رسالة عالم کيلاوان كدوا ڤولوه تيڬ
التنقل
107. صفحة
رسالة عالم
کيلاوان كدوا ڤولوه تيڬ
سبنرڽ کيلاوان اين اياله نوتا كانم بلس دالم کيلاوان كتوجوه بلس. تتاڤي كران كڤنتيڠنڽ، اي تله منجادي کيلاوان كدوا ڤولوه تيڬ. اي ممبونوه فکران كفور يڠ داتڠ درڤد فلسفة عالم سمولا جادي دالم بنتوق يڠ تيدق بوليه دهيدوڤكن لاڬي. اي مڠهورو-هاراكن باتو اساس ككفوران.
ڤرايڠاتن: دالم نوتا اين، ملالوءي سمبيلن كمستحيلن يڠ مڠندوڠي تيدق كورڠ درڤد سمبيلن ڤولوه كمستحيلن تله دترڠكن بهوا وجه سبنر (جالن) يڠ دلالوءي اوليه بهاڬين ڤارا ڤندوكوڠ فلسفة عالم سمولا جادي يڠ موڠكير اداله ساڠت جاءوه درڤد عقل، ساڠت جليق دان ساڠت مڠاروت. اوليه سبب كمستحيلن ايت تله دترڠكن سچارا تيدق لڠكڤ دالم رسالة-رسالة لاءين، د سيني دڠن چارا يڠ امت ريڠكس، سستڠه انق تڠڬ تله دلڠكاوي.
كران ايت، تيبا-تيبا ترلينتس دالم فکران بڬيمناكه ڤارا اهل فلسفة يڠ بيجق بوليه منريما خرافة يڠ جلس دان ترڠ سبڬيني لالو ڤرڬي د جالن ايت. يا، مريك تيدق نمڤق وجه سبنر جالن مريك. ماله اوليه سبب ايتوله حقيقة جالن مريك دان كڤرلوان دان كهندقڽ، مك اكو برسديا اونتوق
108. صفحة
منجلسكن دان مڠإثباتكن سچارا ترڤرينچي كڤد مريك يڠ راڬو دڠن دليل-دليل يڠ ساڠت جلس دان معتمد بهوا اينتيساري مذهب مريك[1] يڠ جليق، جيجيق، تيدق لوڬيک يڠ دترڠكن د ڤونچق ستياڤ كمستحيلن ايت تله ترمكتوب دان اي اداله كڤرلوان دان کواجران يڠ تيدق داڤت دإيلقكن باڬي جالن مريك.
بِسۡمِ اللّٰهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ الرَّحِيمِ
قَالَتۡ رُسُلُهُمۡ أَفِى اللّٰهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمَٰوَٰتِ والۡأَرۡضِ
دڠن مڽتاكن بهوا تيدق بوليه اد دان سڤاتوتڽ تياد سبارڠ كراڬون تنتڠ الحَقّ سُبۡحَانَهُ وَتَعَالَى، ملالوءي قاعدة الإِسۡتِفۡهَام الإِنكَارِي، آية القرآن د أتس منونجوقكن بهوا كوجودان دان كإسأن الله اداله د تاهڤ يڠ ساڠت جلس.
ساتو ڤرايڠاتن سبلوم منرڠكن رهسيا ترسبوت:
[1] رسالة اين دتوليس اداله كران القرآن تله دسرڠ دڠن چارا مرندهكن حقيقة-حقيقة ايمان دالم بنتوق يڠ ساڠت ملمڤاو دان جليق ڤركارا يڠ تيدق ترچاڤاي اوليه عقل يڠ روسق دكتاكن سباڬاي خرافة دان كأدأن تيدق براڬام دكاءيتكن دڠن صفة سمولا جادي عالم سمولا جادي. سراڠن ايت ڤولا تله ملاهيركن ڤد هاتي ساتو كمارهن يڠ دهشة سهيڠڬ اي مڽببكن مريك يڠ مُلۡحِد دان ڤارا ڤڠانوت مذهب باطل يڠ مماليڠكن وجه درڤد كبنرن منداڤت ڤوكولن دان تمڤران يڠ قوة دان كرس ايت ولوڤون سبنرڽ چارا رسالة النُّور اداله ڤنوه كمورنين، كسوڤنن دان كات-كات يڠ لمبوت.
109. صفحة
ڤرايڠاتن: ڤد تاهون سريبو تيڬ راتوس تيڬ ڤولوه لاڤن (ه١٣٣٨/م١٩٩٢) يأيت دوا بلس تاهون سبلوم اين، اكو تله ڤرڬي كأنقرة.
اكو نمڤق بهوا د چلاه-چلاه ڤميكيران يڠ قوة باڬي اهل ايمان يڠ سدڠ برسرونوق دڠن كمناڠن تنترا اسلام كأتس يوناني، ساتو ڤميكيران زنديق يڠ ساڠت دهشة سدڠ براوسها دڠن ڤنوه مصلحة اونتوق مماسوقكي، مروسقكن دان مراچونيڽ.
اكو بركات: الڠكه بهاياڽ! ناڬا اين اكن مڠڬڠڬو روكون-روكون ايمان. مك، ڤد وقت ايت اكو منداڤتكن بنتوان درڤد آية القرآن د أتس كران اي ممهمكن تنتڠ كوجودان دان كإسأن الله ڤد تاهڤ يڠ ساڠت جلس لالو اكو تله منوليس ساتو برهان يڠ قوة يڠ دأمبيل درڤد القرآن الحَكِيم يڠ بوليه مڠهنچوركن كڤالا كزنديقن دالم رسالة كو يڠ بربهاس عرب.
اكو تله منچيتقكنڽ د كيلڠ ڤرچيتقکن ينِي ݢون د أنقرة. تتاڤي سايڠڽ، دسببكن مريك يڠ تاهو بربهاس عرب اداله سديكيت دان مريك يڠ ممڤدوليكنڽ جوڬ هڽاله سڬلينتير دان دتمبه دڠن كأدأن رسالة ايت يڠ ساڠت ريڠكس دان ڤينديق، مك دليل يڠ كوكوه ايت تيدق داڤت منونجوقكن كسنڽ.
110. صفحة
اڤ يڠ دكسلكن، بوكن سهاج ڤميكيران تياد اڬام ايت تله بركمبڠ ماله اي تله منداڤت كقواتن. مك، ماهو تيدق ماهو اكو ڤرلو منرڠكن سديكيت سباڽق تنتڠ دليل ايت دالم بهاس تركي.
اوليه سبب سستڠه چبيسن درڤد دليل ايت تله دترڠكن دڠن سمڤورنا دالم سستڠه رسالة، د سيني اي اكن دتوليس سچارا ريڠكس. ڤلباڬاي دليل يڠ تله دبهاڬيكن دالم رسالة-رسالة لاءين سبهاڬينڽ برساتو دڠن دليل-دليل اين. ستياڤ ساتوڽ باڬايكن ساتو جزء درڤد رسالة اين.
مقدمة
واهي انسان! كتهويله دڠن يقين بهوا ترداڤت اوڠكاڤن-اوڠكاڤن دهشة يڠ كلوار درڤد مولوت مأنسي دان درڤداڽ كلوار باءو ككفوران دان اِلۡحَاد. تنڤ دسداري، اهل ايمان مڠڬوناكنڽ. كامي اكن منرڠكن تيڬ اوڠكاڤن يڠ اوتام سڤرتي برايكوت:
ڤرتام: ”أَوۡجَدَتۡهُ الۡأَسۡبَابُ“ يأيت سبب-سببله يڠ موجودكن
بندا اين.
كدوا: ”تَشَكَّلَ بِنَفۡسِهِ“ يأيت اي تربنتوق، ترجادي دان مونچول دڠن سنديريڽ.
111. صفحة
كتيڬ: ”اِقۡتَضَتۡهُ الطَّبِيعَةُ“ يأيت اي اداله سمولا جادي. عالم ممرلوكن لالو موجودكنڽ.
يا، ممندڠكن موجودات اد، اي تيدق داڤت دإيڠكاري. مالهن ستياڤ موجود مونچول دڠن ڤنوه كسنين دان حكمة. ماله ممندڠكن اي بوكنله قديم (سديا اد) مك اي اداله بهارو.
كموڠكيننڽ واهي مُلۡحِد! اڠكاو اكن مڠاتاكن موجود اين چونتوهڽ حيوان اين سام اد:
”سبب-سبب عالم يڠ منجاديكنڽ، يعني اڤبيلا سبب-سبب برهيمڤون مك موجود ايت ڤون وجود“، اتوڤون “ اي ترجادي سنديري“، اتوڤون”سباڬاي كهندق عالم، اي وجود ملالوءي ڤڠاروه عالم “ اتوڤون ”اي دجاديكن دڠن قدرة القَادِر ذُو الجَلَال.“
ممندڠكن منوروت عقل، تياد جالن سلاءين امڤت جالن اين. اوليه سبب ايت، سكيراڽ تيڬ جالن يڠ ڤرتام اداله مستحيل، ساڠت باطل، جاءوه دري عقل دان تيدق داڤت دتريما داڤت دإثباتكن سچارا معتمد،
112. صفحة
مك تيدق داڤت تيدق دان سچارا جلس، سسوڠڬوهڽ تنڤ شك دان كراڬوان، جالن کإسأن يڠ مروڤاكن جالن كامڤت اداله كوكوه.
جالن ڤرتام:
ڤمبنتوقکن بندا دان كوجودان مخلوق ملالوءي ڤرهيمڤونن سبب-سبب عالم. درڤد كمستحيلنڽ يڠ باڽق اكو هاڽ اكن مڽبوت تيڬ سهاج.
كمستحيلن ڤرتام: سبواه فرماسي دڤنوهي دڠن باهن-باهن يڠ ساڠت برلاءينن د دالمڽ. ترداڤت راتوسن بالڠ كاچ. درڤد اوبت-اوبت ايت، ساتو ادونن يڠ هيدوڤ تله دمينتا دان ڤناور يڠ برڽاوا دان هيبت ڤرلو دڤربوات درڤد ايت سموا.
كيت سمڤاي د فرماسي ايت دان تله مليهت باڽق بكس باڬي ادونن يڠ هيدوڤ دان ڤناور برڽاوا ايت. كيت منليتي تياڤ-تياڤ ادونن ترسبوت. كيت نمڤق بهوا باهن-باهن (راموان) تله دأمبيل درڤد ستياڤ بالڠ كاچ ايت. ساتو اتو دوا ڬرام درڤد يڠ اين، تيڬ اتو امڤت ڬرام درڤد يڠ ساتو لاڬي سرت انم اتو توجوه ڬرام درڤد يڠ لاءينڽ دالم ڤركيرأن يڠ بربيذا، دڠن سوكاتن يڠ ترتنتو دان بڬيتوله ستروسڽ.
113. صفحة
سكيراڽ درڤد ساله ساتوڽ تله دأمبيل كورڠ اتو لبيه ساتو ڬرام، ادونن ايت تيدق اكن هيدوڤ دان كهيلاڠن خاصيتڽ سباڬاي ڤناور. ماله كيت جوڬ تله منليتي ڤناور يڠ برڽاوا ايت بهوا سكيراڽ ساتو باهن درڤد ستياڤ بالڠ تله دأمبيل دڠن سوكاتن يڠ ترتنتو نامون قدرڽ كورڠ اتو لبيه ساتو ذرة، مك اي اكن كهيلاڠن خاصيتڽ.
ولوڤون بالڠ-بالڠ ايت لبيه درڤد ليم ڤولوه، سڤرتي مان باهن-باهنڽ تله دأمبيل درڤد ستياڤ بالڠ دڠن تيمبڠن يڠ ترتنتو، قدر يڠ دأمبيل جوڬ اداله بربيذا-بيذا.
اڬقڽ اداكه سبارڠ كموڠكينن دان كبارڠكالين ڤد مان-مان سودوت سوڤاي قدر-قدر برلاءينن يڠ دأمبيل درڤد بكس-بكس كاچ ايت برڤونچا درڤد برڬوليقڽ بالڠ-بالڠ كاچ ايت كران ڤرتمبوڠن يڠ ڤليق اتو تيوڤن اڠين يڠ قوة، لالو قدر يڠ دأمبيل درڤد ستياڤڽ سهاج يڠ مڠالير، برسام-سام ڤرڬي، برهيمڤون لالو ممبنتوق ادونن ايت؟
اڬقڽ اداكه ڤركارا يڠ لبيه خرافة، مستحيل دان باطل درڤد اين؟ سكيراڽ كلداي برتمبه صفة كلدايڽ بركالي-كالي ڬندا، كمودين اي منجادي مأنسي، نسچاي اي جوڬ اكن بركات: ”اكو تيدق اكن منريما ڤميكيران اين سمڤاي بيلا-بيلا!“ لالو اي اكن ملاريكن ديري.
114. صفحة
جوسترو، سڤرتي چونتوه تادي، سوده تنتو ستياڤ يڠ برڽاوا اداله ادونن يڠ هيدوڤ دان ستياڤ تومبوهن اداله سڤرتي ڤناور برڽاوا يڠ دجاديكن درڤد باهن-باهن يڠ بربيذا، برلاءينن دان دأمبيل دڠن سوكاتن يڠ ساڠت تليتي درڤد باڽق باهن.
سكيراڽ اي دسندركن كڤد سبب-سبب دان عنصر-عنصر دان جك دكتاكن اسباب يڠ تله منجاديكنڽ، مك اي اداله سراتوس تاهڤ جاءوه درڤد عقل، مستحيل دان باطل سام سڤرتي كوجودان ادونن كران ترڬوليقڽ بالڠ-بالڠ كاچ د فرماسي ايت.
كسيمڤولن: دالم فرماسي بسر عالم اين، باهن-باهن هيدوڤ يڠ دأمبيل دڠن نراچ قضاء دان قدر الحَكِيم الأَزَلِيُّ هاڽ بوليه وجود ملالوءي حكمة يڠ تياد سمڤادن، علم يڠ تياد باتاسن دان ارادة يڠ مليڤوتي سڬلاڽ.
سي مالڠ يڠ مڠاتاكن بهوا اي اداله كرج عنصر-عنصر، عالم دان سبب-سبب يڠ بوتا، بيسو، تياد سمڤادن دان مڠالير سڤرتي بنجير ايت اداله لبيه بودوه درڤد سأورڠ بودوه، سأورڠ ڤڠاروت يڠ ڬيلا دان مابوق يڠ بركات بهوا ڤناور منعجوبکن ايت مونچول دان ترجادي سنديري-سنديري كران ترڬوليقڽ بالڠ-بالڠ كاچ. يا، ككفوران اداله كمڠاروتن يڠ ڤنوه كبودوهن، ڤنوه كمابوقكن دان سڤرتي اورڠ ڬيلا .
115. صفحة
كمستحيلن كدوا: سكيراڽ سموا ڤركارا تيدق دسرهكن كڤد القَادِر ذُو الجَلَال يڠ الوَاحِدُ الأَحَدُ بهكن جك دسندركن كڤد سبب-سبب، مك سڤاتوتڽ اكن ترداڤت چمڤور تاڠن عناصر دان سبب-سبب عالم يڠ ساڠت باڽق دالم كوجودان ستياڤ بندا هيدوڤ.
والحال، ڤرهيمڤونن سبب-سبب يڠ برلاءينن، برلاوانن دان برتنتاڠن انتارا ساتو سام لاءين دڠن سوسونن يڠ سمڤورنا، دڠن سوكاتن يڠ ساڠت تليتي دان دڠن كسڤاكتن يڠ سمڤورنا ڤد وجود مخلوق يڠ كچيل سڤرتي لالت اداله كمستحيلن يڠ ساڠت ظاهر سهيڠڬ اڤ ساج يڠ اد كسداران سبسر سايڤ لالت اكن بركات“ اين اداله مستحيل دان تيدق بوليه برلاكو!“
يا، توبوه لالت يڠ امت كچيل ممڤوڽأي كاءيتن دڠن كباڽقکن عنصر دان سبب عالم سمست بهكن اداله اينتيساريڽ.
سكيراڽ اي تيدق دبريكن كڤد قدرة أزلي، نسچاي سبب-سبب مَدِّي ايت سنديري ڤرلو برادا د سيسي توبوهڽ ايت. بهكن ڤرلو مماسوقكي توبوهڽ يڠ ساڠت كچيل ايت. بهكن عنصر دان سبب ايت مستي ماسوق كدالم سيل كچيل ڤد مات لالت يڠ مروڤاكن چونتوه كچيل توبوهڽ.
116. صفحة
اين كران، جك سبب اداله مَدِّي، اي ڤرلو برادا د سيسي دان د دالم مسبب.
دالم كأدأن ايت، مك ڤرلو دتريما بهوا روكون-روكون دان عنصر-عنصر عالم برادا سچارا مَدِّي دان بكرج سڤرتي توكڠ د دالم سيل كچيل يڠ تيدق ترموات اوليه دوا جاري باڬي دوا ايكور لالت يڠ سڤرتي هوجوڠ جاروم ايت. جوسترو، ڬولوڠن سكيڤتيس يڠ ڤاليڠ بودوه جوڬ مالو دڠن جالن (ڤميكيران) يڠ سڤرتي اين.
كمستحيلن كتيڬ: ملالوءي قاعدة يڠ تله دتتڤكن ”اَلۡوَاحِدُ لَايَصۡدُرُ إِلَّا عَنِ الۡوَاحِدِ“ يأيت سكيراڽ اد عنصر كساتوان باڬي ساتو موجود، سوده تنتو اي ترحاصل درڤد سسوات يڠ ساتو دان تاڠن يڠ ساتو.
لبيه-لبيه لاڬي سكيراڽ موجود ايت مميليقکي ڤڽوسونن يڠ ساڠت سمڤورنا، سوكاتن يڠ ساڠت تليتي دان كهيدوڤن يڠ شمول.
سسوڠڬوهڽ مڽندركن موجود يڠ سإيمبڠ، ترسوسون دان ساتو ايت كڤد تاڠن-تاڠن سرابوت باڬي سبب-سبب عالم يڠ بوتا دان بيسو دالم كسرابوتن يڠ تياد باتاسن، جمود (تياد ڤراسأن)، جاهل، ملمڤاو دان تياد كسداران اداله جاءوه درڤد عقل سڤرتي منريما سراتوس كمستحيلن سچارا
117. صفحة
سكاليڬوس. اين كران كبوتأن دان كبيسوان سبب-سبب ايت اكن برتمبه ملالوءي ڤرهيمڤونن دان ڤرچامڤوران ڤد جالن-جالن كموڠكينن يڠ تيدق تركيرا. سدڠكن سچارا جلس تله دتونجوقكن بهوا اي تيدق مونچول درڤد تاڠن-تاڠن يڠ باڽق يڠ منجادي ڤونچا ڤرسليسيهن دان كچلاروان بهكن مونچول درڤد هاڽ ساتو تاڠن يڠ ساڠت بركواس دان برحكمة.
ماري، دڠن تيدق ممندڠ كڤد كمستحيلن اين، كسن درڤد سبب-سبب مَدِّيَّة تنتوڽ برلاكو ملالوءي ڤرڬاءولن دان سنتوهن. سدڠكن سنتوهن سبب-سبب عالم سمولا جادي ايت اداله ملالوءي ظاهر موجودات يڠ برڽاوا.
والحال كيت مليهت بهوا باطن بندا برڽاوا ايت يڠ تيدق داڤت دچاڤاي دان دسنتوه اوليه تاڠن سبب-سبب مَدِّي اداله سڤولوه كالي ڬندا لبيه ترسوسون، لبيه هالوس دان لبيه سمڤورنا دري سڬي كسنينڽ بربنديڠ ظاهرڽ.
ولوڤون بندا-بندا برڽاوا دان حيوان-حيوان امت كچيل يڠ تيدق داڤت دمواتي اوليه تاڠن-تاڠن دان ڤرالاتن سبب-سبب مَدِّي دري مان-مان سودوت بهكن تيدق داڤت دسنتوه ظاهرڽ سچارا سمڤورنا اداله لبيه عجائب دري سڬي كسنين دان دالم بنتوق يڠ اوڠڬول دري سڬي ڤنچيڤتأن
118. صفحة
بربنديڠ مخلوق-مخلوق يڠ ڤاليڠ بسر، مڽندركنڽ كڤد سبب-سبب يڠ جمود، جاهل، كاسر، جاءوه، بسر، برلوانن انتارا ساتو سام لاءين، بيسو دان بوتا ايت هاڽ بوليه برلاكو دڠن منجادي سراتوس كالي ڬندا بوتا دان سريبو كالي ڬندا بيسو.
119. صفحة
اوڠكاڤن كدوا:
تَشَكَّلَ بِنَفۡسِهِ . يأيت، موجودات منجاديكن ديريڽ سنديري. جوسترو، آية اين جوڬ ممڤوڽأي كمستحيلن يڠ باڽق. اي اداله باطل دان مستحيل دري باڽق سودوت. سباڬاي چونتوه كامي اكن منرڠكن تيڬ درڤد كمستحيلن-كمستحيلنڽ.
كمستحيلن ڤرتام: واهي سي ايڠكر يڠ كرس كڤالا! صفة كأكوان دالم ديريمو تله ساڠت ممبودوهكنمو سهيڠڬ اڠكاو مموتوسكن اونتوق منريما سراتوس كمستحيلن سچارا سكاليڬوس. اين كران اڠكاو اداله موجود. اڠكاو جوڬ بوكنله بندا يڠ بياسا، كاكو دان تيدق براوبه. بهكن اڠكاو اداله سڤرتي جنترا يڠ ساڠت ترسوسون يڠ سنتياس دڤربهاروءي دان سڤرتي استان لوار بياسا يڠ سنتياس براوبه. ذرة-ذرة ڤد توبوهمو بكرج ستياڤ وقت. كوجودانمو اداله برهوبوڠ دڠن عالم سمست ترأوتماڽ دڠن رزقي دان دري سودوت كلڠسوڠن جنيس. ترداڤت جوال بليڽ.
ذرة-ذرة يڠ بكرج د توبوهمو بروسڤادا اونتوق تيدق مروسقكن كاءيتن دان تيدق مموتوسكن هوبوڠن ايت. مك مريك ملڠكه سچارا بڬيتو برهاتي-هاتي. سأوله-أوله مريك ممندڠ سلوروه عالم سمست. مريك مليهت كاءيتنمو ڤد عالم سمست لالو مريك برتيندق برداسركنڽ.
120. صفحة
ملالوءي دريا ظاهر دان باطنمو، اڠكاو بوليه بر-إسۡتِفَادَة برداسركن كأدأن لوار بياسا ذرة-ذرة ايت. سكيراڽ اڠكاو تيدق منريما بهوا ذرة-ذرة ڤد توبوهمو ايت اداله ڤارا ڤتوڬس كچيل القَادِر الأَزَلِيُّ يڠ برڬرق منوروت كانون-ڽ اتوڤون ساتو بلاء تنترا-ڽ، اتوڤون مات-مات ڤينا تقدير-ڽ، يعني ستياڤ ذرة اداله مات ڤينا دان اتوڤون نقطه-نقطه ڤينا قدرة يعني ستياڤ ذرة اداله نقطه، مك ڤد ماس ايت ستياڤ ذرة يڠ بكرج د توبوهمو ممرلوكن سڤاسڠ مات يأيت مات يڠ بوكن سهاج داڤت مليهت ستياڤ سودوت توبوهمو بهكن سلوروه عالم يڠ بركاءيت دڠنمو دان عقل سراتوس بيجق ڤنداي يڠ اكن مڠتهوي دان مڠنالي ماس لالو دان ماس دڤنمو، ذرية دان اصل-اصولمو سرت سومبر-سومبر عنصر كجادينمو سرت ڤونچا-ڤونچا رزقيمو ڤرلو دبريكن كڤد ذرة-ذرة ايت.
سسوڠڬوهڽ ڤربواتن ممبريكن علم دان كفهمن سباڽق سريبو ڤلاطو كڤد ساتو ذرة باڬي اورڠ يڠ تياد عقل ولو سبسر ذرة سڤرتي كامو دالم مسئله-مسئله سبڬيني اداله سريبو تاهڤ کمڠاروتن يڠ ڬيلا.
كمستحيلن كدوا: توبوهمو مڽروڤأي سبواه استان هيبت يڠ مميليقکي سريبو قبة دان باتو يڠ ساليڠ برڬنديڠ باهو دان ترڬنتوڠ تنڤ تياڠ ڤد ستياڤ قبهڽ. بهكن توبوهمو اداله سريبو كالي لبيه عجائب درڤد استان سبڬيني.
121. صفحة
اين كران استان توبوه ايت سنتياس دڤربهاروءي دڠن ڤنوه ترسوسون. تنڤ مليهت كڤد روح، هاتي دان لطيفة-لطيفة معنوي يڠ ساڠت منعجوبکن، ستياڤ اڠڬوتا ڤد توبوهمو ايت جوڬ اداله عبارة تمڤت تيڠڬل يڠ برقبة. سڤرتي باتو-باتو د قبة ايت، ذرة-ذرة توبوهمو برڬنديڠ باهو دڠن ڤنوه كسإيمبڠن دان ترسوسون لالو ممڤرليهتكن بينأن يڠ هيبت، كسنين يڠ لوار بياسا دان ساتو ڤرساتو معجزة قدرة يڠ منعجوبکن سڤرتي مات دان ليده.
سكيراڽ ذرة-ذرة اين تيدق منجادي ڤتوڬس يڠ ڤاتوه كڤد ارهن ڤاكر يڠ منچيڤتا عالم اين، ڤد ماس ايت، د سمڤيڠ ستياڤ ذرة منجادي حَكِيمُ المُطۡلَق (ڤڠواسا يڠ مطلق) كڤد سموا ذرة ڤد توبوه ايت، ذرة-ذرة ايت جوڬ مروڤاكن مَحۡكُوم المُطۡلَق (همبا يڠ مطلق) كڤد ستياڤ ساتوڽ، سام سڤرتي ستياڤ ساتوڽ، برلوانن ڤد نقطه ڤڠواسأن، منجادي سومبر دان ڤونچا باڬي كباڽقکن صفة يڠ هاڽ ترخصوص كڤد الوَاجِبُ الوُجُود دان دالم كأدأن يڠ ساڠت مُقَيَّد (ترايكت) دان ساڠت مُطۡلَق (بيبس).
مك سسياڤ يڠ مميليقکي كسداران سبسر ذرة اكن مڽدري بهوا مڽندركن ساتو چيڤتأن برسني يڠ ساڠت ترسوسون يڠ بوليه برلاكو ملالوءي كسن الوَاحِدُ الأَحَدُ دڠن رهسيا کإسأن كڤد ذرة يڠ تيدق تركيرا ايت اداله ساتو كمستحيلن يڠ ساڠت ظاهر بهكن اداله سراتوس كمستحيلن.
122. صفحة
كمستحيلن[1] كتيڬ: سكيراڽ توبوهمو بوكنله اڤ يڠ دتوليس دڠن ڤينا القَادِر الأَزَلِيُّ يڠ الوَاحِدُ الأَحَدُ تتاڤي بندا يڠ دنسبهكن كڤد عالم دان سبب-سبب سرت اي منجادي بندا يڠ دچيتق، مك ڤد وقت ايت، برمولا درڤد سيل-سيل بادن ڤد توبوهمو، ڤرلو ترداڤت اچوان-اچوان عالم سباڽق ريبوان بندا-بندا يڠ دجاديكن سڤرتي بولتن د دالم ساتو سام لاءين. اين كران، سباڬاي چونتوه، جك كتاب د تاڠن كيت اين اداله بندا يڠ دتوليس، مك سباتڠ ڤينا منوليس سمواڽ دڠن برسندركن كڤد علم ڤنوليسڽ.
جك اي تيدق دتوليس دان تيدق دسرهكن كڤد ڤينا ڤنوليس ايت دان دكتاكن اي ترجادي سنديري اتو دسرهكن كڤد عالم، مك ڤد وقت ايت، سڤرتي كتاب يڠ دچيتق، سباتڠ ڤينا بسي دڤرلوكن اونتوق ستياڤ حروفڽ سوڤاي اي بوليه دچيتق. اين سڤرتيمان ترداڤت حروف-حروف بسي سباڽق بيلاڠن حروف د كيلڠ ڤرچيتقکن، كمودين حروف-حروف ڤد كتاب ايت مونچول، ڤد وقت ايت سباڬاي ڬنتين كڤد سباتڠ ڤينا، ڤرلو اد ڤينا سباڽق بيلاڠن حروف.
بهكن د دالم حروف-حروف ايت سڤرتيمان يڠ كادڠ-كادڠ برلاكو، جك ساتو موك سورت تله دتوليس دڠن خط يڠ هالوس دڠن ڤينا يڠ
[1] اصلڽ: كمستحيله
123. صفحة
كچيل د دالم ساتو حروف يڠ بسر، ريبوان ڤينا دڤرلوكن اونتوق ساتو حروف.
بهكن دڠن چارا ماسوق كدالم ساتو سام لاءين دڠن چارا يڠ ترسوسون، لالو جك حروف-حروف ايت بربنتوق سڤرتي توبوهمو، ڤد وقت ايت دڤرلوكن اچوان-اچوان سباڽق بندا يڠ دجاديكن اونتوق ستياڤ رواڠن دان ستياڤ جزء.
ماري، سكيراڽ كامو مڽتاكن چارا اين يڠ برادا د دالم سراتوس كمستحيلن اداله موڠكين سكاليڤون، نامون اونتوق ممبوات حروف-حروف بسي برسني يڠ ترسوسون، اچوان-اچوان يڠ سمڤورنا دان ڤينا-ڤينا اين، جك تيدق دبريكن كڤد سباتڠ ڤينا سكاليڤون، اونتوق ڤمبواتن ڤينا-ڤينا، اچوان-اچوان دان حروف-حروف بسي ايت، تتڤ دڤرلوكن ڤينا، اچوان دان حروف سباڽق بيلاڠن ايت سموا.
اين كران، ايت سموا جوڬ تله دجاديكن دان ممڤوڽأي كسنين يڠ ترسوسون دان بڬيتوله اي اكن ڤرڬي سلاڬي بركسينمبوڠن.
124. صفحة
جوسترو، فهميله جوڬ اوليهمو! اين اداله فکران يڠ د دالمڽ ترداڤت كمستحيلن دان خرافة سباڽق بيلاڠن ذرهمو. واهي ڤڠيڠكر الله يڠ كرس كڤالا! مالوله دان برواندورله درڤد كسساتن اين!
125. صفحة
اوڠكاڤن كتيڬ:
اِقۡتَضَتۡهُ الطَّبِيعَةُ يعني عالم يڠ مواجركنڽ دان عالم سمولا جادي يڠ ممبواتڽ. جوسترو دعوأن اين ممڤوڽأي كمستحيلن يڠ باڽق. سباڬاي چونتوه، كامي اكن مڽبوت تيڬ درڤداڽ.
كمستحيلن ڤرتام: سكيراڽ كسنين ڤوجودان يڠ دلاكوكن دڠن مليهت دان برحكمة يڠ كليهاتن ڤد موجودات تراوتماڽ ڤد بندا يڠ برڽاوا تيدق دبريكن كڤد ڤينا تقدير دان قدرة باڬي شَمۡس الأَزَلِيُّ (منتاري أزلي يعني الله)، بهكن جك كدواڽ دسندركن كڤد حكوم عالم دان كقواتن يڠ بوتا، بيسو دان تياد فکران مك سڤاتوتڽ عالم مڽدياكن جنترا دان كيلڠ-كيلڠ ڤرچيتقکن معنوي يڠ تيدق تركيرا ڤد سموا بندا اونتوق كوجودان. اتوڤون اي ڤرلو منتڤكن قدرة دان حكمة يڠ بوليه منچيڤتا دان مڠوروسكن عالم سمست دالم ستياڤ بندا.
اين كران، سبڬيمان تجلي متهاري دان ڤنتولنڽ كليهاتن ڤد چبيسن-چبيسن كاچ د موك بومي دان ڤد تيتيسن-تيتيسن اير، جك متهاري-متهاري كچيل يڠ مثالي دان ممنتول ايت تيدق دسندركن كڤد ساتو-ساتوڽ متهاري د لاڠيت، مك ڤرلو منريما كوجودان لواران متهاري يڠ طبيعي دان فطرة سرت مميليقکي صفة-صفة متهاري يڠ ظاهرڽ كچيل تتاڤي ساڠت دالم
126. صفحة
معناڽ ڤد چبيسن-چبيسن كاچ سبسر ذرة يڠ تيدق داڤت دماسوقکي اوليه كڤالا منچيس، سڤرتيمان ڤرلو منريما متهاري-متهاري عالم يڠ سباڽق ذرة-ذرة كاچ.
سام سڤرتي ڤراومڤامأن اين، جك موجودات دان بندا هيدوڤ سڤرتي چونتوه اين تيدق دبريكن سچارا لڠسوڠ كڤد تجلي نام شَمۡس الأَزَلِيُّ (الله)، مك ڤرلو دتريما بهوا كقواتن عالم يڠ ممباوا كواس دان كهندق يڠ تيدق ترباتس دان علم دان كبيجقسنأن يڠ تياد ڤڠهوجوڠ ڤد ستياڤ موجود تراوتماڽ ڤد ستياڤ بندا هيدوڤ اداله سأوله-أوله ساتو توهن د دالمڽ.
چارا فکر سبڬيني ڤولا اداله فکران يڠ ڤاليڠ باطل دان ڤاليڠ خرافة باڬي كمستحيلن-كمستحيلن د عالم سمست. انسان يڠ ممبريكن كسنين الخَالِق الكَائِنَات - يڠ مڠهادڤ كڤد لالت - كڤد عالم يڠ سقدر سڠكأن، تيدق ڤنتيڠ دان تياد كسداران تنتوڽ منونجوقكن بهوا دي اداله سراتوس كالي ڬندا لبيه حيوان درڤد حيوان دان لبيه تياد كسداران.
كمستحيلن كدوا: سكيراڽ موجودات يڠ ساڠت ترسوسون دان سإيمبڠ، برسني دان برحكمة تيدق دبريكن كڤد ذات يڠ ساڠت قَادِر دان حَكِيم يڠ تياد باتاسن، بهكن جك دسندركن كڤد عالم، اداله ڤرلو بهوا عالم مڽدياكن جنترا دان كيلڠ ڤرچيتقکن سباڽق سلوروه كيلڠ ڤرچيتقکن دان كيلڠ ايروڤه ڤد ستياڤ چبيسن تانه سوڤاي چبيسن تانه ايت بوليه منجادي
127. صفحة
ڤڽبب كڤد ڤرتومبوهن دان ڤمبنتوقکن بوڠا دان بواه يڠ تيدق تركيرا يڠ تانه ايت مروڤاكن تمڤت تومبوه دان معملڽ.
اين كران، كأوڤايأن ممبنتوق دان ملوكيس روڤا دان بنتوق سموا بوڠا يڠ امت بربيذا درڤد ساتو سام لاءين يڠ بنيه-بنيهڽ دتابوركن دڠن ڬيليران كدالم سكڤل تانه يڠ منجالنكن توڬس ڤاسو اونتوق بوڠا-بوڠأن ميمڠ جلس كليهاتن.
سكيراڽ اي تيدق دبريكن كڤد القَادِر ذُو الجَلَال، ڤد وقت ايت، سكيراڽ تيدق ترداڤت ساتو جنترا معنوي، بربيذا دان طبيعي اونتوق ستياڤ بوڠا ڤد سڤاسو تانه ايت، حال اين تيدق اكن وجود. اين كران باهن-باهن بنيه اداله سام سڤرتي نُطۡفَة (ماني) دان تلور. يعني، اي ترديري درڤد چمڤوران سڤرتي ادونن يڠ تيدق ترسوسون دان تياد بنتوق باڬي هيدروڬن، اوكسيڬن، كربون دان نيتروڬن.
د سمڤيڠ ايت، اوليه كران اودارا، اير، كڤانسن دان چهاي جوڬ يڠ ستياڤ ساتوڽ بياسا دان تياد ڤراسأن دان بوليه ملالوءي سموا بندا سڤرتي بنجير، كمونچولن ڤمبنتوقکن بوڠا يڠ تيدق تركيرا درڤد تانه دڠن چارا يڠ بربيذا-بيذا، ساڠت ترسوسون دان برسني ايت، سچارا جلس دان تونتس مواجركن بهوا ڤد تانه يڠ اد د دالم ڤاسو ايت ترداڤت كيلڠ
128. صفحة
ڤرچيتقکن دان كيلڠ معنوي دالم ساءيز كچيل يڠ سلواس ايروڤه. اين سوڤاي اي بوليه مننون كاءين-كاءين برڽاوا سباڽق اين دان ريبوان تيكستيل يڠ بربيذا چورقڽ.
جوسترو، قياسكنله بتاڤ فکران كفور ڤارا ڤندوكوڠ فلسفة عالم سمولاجادي تله ترڤسوڠ درڤد ليڠكوڠن كواراسن.
ليهتله جوڬ بتاڤ اورڠ-اورڠ مابوق يڠ بودوه دالم بنتوق مأنسي - يڠ مڠاتاكن كامي برعلم دان بيجق - يڠ مڽڠكا بهوا ”عالم يڠ منجاديكن“ اداله امت جاءوه دري عقل دان ساءين.س. ليهتله جوڬ (بتاڤ سالهڽ) خرافة يڠ تيدق مستحيل دان تيدق موڠكين دري مان-مان سودوت يڠ مريك جاديكن جالن كڤد ديري سنديري. كمودين ڬلقكن دان لوداهيله مريك!
جك كامو بركات: جك موجودات دسندركن كڤد حكوم عالم، كمستحيلن يڠ عجائب اين برلاكو دان منجادي سوسه ستاهڤ اِمۡتِنَاع. اڬقڽ بيلا دبريكن كڤد ذات الأَحَدُ الصَّمَد، بڬيمناكه كڤاياهن ايت هيلڠ؟ بڬيمنا كه اِمۡتِنَاع يڠ سوسه ايت بوليه برتوكر كڤد كواجيڤن يڠ سنڠ؟
جواڤن: ولوڤون بندا-بندا يڠ برمولا درڤد كاچ سكچيل ذرة سهيڠڬ سبسر ڤرموكأن لأوت ممڤرليهتكن تجلي ڤنتولن متهاري، ليمڤاهن
129. صفحة
دان كسنڽ دڠن ڤنوه كسناڠن دان تنڤ كسوساهن ملالوءي متهاري-متهاري كچيل يڠ مثالي دالم كمستحيلن ڤرتام، نامون جك كاءيتنڽ دڠن متهاري دڤوتوسكن، ڤد وقت ايت كبوليهجادين توبوه ظاهر متهاري كچيل يڠ طبيعي دان سبنر دڠن كسوساهن ستاهڤ اِمۡتِنَاع ڤرلو دتريما ڤد ستياڤ ذرة كچيل.
بڬيتوله جوڬ، جك ستياڤ موجود دبريكن سچارا لڠسوڠ كڤد ذات الأَحَدُ الصَّمَد، ستياڤ سسوات يڠ ڤرلو كڤد ستياڤ موجود داڤت دسمڤايكن كڤداڽ ملالوءي كموداهن، كسناڠن، ڤنسبهن دان تجلي ڤد تاهڤ واجب.
جك ڤنسبهن ايت دڤوتوسكن دان جك ڤنوڬاسن ايت كمبالي كڤد كأدأن تنڤ توجوان دان جك ستياڤ موجود دبياركن كڤد ديريڽ سنديري دان عالم، وقت ايت ڤرلو مڠندايكن دڠن سراتوس ريبو كسوساهن دان كڤايهن ستاهڤ اِمۡتِنَاع بهوا حكوم عالم يڠ بوتا د دالمڽ يڠ موجودكن جنترا كوجودان يڠ ساڠت هيبت يڠ مروڤاكن اينتيساري كچيل باڬي مخلوق برڽاوا دان عالم سمست سڤرتي لالت ايت اداله ڤميليك قدرة دان حكمة يڠ بوليه منچيڤتا دان منتدبير. اين ڤولا بوكنله ساتو كمستحيلن بهكن ريبوان كمستحيلن.
130. صفحة
كسيمڤولنڽ: سبڬيمان كوجودان سكوتو دان بنديڠن ذات وَاجِبُ الوُجُود اداله تيدق موڠكين دان مستحيل، بڬيتو جوڬاله چمڤور تاڠن يڠ لاءين د دالم رُبُوبِيَّة-ڽ دان ڤنچيڤتأن بندا-بندا جوڬ اداله تيدق موڠكين دان مستحيل سڤرتي كمستحيلن سكوتو باڬي ذات-ڽ.
تتاڤي كسوساهن ڤد كمستحيلن كدوا ڤولا، سبڬيمان تله دإثباتكن دالم باڽق رسالة، سكيراڽ سموا بندا دبريكن كڤد الوَاحِدُ الأَحَدُ، سموا بندا اداله موده دان سنڠ سڤرتي ساتو بندا. سكيراڽ دبريكن كڤد سبب-سبب دان حكوم عالم، مك ساتو بندا منجادي سوسه سڤرتي سموا بندا تله دإثباتكن دڠن دليل-دليل يڠ باڽق دان معتمد.
كسيمڤولن باڬي ساله ساتو دليل اداله سڤرتي برايكوت: جك سسأورڠ برناءوڠ كڤد سلطان دري سودوت كتنترأن اتو توڬاسن، دڠن كقواتن ناءوڠن ايت، ڤتوڬس دان عسكر ترسبوت داڤت ملاكوكن كرج-كرج يڠ سراتوس ريبو كالي لبيه باڽق درڤد كقواتن ديريڽ. اتس نام سلطان كادڠ-كادڠ دي بوليه مناهن سأورڠ راج. اين كران دي تيدق ممباوا سنديري ڤرالاتن دان كقواتن كرج-كرج يڠ دي لقسناكن دان كسن-كسن تيندقکنڽ دان دي تيدق ترڤقسا اونتوق ممباواڽ.
131. صفحة
دڠن كاءيتن ناءوڠن ايت، ڤربنداهارأن سلطان دان تنترا د بلاكڠڽ يڠ منجادي نقطه سندارانڽ ممباوا كقواتن دان كلڠكاڤن ايت. معناڽ، كرج-كرج يڠ دلاكوكنڽ بوليه منجادي هيبت سڤرتي اوروسن سأورڠ سلطان دان كسن-كسن يڠ دڤرليهتكنڽ منجادي لوار بياسا سڤرتي كسن ڤاسوقكن تنترا.
سبڬيمان سموت مرونتوهكن استان فرعون دڠن توڬاسن ايت. لالت ڤولا، دڠن ناءوڠن ايت داڤت ممبونوه نمرود. دڠن ناءوڠن ايت جوڬ، بنيه ڤوهون ڤاءين يڠ سڤرتي بوتير ڬندوم بوليه مڽدياكن سموا كلڠكاڤن ڤوهون ڤاءين يڠ بسر.[1]
سكيراڽ ناءوڠن ايت ترڤوتوس دان اي دلڤسكن درڤد توڬس ايت، اي ترڤقسا ممباوا كلڠكاڤن دان كقواتن سموا كرج يڠ اكن دلاكوكنڽ د ڤيڠڬڠ دان تاڠنڽ. ڤد وقت ايت اي هاڽ داڤت ملاكوكن كرج يڠ هاڽ سباڽق كقواتن ڤد تاڠنڽ يڠ امت كچيل ايت دان سباڽق الت ڤرتاهنن (سنجات، ڤلورو دان بوم) د ڤيڠڬڠڽ.
[1] سكيراڽ اد ناءوڠن، بنيه ايت اكن منداڤت ڤرينته درڤد تقدير الهي لالو بوليه ملاكوكن سموا كرج ايت. سكيراڽ ناءوڠن ايت ترڤوتوس، اي مواجركن لومره بنيه ايت دڠن لبيه باڽق كلڠكاڤن، كأوڤايأن دان كسنين درڤد لومره ڤوهون ڤاءين يڠ بسر. اين كران سموا اڠڬوتا ڤوهون ڤاءين بسر يڠ مروڤاكن كسن قدرة د ڬونوڠ ايت، ڤرلو ترداڤت ڤد ڤوهون معنوي يڠ مروڤاكن كسن تقدير ڤد بنيه ايت دڠن كلڠكاڤنڽ. اين كران كيلڠ ڤوهون يڠ بسر ايت اياله بنيه ايت. ڤوهون تقدير د دالمڽ داڤت مونچول دڠن قدرة لالو منجادي ڤوهون ڤاءين سچارا فيزيكل.
132. صفحة
سكيراڽ كرج-كرج يڠ داڤت دلاكوكنڽ دڠن امت موده دالم كأدأن سبلوم اين دمينتا درڤداڽ دالم كأدأن اين، سوده تنتو اي ڤرلو مميكول كقواتن ساتو بلاء تنترا كتاڠنڽ دان كيلڠ كلڠكاڤن ڤڤراڠن سأورڠ راج د ڤيڠڬڠڽ.
ڤارا بادوت يڠ منچريتاكن چريتا خرافة دان قصة-قصة دوڠيڠ دڠن توجوان اونتوق منترتاواكن اورڠ لاءين جوڬ مراس مالو درڤد خيالن اين.
كسيمڤولنڽ: دالم ممبري ستياڤ موجود كڤد الوَاجِبُ الوُجُود ترداڤت كموداهن ستاهڤ واجب. دالم ممبري ڤوجودان كڤد عالم ترداڤت كسوساهن ستاهڤ اِمۡتِنَاع دان اداله د لوار ليڠكوڠن عقل.
كمستحيلن كتيڬ: مروڤاكن دوا چونتوه يڠ دترڠكن دالم سستڠه رسالة يڠ اكن منرڠكن كمستحيلن اين.
چونتوه ڤرتام: سسأورڠ يڠ كولوت تله مماسوقكي سبواه استان يڠ تله دسمڤورناكن دان دهياسي دڠن عنصر-عنصر كمودنن دان دبينا سرت دديريكن د سبواه ڤادڠ ڤاسير يڠ تندوس. اورڠ ايت تله ممرهاتيكن دالمنڽ. دي تله نمڤق ريبوان بارڠن يڠ ترسوسون دان برسني.
133. صفحة
كران ككولوتن دان كبودوهنڽ، تنڤ مليبتكن سسياڤ دري لوار، دي مولا مڽياست دڠن مڠاتاكن بهوا ساله ساتو درڤد بارڠ-بارڠ د دالم استان ايتوله يڠ تله منجاديكن استان ترسبوت برسرت كلڠكاڤنڽ.
عقلڽ يڠ كولوت ايت جوڬ تيدق داڤت منريما حقيقة بهوا اڤ جوا يڠ دڤرهاتيكنڽ ايت داڤت ملاكوكن سموا ايت.
كمودين دي مليهت سبواه بوكو چاتتن يڠ د دالمڽ ترتوليس تنتڠ ڤلن ڤمبينأن، سناراي بارڠن دان اوندڠ-اوندڠ ڤڠوروسنڽ. سچارا ظاهرڽ بوكو چاتتن يڠ تياد تاڠن، مات دان توكول ايت جوڬ، سڤرتي بندا-بندا لاءين د دالمڽ تيدق مميليقکي سبارڠ كبوليهن اونتوق ممبنتوق دان مڠهياس استان ايت. تتاڤي، كران ترڤقسا، تيدق داڤت تيدق، دري سودوت اي اداله تندا اوندڠ-اوندڠ كعلموان، اوليه كران دي مليهت بوكو ايت اد كاءيتن دڠن كسلوروهن استان ايت بربنديڠ بندا-بندا لاءين، دڠن بركات: ”نمڤقڽ، بوكو چاتتن اينيله يڠ ممبنتوق، مڽوسون دان مڠهياس استان اين دان تله ممبوات، مماسڠ دان منمڤتكن بارڠ-بارڠ اين“ مك دي تله مڠوبه ككولوتنڽ كڤد كمڠاروتن مريك يڠ بودوه دان مابوق.
جوسترو سام سڤرتي چونتوه اين، سأورڠ مأنسي كولوت يڠ ممباوا فهمن عالم سمولا جادي يڠ ڤرڬي دڠن ڤڠيڠكاران أُلُوهِيَّة ماسوق كإستان
134. صفحة
عالم يڠ سكيترڽ ڤنوه دڠن حكمة برمعجزة اين يڠ ساڠت جاءوه لبيه ترسوسون، لبيه سمڤورنا بربنديڠ دڠن استان دالم چونتوه يڠ دسبوتكن.
تنڤ مميكيركن بهوا استان عالم اين اداله كريا سني ذات وَاجِبُ الوُجُود يڠ د لوار دائرة اِمۡكَان (كموڠكينن) دان دڠن مماليڠكن وجه درڤد-ڽ، دي نمڤق ساتو هيمڤونن اوندڠ-اوندڠ عادة الهي دان ساتو سناراي چيڤتأن برسني ربّاني يڠ عبارة ڤاڤن چوريتن تقدير الهي دان بوليه منجادي سبواه بوكو چاتتن يڠ مڠڬنتي دان مڠوبه دالم ڤراتوران اوروسن قدرة الهي دان دنماكن دڠن نام حكوم عالم يڠ ساڠت باڽق كسالهن دان كسيلاڤن د دالم دائرة كموڠكينن.
دي بركات: ”ممندڠكن بندا اين ممرلوكن سبب دان تياد سوات بندا ڤون يڠ كليهاتن ممڤوڽأي كاءيتن سڤرتي بوكو چاتتن اين، سچارا ظاهرڽ، عقل تيدق بوليه منريماڽ دري مان-مان سودوت بهوا بوكو چاتتن-چاتتن يڠ تياد مات، تياد ڤراسأن دان تياد كواس اين تيدق بوليه موجودكن يڠ مروڤاكن كرج رُبُوبِيَّة مطلق دان مواجركن قدرة يڠ تياد باتاسن -تتاڤي، ممندڠكن اكو تيدق منريما الصَّانِع القَدِيم، اوليه ايت يڠ ڤاليڠ سسوايڽ اياله اكو مڠاتاكن بهوا بوكو اين تله ملاكوكنڽ دان بوليه ملاكوكنڽ.“
135. صفحة
كيت جوڬ بوليه منجواب: ”واهي سي بودوه مابوق يڠ تله بودوه لبيه درڤد اورڠ يڠ ڤاليڠ بودوه د كالڠن مريك يڠ بودوه! كلواركنله كڤالامو درڤد كوبڠ فلسفة عالم سمولا جادي لالو توليهله كبلاكڠمو! ليهتله الصَّانِع ذُو الجَلَال يڠ دسقسيكن اوليه سموا موجودات درڤد ذرة سهيڠڬ ڤلانيت كڤد كوجودان-ڽ ملالوءي ليده مريك يڠ براسيڠن دان داشارتكن اوليه جاري مريك. ليهتله تجلي النَّقَّاش الأَزَلِيُّ يڠ ممبوات استان ايت دان منوليس ڤلن استان ايت كڤد بوكو ايت. ڤرهاتيكنله فرمان-ڽ دان دڠرله القرآن-ڽ. سلامتكنله ديري درڤد ككاروتن ايت.
چونتوه كدوا: سسأورڠ يڠ ساڠت كولوت مماسوقكي كاوسن سبواه كيم تنترا يڠ ڬه. دي مليهت لاتيهن عموم دان برسام باڬي ساتو بلاء تنترا يڠ ترسوسون دان مليهت ڤرڬرقکن مريك يڠ ترسوسون.
دي مڽقسيكن ساتو بتاليون، ساتو رجيمن دان ساتو ديۏيشن برديري، دودوق، ڤرڬي دڠن ڤرڬرقکن سأورڠ تنترا دان منمبق دڠن ارهن تيمبقڽ. اوليه سبب عقلڽ يڠ چيتيق دان كولوت تيدق ممهمي بهوا ڤرينته سأورڠ كومندر اداله برداسركن ڤراتوران نڬارا دان اوندڠ-اوندڠ سلطان لالو مڠيڠكاريڽ، دي ممبايڠكن بهوا عسكر-عسكر ايت ترايكت دڠن تالي-تالي انتارا ساتو سام لاءين. دي مميكيركن بتاڤ هيبتڽ تالي خيالن ايت دان دي كتعجوبن.
136. صفحة
كمودين دي ڤرڬي. ڤد هاري جمعة، دي ماسوق كسبواه مسجد يڠ بسر سڤرتي آيا صوفيا. دي مڽقسيكن بهوا جماعة اسلام ايت باڠون، توندوق، سوجود دان دودوق دڠن سوارا سسأورڠ.
اوليه كران دي تيدق ممهمي شريعة يڠ مروڤاكن هيمڤونن اوندڠ-اوندڠ معنوي دان سماوي سرت دُسۡتُور-دُسۡتُور معنوي يڠ داتڠ درڤد ڤرينته امڤوڽا شريعة، دڠن ممبايڠكن بهوا جماعة ايت تريكت دڠن تالي-تالي مَدِّي دان تالي-تالي عجائب ايت مڠيكت دان مڠڬرقكن مريك، دي برايدر كلوار دڠن فکران لوچو يڠ بوليه منترتاواكن بيناتڠ-بيناتڠ ليار يڠ بروڤا سڤرتي مأنسي.
جوسترو، سام سڤرتي چونتوه اين، سأورڠ ڤڠيڠكر يڠ ممباوا فهمن عالم سمولا جادي يڠ مروڤاكن ككولوتن ايت سنديري مماسوقكي عالم يڠ مروڤاكن سبواه كيم يڠ هيبت باڬي تنترا سلطان أزلي دان ابادي يڠ تيدق تركيرا باڽقڽ دان عالم سمست يڠ مروڤاكن سبواه مسجد المَعۡبُود الأَزَلِيُّ يڠ ترسوسون اين.
دي مڠڬمبركن بهوا اوندڠ-اوندڠ معنوي باڬي ڤراتوران عالم سمست يڠ داتڠ درڤد حكمة سلطان أزلي ايت ماسيڠ-ماسيڠ اداله عنصر يڠ مَدِّي. دي جوڬ مڠخيالكن بهوا حكوم-حكوم دان دُسۡتُور-دُسۡتُور
137. صفحة
شريعة فطرة يڠ اڬوڠ باڬي المَعۡبُود الأَزَلِيُّ ايت يڠ معنوي هاڽ ممڤوڽأي وجود علم ايت ماسيڠ-ماسيڠ اداله موجود جسماني دان باهن يڠ مَدِّي. كمودين سباڬاي ڬنتين كڤد قدرة الهي، دي منڬقكن اوندڠ-اوندڠ يڠ داتڠ درڤد علم دان كلام دان هاڽ ممڤوڽأي وجود علم ايت دان مڽراهكن اوروسن ڤوجودان كڤد تاڠن اوندڠ-اوندڠ ترسبوت.
كمودين دي مماكايكن نام حكوم عالم كڤد اوندڠ-اوندڠ ترسبوت دان منريما كقواتن يڠ هاڽ مروڤاكن تجلي قدرة ربّاني سباڬاي سي بركواس يڠ بركواس دان بيبس.
سسوڠڬوهڽ ستياڤ ڤربواتنڽ سبلوم اين اداله ككولوتن يڠ سريبو كالي ڬندا لبيه رنده بربنديڠ ككولوتن دالم چونتوه.
كسيمڤولنڽ: ڤركارا مَوۡهُوم دان تيدق براسس يڠ دنماكن حكوم عالم اوليه ڤارا ڤندوكوڠ فلسفة ايت، ڤاليڠ تيدق دان سكيراڽ مميليقکي حَقِيقَة خَارِجِيَّة ( كوجودان يڠ داتڠ كعالم شهادة سڤرتي كهيدوڤن) هاڽ بوليه منجادي ساتو چيڤتأن سني. تيدق بوليه منجادي الصَّانِع. اي اداله اوكيران، تيدق بوليه منجادي النَّقَّاش (مها ڤڠوكير). اي اداله حكوم-حكوم. تيدق بوليه منجادي الحَاكِم (مها ڤڠحكوم). اي اداله شريعة يڠ فطرة. تيدق بوليه منجادي الشَّارِع (يڠ مها منشريعتكن). اي اداله تابير كموليأن يڠ دچيڤتا.
138. صفحة
تيدق بوليه منجادي الخَالِق (مها ڤنچيڤتا). اي اداله فطرة يڠ دبوات، تيدق بوليه منجادي مها ڤمبوات يڠ الفَاطِر. اي اداله اوندڠ-اوندڠ، بوكن كواس. مك اي تيدق بوليه منجادي مها القَادِر. اي اداله مِسۡطَر (ڤمباريس)، تيدق بوليه منجادي مَصۡدَر (سومبر).
كسيمڤولنڽ: ممندڠكن اد موجودات، ممندڠكن سلاءين درڤد امڤت جالن كوجودان موجود تيدق بوليه دخيالكن ملالوءي جالن ڤمبهاڬين عقل سڤرتيمان دسبوتكن دالم ڤرمولأن نوتا كانم بلس، مك کباطلن تيڬ درڤد امڤت سودوت ايت تله دإثباتكن دڠن معتمد ملالوءي تيڬ كمستحيلن ظاهر باڬي ستياڤ ساتوڽ.
سوده تنتو، دڠن كترڤقسأن دان دڠن جلس، جالن کإساءن يڠ مروڤاكن جالن كامڤت تربوقتي دالم بنتوق يڠ معتمد. جالن كامڤت ايت ڤولا، آية ”أَفِى اللّٰهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمَوَاتِ وَالۡأَرۡضِ“ ڤد ڤرمولأن ممڤرليهتكن أُلُوهِيَّة ذات الوَاجِبُ الوُجُود دان بهوا سموا بندا سچارا لڠسوڠ كلوار درڤد تاڠن قدرة-ڽ سرت لاڠيت دان بومي برادا دالم ڬڠڬامن اوروسن-ڽ تنڤ شك دان كراڬوان د تاهڤ يڠ جلس.
واهي مأنسي بونتو يڠ مموجا سبب دان ترجروموس دالم فهمن فلسفة عالم سمولا جادي! ممندڠكن طبيعة سموا بندا اداله مخلوق سڤرتي
139. صفحة
سموا بندا كران اي برسني دان بهارو دجاديكن. ماله، سڤرتي ستياڤ مسبب، سبب ظاهرڽ جوڬ اداله حاصل سني.
ممندڠكن جوڬ كوجودان سموا بندا برحاجة كڤد كلڠكاڤن دان الت يڠ باڽق مك ترداڤت القَادِر المُطۡلَق يڠ منجاديكن عالم دان منچيڤتا سبب ايت. مك، اڤاكه كڤرلوان القَادِر المُطۡلَق ايت اونتوق دي مڽكوتوكن ڤرانتارا-ڤرانتارا يڠ لمه كدالم رُبُوبِيَّة دان اوروسن ڤوجودان-ڽ. حَاشَا!
بهكن دڠن منچيڤتا مسبب دان سبب برسام سچارا لڠسوڠ، اونتوق ممڤرليهتكن تجلي نام-نام-ڽ دان حكمة-ڽ، اونتوق منجادي تمڤت رجوعكن كڤد ككوراڠن ظاهر ڤد بندا-بندا، ككجامن دان كچاچتن مريك دڠن ممبريكن ڤڽبب دان ڤربنديڠن يڠ ظاهر ملالوءي ساتو ترتيب دان ڤڽوسونن، دي تله منجاديكن اسباب دان عالم سباڬاي تابير كڤد تاڠن قدرة-ڽ دان دي تله ممليهارا كموليأن-ڽ دڠن چارا ايت.
اڬقڽ، اداكه باڬي سأورڠ توكڠ جم، ممبوات رودا-رودا ڬينديڠ جم، كمودين مڽوسون جم ايت دڠن ررودا دان مڠاتورڽ اداله لبيه سنڠ اتو اداكه ممبوات ساتو ميسين يڠ هيبت د دالم ررودا ايت، كمودين ممبريكن ڤمبواتن جم ايت كڤد تاڠن-تاڠن كاكو ميسين ايت سوڤاي تاڠن-تاڠن كاكو
140. صفحة
ايت ممبوات جم ايت اداله لبيه سنڠ؟ بوكنكه حال اين د لوار كموڠكينن؟ ايوه، كتاكنله دان جاديله حكيم دڠن عقلمو يڠ تيدق انصاف ايت!
اتوڤون سأورڠ ڤنوليس تله ممباوا ڤينا، كرتس دان دعوات. اداكه منوليس سنديري كتاب ايت دڠن اڤ يڠ تله دباواڽ اداله لبيه موده؟ اتوڤون دي هندقله منچيڤتا ميسين توليس يڠ لبيه سني دان لبيه سوليت بربنديڠ دڠن كتاب ترسبوت د دالم كرتس، دعوات دان ڤينا يڠ هاڽ ترخصوص اونتوق كتاب ايت. ستروسڽ دي بركات: ”ايوه توليس!“ كڤد ميسين يڠ تيدق اد كسداران ايت نامون تيدق بوليه ماسوق چمڤور دالم اوروسنڽ. اداكه اين لبيه موده؟ بوكنكه اي سراتوس كالي ڬندا لبيه سوسه درڤد منوليس؟
جك كامو بركات: يا، منجاديكن ميسين يڠ منوليس سبواه بوكو اداله سراتوس كالي لبيه سوسه درڤد بوكو ايت. تتاڤي، دري سودوت ميسين ايت منجادي ڤرانتارأن اونتوق منوليس باڽق نسخه باڬي كتاب يڠ سام جوڬ ترداڤت هاڽ سوات كموداهن.
جواڤن: دڠن سنتياس ممڤربهاروءي تجلي نام٢-ڽ يڠ تيدق ترهيتوڠ اونتوق ممڤرليهتكن دڠن چارا يڠ بربيذا-بيذا ملالوءي قدرة-ڽ يڠ تيدق تركيرا، النَّقَّاش الأَزَلِيُّ تله منچيڤتا ايدينتيتي-ايدينتيتي دان روڤا-روڤا يڠ
141. صفحة
خصوص ڤد بندا-بندا دڠن چارا يڠ تياد ساتو ڤون توليسن الصَّمَد دان تياد ساتو ڤون كتاب ربّاني بنر-بنر مڽروڤأي ساتو سام لاءين.
ولوبݢييمان ڤون، اونتوق مڠ-إفَادَة-کن معنى يڠ بربيذا-بيذا، اكن ترداڤت روڤاڽ يڠ لاءين. جك كامو اد مات، ڤرهاتيكن دان ليهتله وجه مأنسي. اين كران دري زمان نبي آدم عليه السلام سمڤاي سكارڠ بهكن سلاما-لاماڽ، اداله ثابت سچارا معتمد بهوا ڤد وجه يڠ كچيل اين، برسرت دڠن كسڤاكتن اڠڬوتا-اڠڬوتا اساس، ستياڤ وجه، دڠن دنسبهكن كڤد وجه-وجه لاءين، ڤد ستياڤ ساتوڽ ترداڤت ساتو تندا ڤمبيذا. كران اين تياڤ-تياڤ وجه اداله سبواه كتاب يڠ برلاءينن.
چوما، اونتوق ڤڽوسونن سني اي ممرلوكن سيت توليسن يڠ بربيذا دان اتوران سرت توليسن يڠ برلاءينن. اونتوق ممباوا دان منمڤتكن باهن-باهنڽ سرت اونتوق ملتقكن سموا بندا يڠ دڤرلوكن اونتوق توبوه، كسمواڽ ممرلوكن معمل يڠ براسيڠن.
ماري، سباڬاي انداين كمستحيلن كيت ممندڠ عالم اين سباڬاي كيلڠ ڤرچيتقکن. تتاڤي اتوران دان ڤروسيس ڤرچيتقکن يڠ مروڤاكن ميليک كيلڠ ڤرچيتقکن، يعني سلاءين درڤد مماسوقكن ڤڽوسونن يڠ خصوص كدالم اچوان، دالم موجودكن ڤڽوسونن ايت، اونتوق منجاديكن دان منداتڠكن
142. صفحة
باهن-باهن دالم توبوه بندا هيدوڤ درڤد سلوروه ڤنجورو عالم ملالوءي نراچ يڠ ترتنتو دان ڤڽوسونن يڠ خصوص دان ممبريكنڽ كتاڠن كيلڠ ڤرچيتقکن يڠ سراتوس كالي ڬندا لبيه سوسه منجاديكنڽ، اي تتڤ برحاجة كڤد قدرة دان ارادة (كهندق) القَادِر المُطۡلَق يڠ منجاديكن كيلڠ ڤرچيتقکن ايت. معناڽ كموڠكينن دان انداين تنتڠ عالم سباڬاي كيلڠ ڤرچيتقکن اين اداله ككاروتن يڠ تياد معنى سام سكالي.
جوسترو، سڤرتي چونتوه جم دان بوكو تادي؛ الصَّانِع ذُو الجَلَال دان القَادِر كُلِّ شَيۡء تله منچيڤتا سبب-سبب دان توروت منجاديكن مسبب جوڬ. دڠن حكمة-ڽ دي مڠاءيتكن مسبب كڤد سبب-سبب. دڠن ارادة-ڽ دي تله مننتوكن ساتو تجلي شريعة فطرة اڬوڠ الهي يڠ ترديري درڤد اوندڠ-اوندڠ عادة الله يڠ بركنأن ڤڽوسونن ڤرڬرقکن عالم سمست دان تله مننتوكن صفة بندا-بندا يڠ هاڽ منجادي چرمينن دان ڤنتولن كڤد تجلي ڤد بندا-بندا ايت. دڠن قدرة-ڽ، دي تله منجاديكن وجه يڠ منظاهركن وجود خَارِجِيَّة. دي تله منچيڤتاكن بندا-بندا ايت د أتس واتق ايت دان تله مڠادون ساتو سام لاءين.
اڬقڽ، اداكه منريما حقيقة-حقيقة اين يڠ ساڠت معقول دان مروڤاكن نتيجة دليل-دليل يڠ تيدق تركيرا اداله لبيه موده دان ڤرلو د تاهڤ واجب اتوڤون ممبريكن كلڠكاڤن دان الت-الت تيدق تركيرا يڠ دڤرلوكن
143. صفحة
اونتوق كوجودان ستياڤ بندا كڤد باهن-باهن يڠ كالين كتاكن سباڬاي سبب دان حكوم عالم يڠ كاكو، تياد كسداران، دچيڤتاكن، دجاديكن دڠن سني دان ريڠكس لالو مڽوروهڽ ملاكوكن سنديري كرج-كرج يڠ دلاكوكن دڠن حكمة دان سمبيل مليهت ايتوكه يڠ لبيه موده؟
بوكنكه اي د لوار كموڠكينن يڠ ستاهڤ مستحيل؟ مك اكو سراهكن عقلمو يڠ تيدق انصاف ايت كڤد كإنصافنڽ.
مريك يڠ ايڠكر دان مموجا عالم بركات: ممندڠكن كامو مڽروكو كڤد كإنصافن، مك اكو جوڬ بركات دان مڠاكوءي بهوا جالن ساله يڠ كامي لالوءي سمڤاي سكارڠ اين اداله جالن يڠ مستحيل سراتوس تاهڤ، ماله امت ممضرتكن سرت ترلالو جيليق. سسياڤ يڠ مميليقکي كسداران سبسر ذرة درڤد ڤمبوقتين كامو يڠ لالو اكن ممهمي بهوا مڽراهكن ڤوجودان كڤد سبب-سبب دان عالم اداله مُحَال دان مستحيل. مڽراهكن سڬل-ڬلاڽ كڤد ذات الوَاجِبُ الوُجُود سچارا لڠسوڠ اداله واجب دان تيدق داڤت دايلق. مك، اكو برايمان دڠن بركات ”اَلۡحَمۡدُ لِلّٰهِ عَلَى الۡإِيمَانِ“
چوما اد ساتو كراڬوانكو، اكو منريما بهوا الله اداله الخَالِق. تتاڤي اڤاكه كمضرتن يڠ بوليه دبريكن اوليه چمڤور تاڠن سستڠه سبب يڠ جزئي كڤد بندا-بندا يڠ تيدق ڤنتيڠ دان كڤد ڤوجودان سرت ڤمراوليهن سچبيس
144. صفحة
ڤوجا دان ڤوجي اوليه سبب-سبب ايت كڤد کسلطانن رُبُوبِيَّة-ڽ؟ اداكه اي مڠورڠكن کسلطانن-ڽ؟
جواڤن: سبڬيمان كامي تله مڠإثباتكن دڠن معتمد دالم سستڠه رسالة، چيري-چيري ككواسأن اياله منولق چمڤور تاڠن. حتى سأورڠ ڤڠواسا دان ڤتوڬس يڠ ڤاليڠ رنده جوڬ تيدق منريما چمڤور تاڠن ڤوتراڽ دالم دائرة ڤڠواسأنڽ. حتى دڠن تڠڬاڤن چمڤور تاڠن ترهادڤ ڤڠواسأنڽ، حكومن بونوه كأتس انق مريك سنديري يڠ تيدق بردوسا اوليه سستڠه راج يڠ برتقوى ولوڤون مريك اداله خليفة، منونجوقكن بهوا اوندڠ-اوندڠ منولق چمڤور تاڠن اين اداله ساڠت براسس دلقسناكن دالم ڤمرينتاهن. برمولا درڤد دوا كتوا دالم ساتو كاوسن سهيڠڬ دوا راج دالم سبواه نڬارا، اوندڠ-اوندڠ منڬه چمڤور تاڠن يڠ دواجركن اوليه كبيباسن دالم ڤمرينتاهن تله منونجوقكن كقواتنڽ دڠن كهورو-هاراءن يڠ عجائب دالم سجاره مأنسي.
ڤرهاتيكن دان ليهتله بڬيمان ساتو بايڠن باڬي ڤڠتوأن دان ڤمرينتاهن ڤد انسان-انسان يڠ لمه دان برحاجة كڤد بنتوان منولق چمڤور تاڠن دان مڠهالڠ چمڤور تاڠن يڠ لاءين سرت تيدق منريما سكوتو دالم ڤمرينتاهنڽ دان برواسها ممليهارا كبيباسنڽ ڤد جاوتنڽ دڠن كتعصوبن يڠ تياد باتاسن ستاهڤ اين.
145. صفحة
كمودين سكيراڽ كامو بوليه مڠقياسكن، قياسكنله بتاڤ ڤنولقكن چمڤور تاڠن، هلاڠن ڤڽكوتوان دان ڤنجاءوهن سكوتو اداله كڤرلوان يڠ ضروري دان کواجران يڠ واجب باڬي ڤڠواسأن ايت ڤد ذات ذُو الجَلَال يڠ مميليقکي ڤڠتوأن مطلق د تاهڤ رُبُوبِيَّة، ڤمرينتاهن مطلق د تاهڤ أُلُوهِيَّة، كبيباسن مطلق ڤد تاهڤ کإساءن دان ككايأن مطلق ڤد تاهڤ كأوڤايأن مطلق.
بهاڬين كراڬونمو يڠ كدوا: سكيراڽ سستڠه سبب-سبب منجادي رجوعكن اونتوق عبودية سستڠه ڤركارا جزئي، اڤاكه ككوراڠن يڠ داتڠ كڤد عبودية مخلوق درڤد ذرة كڤد ڤلانيت يڠ مڠهادڤ كڤد ذات وَاجِبُ الوُجُود يڠ المَعۡبُود المُطۡلَق ايت؟
جواڤن: الخَالِق الحَكِيم عالم سمست اين تله منچيڤتا عالم سمست سڤرتي سباتڠ ڤوهون، بواهڽ يڠ ڤاليڠ سمڤورنا اياله مخلوق يڠ ممڤوڽأي كسداران. د كالڠن يڠ مميليقکي كسداران، دي تله منجاديكن انسان سباڬاي بواهڽ يڠ ڤاليڠ لڠكڤ دان تله منجاديكن شكور دان عبادة يڠ مروڤاكن نتيجة ڤنچيڤتأن، توجوان فطرة دان بواه كهيدوڤن انسان يڠ ڤاليڠ ڤنتيڠ اداكه الحَكِيم المُطۡلَق، الأَمِير المُسۡتَقِلّ دان الوَاحِدُ الأَحَدُ يڠ منچيڤتا عالم سمست ايت اونتوق ممڤرچينتاكن دان ممڤركنلكن ديري-ڽ مڽراهكن انسان يڠ
146. صفحة
مروڤاكن بواه سلوروه عالم سمست دان مڽراهكن شكور دان عبادة يڠ مروڤاكن بواه انسان يڠ ڤاليڠ تيڠڬي كڤد تاڠن-تاڠن لاءين؟
اداكه دي اكن منسيا-سياكن نتيجة ڤنچيڤتأن دان بواه عالم سمست دڠن چارا يڠ برلاوانن دڠن حكمة-ڽ سچارا كسلوروهن؟ حَاشَا! تيدق سام سكالي! ماله اداكه دي اكن مرضاءي ڤمبرين عبادة مخلوق كڤد تاڠن-تاڠن لاءين دڠن چارا يڠ بوليه مڽببكن ڤڠيڠكاران كڤد حكمة دان رُبُوبِيَّة-ڽ دان اداكه دي ممبنركن سام سكالي؟ ماله ولوڤون دي ممڤرليهتكن اوسها ممڤرچينتاكن دان ممڤركنلكن ديري-ڽ دالم تاهڤ يڠ تيدق تركيرا دڠن ڤربواتن٢ڽ، اداكه دي جوڬ اكن مڽببكن ذات-ڽ دلوڤأي دڠن مڽراهكن كشكوران دان راس ترهوتڠ بودي مخلوق-مخلوق-ڽ يڠ ڤاليڠ سمڤورنا، كچينتأن دان عبودية مريك كڤد سبب-سبب يڠ لاءين لالو مقصود-مقصود تيڠڬي-ڽ د عالم سمست دايڠكاري؟
147. صفحة
واهي تمن يڠ تله منيڠڬلكن ڤموجأن عالم! ايوه، كتاكن اوليهمو! دي بركات: ”اَلۡحَمۡدُ لِلّٰهِ“ برسام دڠن ترلرايڽ دوا كراڬوانكو اين، كامو تله ممڤرليهتكن دوا دليل يڠ ساڠت كوكوه دان ترڠ تنتڠ کإساءن الهي دان بهوا دي اداله المَعۡبُود بِالۡحَقّ دان عبادة كڤد سلاءين-ڽ اداله تيدق لايق سهيڠڬ مڠيڠكاري ايت سموا اداله ساتو كسومبوڠن سڤرتي مڠيڠكاري متهاري دان وقت سياڠ.
سعيد نورسي


