مبحث ڤرتام
التنقل
51. صفحة
سطرف دڠن كأݢوڠن بوكيت أحد مڠيڠيني كاسيه سايڠ دان ڤرڤادوان، سكيراڽ كامو مميليكي عقل كامو اكن فهم بهوا مڠوتاماكن سستڠه ككورڠن يڠ منجادي ڤونچا ڤرموسوهن ترهادڤ أورڠ مؤمن دان دكيرا سباݢي باتو-باتو يڠ تيدق برنيلاي كأتس كإيمانن دان كإسلامن اداله ككجمن دان كتيدقوارسن يڠ سام درجة-ڽ دڠن كبودوهن سبلوم اين سرتا مروڤاكن كظالمن يڠ امت بسر.
يا، ڤڽاتوان ايمان تنتوڽ ممرلوكن ڤڽاتوان هاتي. كساتوان اعتقاد جوݢ ممرلوكن كساتوان مشاركة.
يا، تيدق موڠكين كامو داڤت مڠيڠكري بهوا اڤبيلا كامو برادا دالم ساتو باتاليون تنترا برسام دڠن سسأورڠ، كامو اكن مراساءي سواتو ايكتن يڠ ڤنوه راس ڤرصحابتن ترهادڤ أورڠ ايت. اڤبيلا برسام-سام برادا دباوه ڤرينته سأورڠ ڤڠليما، كامو اكن مڽدري سواتو هوبوڠن باݢيكن تمن. اڤبيلا برسام-سام برادا ددالم ساتو نݢري،كامو اكن مراساءي سواتو هوبوڠن يڠ ڤنوه دڠن راس ڤرساوداراءن.
والحال، ترداڤت هوبوڠن2 كساتوان، ايكتن موافقة دان كسراسين2 أخوة سباڽق نام2 الهي يڠ تله دتونجوقكن دان دبريتاهو اوليه كإيمانن كڤدامو ملالوءي چهاي دان ڤراساءن يڠ تله دبريكنڽ.
چونتوه: الخالق كالين بردوا اداله ساتو، المالك كالين ساتو، المعبود كالين ساتو، الرازق كالين ساتو؛ ساتو،ساتو،ساتو سهيڠݢ سريبو، مالهن رسول كالين ساتو، اݢام كالين ساتو، قبلة كالين ساتو؛ ساتو،ساتو،ساتو سمڤي سراتوس. كمودين، كمڤوڠ كالين ساتو، نݢرا كالين ساتو، تانه اير كالين ساتو، ساتو، ساتو، ساتو سمڤي سڤولوه.
ولوڤون ساتو يڠ سباڽق اين ممرلوكن كساتوان دان ڤڽاتوان، كسڤاكتن دان ڤرموافقتن، محبة دان
52. صفحة
أخوة سرتا ترداڤت رنتاي-رنتاي معنوي يڠ بوليه مڠيكت عالم سمستا دان ڤلانيت-ڤلانيت انتارا ساتو سام لاءين، جك هاتيمو بلوم ماتي، دان عقلمو بلوم ڤادم، مك كامو ڤستي مماهمي بهوا مڠوتاماكن ڤركارا-ڤركارا يڠ تيدق ڤنتيڠ دان تيدق تتڤ سڤرتي سارڠ لابه-لابه يڠ منجادي ڤونچا كڤد ڤربالهن دان كمنافقكن، ڤرستروان دان ڤرموسوهن لالو بنر2 مموسوهي دان مڽتروءي سأورڠ مؤمن اداله ساتو كبيادبن يڠ ساڠت تروق ترهادڤ ايكتن وحدة ترسبوت؛ سواتو ڤڠهيناءن ترهادڤ سبب2 محبة ايت دان سواتو كظالمن دان كسستن ترهادڤ هوبوڠن2 أخوة ترسبوت.
وجه كتيݢا:
برداسركن رهسيا آية وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى[1] يڠ مڽاتاكن كعادلن سبنر، ولوڤون حقيقة، شريعة دان حكمة اسلامية سسوڠݢوهڽ تله مڠيڠتكن كامو بهوا موجودكن ڤرموسوهن دان ڤرستروان دسببكن صفة جناية يڠ ادا دالم ديري سأورڠ مؤمن يڠ عبارة ممنجاراكن صفة-صفة لاءين يڠ معصوم اداله كظالمن يڠ تيدق ترهيڠݢ دان تراوتاماڽ اڤبيلا كامو تيدق سنڠ لالو مموتوسكن هوبوڠن دڠن سأورڠ مؤمن كران ساتو صفة بوروقڽ، كمودين ملواسكن ڤرموسوهنمو كأتس سموا كلوارݢ مؤمن ترسبوت اداله سواتو كظالمن يڠ ساڠت بسر ملالوءي لارس مبالغة (كبرساڠتن) ڤدا آية إِنَّ الْإِنْسَانَ لَظَلُومٌ[2] ، مك باݢيماناكه كامو بوليه مراساكن يڠ كامو اداله بنر دان بركات: "اكو ممڤوڽاءي حق"؟
ڤد ڤندڠن حقيقة، كبوروقن2 يڠ منجادي سبب ڤرموسوهن دان كجاهتن اداله لݢڤ سڤرتي كجاهتن
[1] سورة فاطر،18
[2] سورة إبراهيم،34
53. صفحة
دان تانه. سقاتوتڽ اي تيدق مريبق دان ممنتول كڤد يڠ لاءينڽ. جك يڠ لاءين بلاجر درڤداڽ لالو ملاكوكن كجاهتن، ايت اداله مسئله اياله چهاي سڤرتي محبة. مريبق دان ممنتول اداله صفة-ڽ.
سبب ايتوله اوڠكڤن "صحابة باݢي صحابة اياله صحابة" تله دكيرا سباݢي ڤريبهاس. ماله كران ايت جوݢاله اوڠكڤن، دمي كنڠن ساتو مات، باڽق مات دچينتاءي[1]" دتوتوركن دكالڠن مشاركة.
جوسترو، واهي أورڠ يڠ كجم، ولوڤون حقيقة مليهت بݢيني، جك كامو اياله سأورڠ يڠ نمڤق حقيقة، كامو اكن مماهمي بهوا مموسوهي ساودارا سرتا كلوارݢاڽ يڠ باءيق دان تيدق برساله (كڤدمو) باݢي سسأورڠ يڠ تيدق كامو سوكاءي اداله امت مڽالهي حقيقة.
وجه كأمڤت:
ڤد ڤندڠن كهيدوڤن ڤريبادي جوݢ اي اداله كظالمن. دڠرله ببراڤ دوستور اساس وجه كأمڤت اين.
دوستور ڤرتام:
اڤبيلا كامو مڠتاهوءي بهوا جالن دان ڤميكيران – ڤميكيران كامو اداله بنر، كامو برحق اونتوق مڠاتاكن: "جالن ساي اداله بنر اتاو لبيه باءيق". نامون، كامو تيدق برحق اونتوق مڠاتاكن: "جالن ساي سهاجاله يڠ بنر". برداسركن رهسيا
[1] ڤريبهاس تركي يڠ برمعنا جيك سسأورڠ منچينتاءي سسأورڠ لأين مك دي توروت منچينتاءي راماي أورڠ يڠ بركاءيتن دڠن سسأورڠ يڠ دچينتاءيڽ ايت.
54. صفحة
شاعر: وَعَيْنُ الرِّضَا عَنْ كُلِّ عَيْبٍ كَلِيلَةٌ وَلٰكِنَّ عَيْنَ السُّخْطِ تُبْدِى الْمَسَاوِى [1]، ڤندڠن كامو يڠ تيدق عادل دان فيكيران مو يڠ چيتيق ايت تيدق بوليه مڠحكوم جالن أورڠ لاءين دڠن كباطلن.
دوستور كدوا:
كامو برحق اونتوق ممستيكن بهوا سموا يڠ كامو اوچڤكن اداله بنر. ستياڤ يڠ كامو ڽاتاكن ڤرلو بتول تتاڤي مڽاتاكن سموا ڤركارا يڠ بتول (دسموا تمڤت) اداله تيدق بتول كران كادڠ-كادڠ نصيحة سسأورڠ يڠ نية-ڽ تيدق اخلاص سڤرتي كامو بوليه مڽاكيتي هاتي دان ممبري كسن سباليقڽ.
دوستور كتيݢ:
كالو كامو ماهو برموسوه، موسوهيله ڤرموسوهن يڠ برادا ددالم هاتيمو؛ براوسهاله اونتوق ممبسميڽ. سرتا، موسوهيله نفسو اماره دان هوا نفسومو يڠ ڤاليڠ باڽق ممضرتكنمو دان براوسهاله اونتوق مڠإخلاصكنڽ. جاڠنله مموسوهي أورڠ-أورڠ مؤمن دمي نفسومو يڠ ممضرتكن ايت. جك كامو ايڠين برسترو، أورڠ كافر دان زنديق اداله راماي، موسوهيله مريك! يا، سباݢيمان صفة محبة لايق كڤد محبة، بݢيتوله جوݢ سيكڤ برموسوه. سبلوم يڠ لاءين-لاءين، اي سنديري ڤاتوت دموسوهي ترلبيه دهولو.
جيك كامو ايڠين مڠالهكن موسوهمو، بالسله كجاهتنڽ دڠن كباءيكن. اين كران، سكيراڽ كامو ممبالسڽ دڠن
[1] برمقصود: مات كريضاءن اداله بوتا درڤد سݢال كعيبن. مانكال مات كمارهن ممڤرليهتكن سݢال كبوروقكن. ديوان إمام الشافعي: موك سورت،139
55. صفحة
كجاهتن، ڤرموسوهن اكن برتمبه. ولوڤون سچارا ظاهر دي كاله، تتاڤي هاتيڽ تتڤ برسترو لالو منروسكن ڤرموسوهنڽ. جك كامو ممبالسڽ دڠن كباءيقن، دي اكن مڽسل دان منجادي صحابتمو.
برداسركن حكوم: إِذَاَ أَنْتَ أَكْرَمْتَ الْكَرِيمَ مَلَكْتَهُ وَ إِنْ أَنْتَ أَكْرَمْتَ اللَّئِيمَ تَمَرَّدًا[1] ، كإيستيميواءن أورڠ مؤمن اداله منجادي موليا. كران كباءيكنمو، دي منطاعتيمو. ولوڤون دي كليهتن هينا ڤد ظاهر، دري سݢي ايمان دي اداله موليا. يا، باڽق برلاكو بهوا جك كامو مڠاتاكن "كامو باءيك، كامو باءيك،" كڤد سأورڠ يڠ جاهت دي منجادي باءيك دان جك كامو مڠاتاكن كڤد سأورڠ يڠ باءيك " كامو جاهت، كامو جاهت" دي منجادي جاهت.
اوليه ايت، دڠرله دوستور-دوستور سوچي القرآن سڤرتي:
وَاِذَا مَرّوُا بِاللَّغْوِ مَرّوُا كِرَامًا[2]
وَاِنْ تَعْفُوا وَتَصْفَحُوا وَتَغْفِرُوا فَاِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ(فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ)[3]
كبهاݢياءن دان كسلامتن اداله ڤداڽ.
دوستور كأمڤت:
ݢولوڠن يڠ برسترو دان يڠ سوك برموسوه منظالمي دان ملمڤاوءي ديري سنديري، ساودارا مؤمنڽ سرتا رحمة الهي. اين كران ملالوءي ڤرستروان دان ڤرموسوهن، دي ممبياركن ديريڽ دالم عذاب يڠ داتڠ درڤد نعمة2 يڠ دتريما اوليه موسوهڽ دان
[1] ڤڤاته عرب يڠ برمقصود: جك كامو ممولياكن أورڠ يڠ موليا نسچاي كاموتله منداڤتڽ (هاتيڽ). جك كامو ممولياكن أورڠ يڠ ترچلا دي اكن ممبرونتق.
[2] سورة الفرقان:72
[3]سورة التغابن: 14
56. صفحة
كساكيتن يڠ داتڠ درڤد كتاكوتن ترهادڤ موسوهڽ لالو منظالمي ديريڽ.
سكيراڽ ڤرموسوهن داتڠ درڤد حسد دڠكي اي اداله عذاب سمات-مات. اين كران مولا2، حسد دڠكي اكن مڠهڽق ڤندڠكي، ممبيناساكنڽ دان ممباكرڽ. كمضرتن باݢي فيهق يڠ ددڠكي ڤولا هاڽاله، سام ادا سديكيت اتاوڤون لڠسوڠ تيادا.
ڤناور حسد دڠكي:
ڤندڠكي ڤرلو مميكيركن عاقبة ڤركارا-ڤركارا يڠ ددڠكيڽ سوڤاي دي فهم بهوا كچنتيقكن، كقواتن، ڤڠكت دان ككاياءن دنيوي ڤد ساءيڠنڽ اداله فناء دان سمنتارا. فائدهڽ سديكيت، كسوسهنڽ باڽق.
جيك كلبيهن-كلبيهن ايت اداله أخروي، سميمڠڽ تيدق بوليه وجود كدڠكين ڤداڽ. جك دي بردڠكي ڤد ايت سموا جوݢ، سام ادا دي سنديري مروڤاكن أورڠ يڠ رياء، ماهو مموسنهكن هرتا أخيرتڽ ددنيا اتاوڤون دي مڽڠك أورڠ يڠ دحسدڽ ايت يڠ رياء مك دي ملاكوكن كتيدقعادلن دان كظالمن.
ماله دي (ڤندڠكي) مراس ݢمبيرا دڠن مصيبة يڠ منيمڤا أورڠ يڠ ددڠكيڽ دان بردوكاچيتا دڠن نعمة2 يڠ دكچڤ اوليه أورڠ يڠ ددڠكيڽ ايت لالو برڤاليڠ موكا درڤد تقدير دان رحمة الهي كران كباءيكن-كباءيكن يڠ تله دلاكوكن اوليهڽ كڤد ساءيڠنڽ. سأوله-اوله دي مڠچم تقدير دان مڽڠكل رحمة. سسوڠݢوهڽ أورڠ يڠ مڠچم تقدير ايت مڠهنتوقكن كڤالاڽ أندس(تمڤت بسي ڤانس دتمڤا) دان ممچهكنڽ (كڤالاڽ). أورڠ يڠ مڽڠكل رحمة، ترهالڠ درڤد رحمة.
57. صفحة
اݢقڽ، كإنصافن ماناكه يڠ داڤت منريما بهوا ممبالس ساتو ڤركارا يڠ تيدق لايق دموسوهي سلام ساتو هاري دڠن ڤرستروان دان ڤرموسوهن سلام ساتو تاهون؟ سانوباري يڠ بلوم روسق ماناكه يڠ بوليه منريماڽ؟ ڤد حال كامو تيدق بوليه مڽرهكن سڤنوهڽ كجاهتن يڠ داتڠ درڤد ساودارا مؤمنمو ترهادڤمو كڤداڽ لالو مڠحكومڽ.
اين كران، ڤرتام: تقدير ممڤوڽاءي بهاݢينڽ ڤد ڤركارا ايت. كامو ڤرلو مڠلواركنڽ لالو منريما بهاݢياءن قضاء دان قدر ايت دڠن رضا.
كدوا: مڠاسيڠكن بهاݢين نفسو دان شيطان، لالو تيدق مموسوهي أورڠ ايت، بهكن مڠاسيهانيڽ كران دي تله كاله كڤد نفسو سرتا مننتيكن ڤڽسلنڽ.
كتيݢ: ليهتله ككورڠن يڠ كامو تيدق نمڤق اتاو تيدق ماهو ليهت ڤد ديريمو؛ بريله جوݢ ساتو بهاݢين كڤداڽ.
كمودين: ترهادڤ بهاݢين كچيل يڠ برباقي، جك كامو مڠهادڤيڽ دڠن كمعافن دان كتيڠݢين اخلاق يڠ مروڤاكن فركارا ڤاليڠ سلامت دان ڤاليڠ چڤت داڤت منيواسكن موسوهمو، كامو اكن ترسلامت درڤد كظالمن دان كمضرتن.
سباليقڽ، ممبالس ڤركارا2 دنيوي يڠ تيدق برنيلاي ولو ساتو سين، فناء، اكن لڽڤ، سمنتارا دان تيدق ڤنتيڠ، دڠن كطمعكن يڠ دهشت، ڤرستروان يڠ برلاروتن دان ڤرموسوهن يڠ برتروسن سأوله-اوله سلاماڽ اكن دودوق ددنيا لالو ككل برسام-ساماڽ (دڠن لارس مبالغة) اداله كظالمن يڠ امت دهشت اتاوڤون ساتو كمابوقكن دان سجنيس كتيدق وارسن سڤرتي أورڠ توكڠ امس يهودي يڠ مابوق دان ݢيلا يڠ ممبلي كاچ2 دان سرڤيهن2 ايس دڠن هرݢ ڤرمات.
58. صفحة
جوسترو، جك كامو مڽاءيڠي ڤريباديمو جاڠنله ممبوك جالن كڤد ڤرموسوهن دان برفيكير اونتوق ممبالس دندم يڠ منوروت كهيدوڤن ڤريبادي اداله ممضرتكن سهيڠݢ كتاهڤ دميكين سوڤاي ڤرموسوهن دان فيكيران دندم ايت تيدق مماسوقي هاتيمو. جك اي تله مماسوقي هاتيمو، جاڠنله مندڠر كات-كاتاڽ.
رنوڠ دان دڠرله كات-كات حافظ شيرازي يڠ مليهت حقيقة: دُنْيَا نَه مَتَاعِيسْت كِه اَرْزَد بَنِزَاعِى[1] يڠ برمقصود: "دنيا بوكنله سواتو بارڠ يڠ مڽببكن ڤربالهن. اين كران اي اداله فناء دان سمنتارا، مك اي تيدق برنيلاي."
جك دنيا يڠ بسر اداله بݢيني، تنتوڽ كامو مماهمي بتاڤ تيدق ڤنتيڠڽ اوروسن-اوروسن دنيا يڠ جزءي."
دي توروت بركات: آسَايِشِ دُو گِيتِى تَفْسِيرِ اِينْ دُو حَرْفَسْت بَادُوسِتَانْ مُرُوَّتْ بَادُشْمَانْ مُدَارَا
[2]" يعني:" دوا اوڠكڤن يڠ بوليه منفسيركن دان منداڤتكن كريحتن سرتا كسلامتن د كدوا-دوا دنيا اياله برݢاول دڠن ڤارا صحابتمو سچارا برمرواه دان برمعاملة دڠن موسوه-موسوهمو سچارا داماي."
جك كامو بركات: " ڤيليهن بوكن دتاڠنكو؛ ڤرموسوهن ادا دالم فطرةكو. مالهن مريك تله مڽاكيتكن هاتيكو، مك اكو تيدق بوليه مڠهنتيكن ڤرموسوهن ايت."
جواڤن: جك كسن-كسن اخلاق مذمومة دان سيكڤ يڠ بوروق تيدق ڤرليهتكن؛ جك ڤركارا-ڤركارا سڤرتي غيبة دان سبب-سببڽ تيدق دلاكوكن سرتا جك دي (أورڠ يڠ برموسوه) توروت مماهمي كسالهنڽ مك ڤرموسوهن ايت تيدق اكن ممضرتكن.
[1] بهاس فارسي
[2] بهاس فارسي
59. صفحة
ممندڠكن ڤيليهن بوكن دتاڠنمو دان كامو تيدق بوليه مڠهنتيكنڽ، مك مڠتاهوءي كسالهنمو دان مڽداري كسيلڤنمو ڤد سيكڤ ايت يڠ عبارة ڤڽسلن معنوي، توبة ترسمبوڽي دان استغفار ضمني (ترسيرت) اكن مڽلامتكنمو درڤد كجاهتنڽ.
سميمڠڽ (توجوان) كامي منوليس مبحث سورت اين اداله سوڤاي كامو ممڤراوليه استغفار معنوي ترسبوت؛ كاو تيدق مڠڠݢڤ كسيلڤن ايت سباݢي كبنران؛ دان تيدق منونجولكن ساءيڠنمو يڠ بنر سباݢي أورڠ يڠ ساله.
سواتو ڤريستيوا يڠ مناريق ڤرهاتين: ڤد سواتو ماس، سباݢي نتيجه كتعصبن (صفة برڤيهق) يڠ ڤنوه كبنچين اين اكو مليهت بهوا سأورڠ اهلي علمو يڠ ورع تله مڠهينا سهيڠݢ سڠݢوڤ مڠكافركن سأورڠ عالم صالح يڠ برتنتڠن ڤندڠن ڤوليتيكڽ دان تله مموجي سأورڠ منافق يڠ سڤندڠن دڠنڽ دڠن ڤنوه حرمة.
مك اكو ترڤرانجت درڤد نتيجه-نتيجه ڤوليتيك يڠ بوروق اين دان بركات: أَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطَانِ وَالسِّيَاسَةِ[1]، سمنجق ايت اكو تله مناريق ديري درڤد دنيا ڤوليتيك.
وجه كليما:
وجه اين منرڠكن بهوا كدݢيلن دان سيكڤ برڤيهق-ڤيهق اداله ساڠت برمضرة دري سݢي كهيدوڤن برمشاركة.
جك دكاتاكن: دالم حديث تله دسبوتكن اِخْتِلاَفُ أُمَّتِى رَحْمَةٌ[2]، اختلاف ڤولا ملازمكن سيكڤ برڤيهق-ڤيهق. مالهن، قڽاكيت برڤيهق-ڤيهق مڽلامتكن ݢولوڠن باوهن يڠ دظالمي درڤد كجاهتن ݢولوڠن اتسن يڠ ظالم.
[1] "اكو برليندوڠ دڠن الله درڤد شيطان دان ڤوليتيك."
[2] " اختلاف أمةكو اداله رحمة". كنز العمال: جيليد10: 679
60. صفحة
اين كران، جك ݢولوڠن اتسن سبواه ڤكن دان سبواه كمڤوڠ برسڤاكت، مريك اكن منيندس ݢولوڠن باوهن يڠ دظالمي. جك ادا سيكڤ برڤيهق، أورڠ يڠ دظالمي اكن برليندوڠ دان مڽلامتكن ديريڽ كسبله فيهق. ماله، درڤد ڤرتمبوڠن ڤميكيران دان ڤرسليسيهن ڤندڠن، حقيقة اكن ترظاهر دڠن سمڤورنا.
جواڤن أونتوق سؤالن ڤرتام: كيت بوليه بركات بهوا اختلاف دالم حديث اياله اختلاف يڠ ڤوسيتيف يأيت ستياف أورڠ براوسها اونتوق ممعموركن دان مڠوتاماكن مسلك ماسيڠ-ماسيڠ، بوكن اونتوق مرونتوه دان ممباطلكن يڠ لاءين بهكن براوسها اونتوق ملڠكڤكن دان مڠإصلاحكنڽ.
ماناكالا اختلاف يڠ نيݢاتيف ڤولا يأيت براوسها اونتوق مموسنهكن انتارا ساتو سام لاءين دڠن ڤنوه كبنچين دان ڤرموسوهن، اداله دتولق منوروت حديث. اين كران مريك يڠ برݢادوه انتارا ساتو سام لاءين تيدق اكن داڤت ملاكوكن تيندقكن يڠ قوسيتيف.
باݢي سؤالن كدوا: كيت بوليه بركات بهوا سكيراڽ سيكڤ برفيهق-فيهق اداله اتس نام كبنران، اي بوليه منجادي تمڤت برليندوڠ كڤد مريك يڠ بنر. تتاڤي اوليه سيكڤ برڤيهق-ڤيهق يڠ ڤنوه ڤرموسوهن دان كران نفسو سڤرتي سكارڠ اين اداله تمڤت برليندوڠ مريك يڠ تيدق بنر، مك اي منجادي نقطه ڤرسندرن كڤد مريك.
اين كران، جك شيطان منداتڠي أورڠ يڠ مڽوكوڠ سسواتو ڤيهق دڠن ڤنوه ڤرموسوهن سرتا جك اي ممبنتو دان منونجوقن سوكوڠن كڤد ڤندڠن أورڠ ايت، نسچاي أورڠ ايت اكن مندعاكن كرحمتن اونتوق شيطان ايت. سأندايڽ سسأورڠ سڤرتي ملائكة داتڠ كڤد ڤيهق لاون، نسچاي دي اكن
61. صفحة
منونجنوقكن سوات كتيدقعادلن سهيڠݢ كتاهڤ ملعنتيڽ. حاشا!
باݢي سؤالن كتيݢ: كيت بركات بهوا ڤرتمبوڠن ڤميكيران يڠ برلاكو اتس نام كبنران دان دمي حقيقة ڤولا، ولوڤون برسڤاكت ڤد متلامت دان داسر، (نامون) اي برسليسيه ڤد وسيله2. اي منظاهركن ستياڤ سودوت حقيقة لالو برخدمت كڤد يڠ حق دان حقيقة. تتاڤي، درڤد ڤرتمبوڠن فكرة دالم بنتوق يڠ ڤنوه برڤيهق-ڤيهق، ڤنوه ڤرموسوهن، سيكڤ مموجي، ديري سنديري اتس نام نفسو امارة يڠ ڤنوه كفرعونن دان سيكڤ مڽوكاءي كمشهورن، مك يڠ كلوار بوكنڽ سينارن حقيقة تتاڤي اڤي-اڤي فتنة. اين كران كتيك كسڤاكتن دڤرلوكن ڤد متلامت، تيتيق تمو فيكيران-فيكيران مريك يڠ سبݢيتو تيدق داڤت دجومڤاءي دمان-مان ڤون دبومي.
اوليه منجادي ڤونچا كڤد لوك ڤرڤچهن يڠ تيدق داڤت دسمبوهكن كمبالي. كأداءن دنيا ماس كيني اداله سقسي كڤد ڤركارا اين.
كسيمڤولن:
سكيراڽ دوستور-دوستور اَلْحُبُّ لِلّٰهِ وَالْبُغْضُ فِى اللّٰهِ وَالْحُكْمُ لِلّٰهِ [1]يڠ تيڠݢي تيدق منجادي تيندقكن ، كمنافقكن دان ڤربالهن اكن مڠمبيل ڤلواڠ.
يا، جك سسأورڠ ايت تيدق مڽيبوت وَالْبُغْضُ فِى اللّٰهِ وَالْحُكْمُ لِلّٰهِ دان تيدق مڠوتاماكن دوستور-دوستور اين، مك كتيك ماهو ملقساناكن كعادلن دي ملاكوكن كظالمن.
[1]چينتا كران الله، ماره كران الله دان ممبري حكومن كران الله.
62. صفحة
سوات ڤريستيوا يڠ منجادي رنوڠن: ڤد سوات ماس، إمام علي رضي الله عنه تله منجاتوهكن سأورڠ كافر كتانه. كتيك بلياو مڠڠكت ڤدڠ اونتوق منتقڽ، سي كافر ايت ملودهڽ. بلياو ملڤسكن كافر ايت دان تيدق منتقڽ. كافر ايت برتاڽ كڤد بلياو: "كناڤ كامو تيدق منتقكو؟"
بلياو منجواب: " سبنرڽ اكو ايڠين منتقمو كران الله. تاڤي، كامو تله ملودهيكو دان اكو مراس ماره. اوليه سبب بهاݢين نفسوكو توروت ماسوق چمڤور، مك كإخلاصنكو تله ترچالر. كران ايت اكو تيدق منتقمو."
كافر ايت بركات كڤداڽ: "سبنرڽ اكو ممبڠكيتكن كمارهنمو سوڤاي كامو سݢرا منتقكو. ممندڠكن اݢام كالين سوچي دان مورني سهيڠݢ تاهڤ اين، مك اݢام ايت اداله بنر."
لاݢي سواتو كجادين أونتوق دڤرهاتيكن: ڤد سواتو ماس، كتيك مموتوڠ تاڠن سأورڠ ڤنچوري، سأورڠ ڤلقسان حكومن تله ممڤرليهتكن تندا2 كمارهن. كتواڽ يڠ عادل يڠ ممرهاتيكنڽ تله ملوچوتكنڽ درڤد توݢس ايت.
اين كران جك دي مموتوڠ اتس نام شريعة دان اوندڠ-اوندڠ الهي، نسچاي نفسوڽ اكن براس كاسيهن كڤداڽ. نسچاي دي اكن مموتوڠ دالم كأداءن هاتيڽ بوكن سهاج تيدق ماره ماله تيدق جوݢ براس كاسيهن. ايت برمعنى اوليه سبب دي تله ممبريكن ساتو بهاݢين درڤد حكومن ايت كڤد نفسوڽ، دي تيدق داڤت ملاكوكن توݢس دڠن عادل.
كأداءن مشاركة يڠ مڽديهكن دان ڤڽاكيت دهشت كهيدوڤن برمشاركة يڠ مميلوكن هاتي أمة اسلام:
اڤاكه يڠ تله برلاكو كڤد مريك يڠ مندعوى برخدمت كڤد جماعة-جماعة اسلام اين سهيڠݢ ولوڤون
63. صفحة
ترداڤت بݢيتو راماي موسوه لوار يڠ تيدق تركيرا يڠ بر سديا مڽرڠ دبلاكڠ ساتو سام لاءين، مريك تيدق ملوڤاكن ڤرسڠكيتاءن ريميه مريك بهكن مڽدياكن سواتو اونتوق موسوه مڽرڠ؟
والحال قوم2 يڠ ڤاليڠ موندور جوݢ مڠوتاماكن دان ملاكوكن مصلحة كمشاركتن يأيت برتيندق ملوڤاكن سرتا مڠتڤيكن ڤرموسوهن دالمن مريك سماس موسوه2 لوار مونچول دان مڽرڠ! كأداءن اين اداله سواتو كرونتوهن، كمودورن. اي اداله ساتو ڤڠخيانتن كڤد كهيدوڤن مشاركة اسلام.
سواتو چريتا يڠ منجادي اعتبار: دكالڠن ڤواق-ڤواق بدوي، ترداڤت دوا قبيلة درڤد ڤواق ’حسنان’ يڠ مموسوهي ساتو سام لاءين. ولوڤون مريك موڠكين تله ممبونوه لبيه ليما ڤولوه أورڠ درڤد ڤيهق ماسيڠ-ماسيڠ، تتاڤي سماس كلوار مننتڠ قبيلة لاءين سڤرتي ڤواق ’سبكان’ دان حيدران’، دوا قبيلة يڠ برموسوهن اين ملوڤاكن ڤرسڠكيتاءن لام لالو برݢنديڠ باهو. مريك تيدق اكن مميكيركن ڤرسڠكيتاءن دالمن سهيڠݢاله ڤواق لوار ايت دهالاو.
جوسترو، واهي أورڠ-أورڠ مؤمن! اداكه كالين تاهو بتاڤ رامايڽ موسوه سڤرتي ڤواق-ڤواق ايت يڠ ماهو مڽرڠ ڤواق اهلي ايمان؟
ترداڤت لبيه درڤد سراتوس ليڠكوڠن سڤرتي ليڠكوڠن2 يڠ ادا دالم ساتو سام لاءين.
كتيك أمة اسلام واجب برسندر كڤد ساتو سام لاءين دان ڤاتوت ساليڠ برڤيمڤين تاڠن لالو برتاهن، اداكه سسواي سام سكالي باݢي ݢولوڠن برايمان اونتوق مڠعملكن سيكڤ برڤيهق دڠن ڤنوه كبنچين دان كدݢيلن دڠن ڤنوه ڤرموسوهن يڠ عبارة ممودهكن سراڠن موسوه2 ايت دان ممبوك ڤينتو اونتوق كماسوقكن مريك كدائره سوچي اسلام؟
64. صفحة
ليڠكوڠن2 موسوه يڠ برسديا ممضرتكن كالين دالم كالڠن ساتو سام لاءين دان مليهت كڤد كالين دڠن كمارهن دان كطمعكن دبلاكڠ ساتو سام لاءين ايت برمولا درڤد ݢولوڠن سست دان الحاد، سمڤاي كڤد عالم أورڠ كافر، سهيڠݢ كڤد كتاكوتن دان مصيبة-مصيبة دنيا. بهكن ترداڤت لبيه توجوه ڤولوه جنيس موسوه.
سنجات، ڤريساي دان كوبو كالين يڠ قوات اونتوق مڠهادڤي كسموا اين اياله أخوة اسلامية.
كتاهوءي دان سدرله بهوا مڠݢونچڠكن كوبو كإسلامن اين دڠن ڤرموسوهن دان السن-السن يڠ كچيل ادا ساڠت برتنتڠن دڠن سانوباري دان برتنتڠن دڠن مصلحة إسلامية.
ترداڤت دالم حديث-حديث الشريف بهوا دڠن چارا مڠمبيل كسمڤتن درڤد صفة طمع سرتا ڤرڤچهن مسلمين دان مأنسي؛ دڠن كقواتن يڠ سديكيت، أورڠ-أورڠ يڠ تروق دان ممضرتكن يڠ مڠتواءي ݢولوڠن منافق دان زنديق سڤرتي سفياني دان دجال اخير زمان بوليه مڠكوچر-كاچير مأنسي دان مناوان دنيا اسلام يڠ بسر.
واهي أورڠ برايمان! جك كالين تيدق ماهو دتاوان دالم كهيناءن، ݢوناكنله عقل كالين! ماسوقله كدالم كوبو سوچي إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ [1]اونتوق مڠهادڤي أورڠ-أورڠ ظالم يڠ مڠمبيل كسمڤتن درڤد ڤرسليسيهن كالين دان برليندوڠله دكوبو ايت. جك تيدق، كالين بوكن سهاج تيدق داڤت منجاݢ كهيدوڤن كالين بهكن تيدق ممڤو ممڤرتاهنكن حق2 كالين. ميمڠ دمعلومي بهوا كتيك دوا أورڠ ڤهلاوان برݢادوه، سأورڠ كانق-كانق ڤون بوليه مموكول كدوا-دواڽ. سكيراڽ ترداڤت دوا بواه ݢونوڠ
[1] سورة الحجرات،10
65. صفحة
يڠ سام ايمبڠن براتڽ ڤد ساتو نراچ، سكتول باتو كچيل بوليه مروسقكن ايمبڠن ايت لالو ممڤرماءين-ماءينكن كدوا-دواڽ، يعني مناءيقكن ساتوڽ كأتس دان منورونكن ساتو لاݢي كباوه.
جوسترو، واهي اهلي ايمان! كران صفة طمع دان سيكڤ برڤيهق-ڤيهق كالين يڠ ڤنوه ڤرموسوهن، كقواتن كالين جاتوه كڤد صفر. كالين بوليه دهنچوركن دڠن كقواتن يڠ سديكيت. جك كالين ممڤوڽاءي هوبوڠن دڠن كهيدوڤن برمشاركة كالين، مك جاديكنله دوستور تيڠݢي اَلْمُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِ كَالْبُنْيَانِ الْمَرْصُوصِ يَشُدُّ بَعْضُهُمْ بَعْضًا[1] سباݢي دوستور كهيدوڤن كالين. بيبسكنله ديري كالين درڤد كملارتن دنيوي دان كسڠساراءن أخروي.
وجه كأنم:
كهيدوڤن معنوي دان كصحيحن عبودية بوليه دݢونچڠ دڠن ڤرموسوهن دان كدݢيلن. اين كران، كإخلاصن يڠ مروڤاكن وسيطة ڤمبيبس دان وسيله كسلامتن اكن هيلڠ. سبب، أورڠ كرس كڤالا يڠ برڤيهق-ڤيهق سنتياس ايڠين ملبيهي لاونڽ دالم عمل باءيكڽ. امت سوسه اونتوق دي ممڤراوليه عملن لِوَجْهِ اللّٰهِ (كران الله) دڠن اخلاص. دي سنتياس مڠوتاماكن أورڠ يڠ برڤيهق كڤداڽ دالم كڤوتوسن دان معاملة-ڽ لالو داڤت ملاكوكن كعادلن. جوسترو، كإخلاصن دان كعادلن يڠ منجادي اساس باݢي ڤربواتن دان عملن كباجيقكن هيلڠ دڠن ڤربالهن دان ڤرموسوهن. وجه كأنم اين امت ڤنجڠ، تتاڤي كران كممڤوان مقام اين ادا ڤنديق، مك كامي تيدق ممنجڠكنڽ.
[1] حديث نبي يڠ برمقصود: سأورڠ مؤمن باݢي مؤمن يڠ لاءين عبارة بناءن يڠ تله دچنتومكن يڠ مڠواتكن ساتو سام لاءين. صحيح البخاري، جيليد3، موك سورت، 93
66. صفحة
مبحث كدوا
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ
إِنَّ اللّٰهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ[1]
سسوڠݢوهڽ الله اياله مها ڤمبري رزقي يڠ ممڤوڽاءي كقواتن لاݢي ساڠت كوكوه.
وَكَأَيِّنْ مِنْ دَابَّةٍ لاَ تَحْمِلُ رِزْقَهَا اَللّٰهُ يَرْزُقُهَا وَإِيَّاكُمْ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ[2]
دان براڤ باڽق بيناتڠ يڠ تيدق (داڤت) ممباوا (مڠوروس) رزقيڽ سنديري. الله له يڠ ممبري رزقي كڤداڽ دان كڤدامو دان دي مها مندڠر لاݢي مها مڠتاهوءي.
واهي اهلي ايمان! سبلوم اين، كالين تله فهم بتاڤ ڤرموسوهن اداله ساڠت ممضرتكن. مك فهميله جوݢ بهوا، سام سڤرتي ڤرموسوهن، صفة طمع جوݢ مروڤاكن ڤڽاكيت بربهاي يڠ ڤاليڠ دهشت كڤد كهيدوڤن اسلام. صفة طمع مروڤاكن ڤونچا كهيلڠن، كچاچتن دان كريضاءن. اي مڽببكن كترهالڠن دان كملارتن.
يا، كرندهن دان كملارتن بڠسا يهودي يڠ مڽرڠ دنيا دڠن كطمعكن يڠ لبيه بربنديڠ بڠسا2 لاءين مروڤاكن بوكتي ڤاليڠ ڽات باݢي كڽاتاءن اين.
[1] سورة الذاريات،58
[2] سورة العنكبوت،60
67. صفحة
يا، كطمعكن سنتياس ممڤرليهتكن كسن بوروقڽ يڠ برمولا درڤد ساتو دائره كهيدوڤن ڤاليڠ لواس دالم عالم مخلوق يڠ برڽاوا سهيڠݢ كڤد سسواتو يڠ ڤاليڠ كچيل. سباليقڽ منچاري رزقي دڠن چارا برتوكل ڤولا اداله ڤونچا كريحتن دان سنتياس ممڤرليهتكن كسن باءيكڽ دستياڤ تمڤت.
جوسترو، اوليه سبب ڤوهون-ڤوهون براوبه دان تومبوه-تومبوهن يڠ مروڤاكن دري جنيس مخلوق برڽاوا دان ممرلوكن ماكنن سنتياس برادا دتمڤت-تمڤتڽ دڠن توكل دان قناعة تنڤا منونجوقكن كطمعكن، مك رزقي مريك داتڠ برلاري كڤد تومبوه-تومبوهن اين. ڤوهون دان تومبوهن اين مڽارا انق-انقڽ جاءوه لبيه باڽق درڤد حيوان. حيوان-حيوان ڤولا، اوليه سبب مريك برلاري مڠجر ماكنن سچارا طمع، مك مريك منداڤت ماكنن دڠن ڤنوه كسوسهن دان ككورڠن.
دالم ليڠكوڠن حيوان، ڤمبرين رزقي يڠ حلال، سمڤورنا دان لذة درڤد خزانة رحمة كڤد انق-انق كچيل يڠ برتوكل دڠن لسان الحال كضعيفن دان كلمهن سرتا رزقي-رزقي بوروق يڠ دڤراوليه سچارا حرام دان ڤنوه كسوسهن باݢي حيوان بواس يڠ مڽرڠ دڠن كطمعكن اياله سبب كترهالڠن ماناكالا توكل دان قناعة ڤولا اياله وسيله كرحمتن.
مالهن بڠسا يهودي يڠ مروڤاكن بڠسا يڠ لبيه قوات برڤاءوت ڤد دنيا ملالوءي صفة طمع دان لبيه باڽق ترايكت دڠن كهيدوڤن دنيوي ملالوءي كچينتاءن بربنديڠ بڠسا2 لاءين دكالڠن مأنسي ڤولا، ولوڤون مميليكي ككاياءن ربا يڠ حرام يڠ مريك ڤراوليه دڠن ڤنوه كڤايهن سرتا سديكيت فائدهڽ اونتوق ديري سنديري دان هاڽ منجادي ڤنجاݢاڽ،


