Bõn-pɩndg pisi la a tãab n soaba

Lam’a’ pisi la a tãab n soaba

Natiirã[1] masaallã

A ra yaa “muzakɩra piig la a yoob n soaba” sẽn be “Lam’a’ piig la a yopoe n soaba” pʋga, la a yellã bedlem yĩng kɩtame t’a lebg “Lam’a’ pisi la a tãab n soaba”.

Masaal-kãngã kʋʋda kɩfendã tagsg ning sẽn yit natiirã pʋga, kʋʋb sẽn ka le tõe n vʋʋg a poore, la a wãad kɩfendã kug-yẽbgdgã, n wẽed-a n sẽeg sẽegr meng-menga.

Tẽegre:

D vẽnega tõtba sẽn yaa natiralɩst-rãmbã[2] sorã sẽn zãr ne yamã to-to, la b sorã wẽnga la a sãanga sẽn yaa to-to, ne rig-n-zãas a wԑ sẽn tar rig-n-zãas pis-wԑ, muzakɩra kãngã pʋgẽ.

D booga yԑl-sãnda kaanẽ koeegr yĩnga, bala b ra zoe n vẽnega rig-n-zãas kãnsa bilf masaala-rãmb sãnda pʋgẽ, rẽ n kɩt tɩ wat yama pʋgẽ zĩig-pʋgẽ, tɩ wãn-wãn la filozofɩ bãngdbã sẽn yaa pʋtẽer rãmbã sak zɩlem-be-kãngã sẽn yaa vẽenega buudu, la wãn-wãn la b rɩk so-kãngã.

Yaa sɩda, ad b ka bao n bãng b sorã yalɩ wã la a hakɩɩkã sẽn yaa soab ye. La b sora hakɩɩka la bũmb ning sẽn yaa tɩlԑ sorã pʋga, la bũmb ning a sẽn data paama vẽnegr kaanẽ.

Ad mam soglame tɩ pidi, n na n tabend n wilg tɩ b so-yookã sẽn yaa wẽngã, n yaa bũmb sẽn ka sakd ne yamã menga, sor ning b sẽn vẽneg rig-n-zãag fãa pʋga, n naag yԑl-nins sẽn yaa tɩlԑ n yaa darʋʋr b sora pʋga, la m na n vẽnega woto ne daliil-vẽenes sẽn tar pãnga, n welsd n wilgd ned ning fãa sẽn tar sãmbse[3].

[1] Bõn-naandsã fãa gill sẽn naag-taab la b boond tɩ natiiri. (lebgdã).

[2] Yaa filosofɩ bãngdb nins sẽn yet tɩ yaa bõn-naandsã n naand taaba. (walldã)

[3] Ad masaal kãnga wallga sabab yaa b sẽn pig Alkʋr’aana ne nao-kẽnd-yood sẽn yaa maan-n-zʋʋk tԑka, n rẽgemd liimaoongã hakɩɩk-rãmbã, tɩ b yam-rẽgdã sẽn ka tar minim bũmb ning zuga fãa bɩ b yet tɩ yaa ziri, la natiirã sẽn wa ne kɩfendã la wẽnd-belmã tõdgrã, la ãmmaa pigb kãnga, hakɩɩka a kẽesa gẽeg-kԑgeng mam sũurã pʋgẽ, hal n kɩt tɩ mam ning wẽnd-belem tõdgdbã la so-yooda rãmb sẽn gɩdgdb sɩdã peg-kegemse,  la sɩdã, ad Rasaa’ɩlʋn Nuura nao-kẽndra, yaa koԑԑg sẽn bʋgse n sakd kelgre.

Bɩsmillaahɩr Rahmaanir Rahɩɩm

بســم الله الرحمن الرحيم

﴿قَالَتْ رُسُلُهُمْ أَفِي اللهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ﴾

(سورة ابرهيم: ٤١/١٠)

(B tẽn-tʋʋmbã yeelame: yalla sik n be Wẽnnaam sẽn yaa saasã la tẽngã naanda yell pʋga)? (Ɩbraahɩɩm 14/10)

Ad aaya-wagell kãnga vẽnegd n wilgdame tɩ Wẽnnaam belmã la A yemblmã yaa bũmb sẽn yaa sɩd n yaa vẽenega, la bũmb sẽn wilgd woto ya a sẽn wa ne “Sʋkr sẽn ka baood leokra”, n yeel tɩ “Yalla sik n be Wẽnnaam yellã pʋga”? Ka segd tɩ b maan sik a pʋgẽ ye.

D na n reng n tẽega bũmb taoor tɩ d nan ka kẽ yel-kãngã vẽnegra pʋgẽ ye:

Mam maana so-toak n kẽng Ãnkara yʋʋm piig la a yiib sẽn looge, higira wã yʋʋm 1338 yʋʋmda (1922) n tɩ mik tɩ munaafɩgsã yam-tagsgã sẽn tar rabeemã nidgda pãng n rat n soos n kẽes  rabr la rẽgd liimaoongã rãmb tagsgã pʋgẽ, neb nins sẽn kɩdemd ne lislaoongã sodaasã sẽn tõog Yʋʋnaana. B ratame n sãam b tagsã la b ning-a zẽnem, tɩ mam sũurã sãam tɩ mam wẽ sir la m bas n yeel tɩ: Wag-kãnsã na n paama liimaoongã zeng-raadã, tɩ yɩ sabab wakat-kãng tɩ mam na n gʋls daliil-vẽeneg mam sẽn paam Alkʋr’aana pʋgẽ m masaall a yembr pʋgẽ ne laarabiimdu, t’a pãnga sek b tall n bõgs  wẽnd-ka-be wã rãmb zutã, bal aaya-wagell kãnga kɩtdame tɩ b fasemd Wẽnnaam belmã la A yemblmã, t’a tolg n lebg vẽenega, la m wẽe masaal-kãngã gafã n yiis “Yani kon” seba maaneg roog sẽn be Ankara wã pʋgẽ.

La neb nins sẽn mi laarabiimdã pa rẽ bɩ neb nins sẽn tar tʋls-kԑgeng ne masaallã sõora ra yaa bilfu, tɩ masaallã me le gom mumd-mumd koԑԑg-koԑԑga, rẽ n so tɩ bʋko, daliil-vẽeneg kãngã ka tõog n bas tagems sẽn yaa vẽeneg ye, tɩ –bʋko- kɩfendã la wẽnd-ka-be wã paam pãng n sẽege.

Rẽ n kɩt tɩ lebg tɩlԑ ne maam tɩ m vẽneg daliil-kãngã ne turkiyẽemdo,la sẽn mik tɩ daliil-kãngã sãnda paama vẽnegr sõma masaal-rãmb a taab pʋga yĩnga, d na n gʋls-a-la kaanẽ mumd-mumdi, ad daliil-rãmbã toor-toora sẽn be masaala sãnda pʋga tara tõkr bilf ne daliil-kãngã, la b yembr fãa yaa masaal-kãngã bogre.

TƖƲƲSGO:

Yaa foo ninsaalã, bãng vẽeneg tɩ gom-biis sẽn tar rabeem n yit nebã noẽ wã, n zãad kɩfendã la wẽnd-ka-be wã yũugu, tɩ liimaoongã rãmb yet-a la b ka mi ye, la d na n vẽnega b bԑd a tãabo.

A pipi: “Sabab-rãmb n naan-a”. أوجدته الأسباب . A moore: ad yaa sabab-rãmba n naan bõn-kãngã.

A yiib n soaba: “A naana a menga a tore” تشكل بنفسه. A moore: ad bũmbã naanda a menga n wat belmã pʋg a toore.

A tãab n soaba: “Natiirã n naan-a” اقتضته الطبيعة . A moore: ad-a yaa yell sẽn yaa rog-ne, la yaa natiirã n kɩt t’a beẽ.

Yaa sɩda, sẽn mik tɩ bõn-naandsã beeme tɩ ned ka tõe n kɩɩs a belmã, la sẽn mik tɩ bõn-naandg fãag wata belmã pʋgẽ ne sõmblem la hɩkma tԑk-tԑka, la sẽn mik t’a ra ka sɩng n beẽ n yaool n wa beẽ wã, yaa foog a wẽnd-ka-be soaba, ĩmmaa tɩ f yeel  tɩ bõn-naandg kãnga –rũng kãnga bilgri- yaa dũni wã sabab-rãmb n wa ne-a, rat n yeel tɩ yaa sabab-kãnsã n tigim taab n wa ne bõn-naandg kãngã belmã pʋgẽ. Pa rẽ bɩ yẽ n naan a menga, pa rẽ bɩ yaa natiirã la a tʋʋmã n wa ne-a belmã pʋgẽ, pa rẽ bɩ yaa Tõog-naab sẽn yaa Na-wagella tõogã n wa ne-a.

La sẽn mik tɩ sor ka be –sẽn sakde- zẽng sẽn ka so-kãnsã b naasã, d sã n tabend ne daliil-kԑgeng n wilg tɩ pipi soy a tãaba yaa ziri sẽn ka tõe n yɩ, sik la sãmbs ka be tɩ Wẽnnaam yemblmã sora sẽn yaa sor a naas n soaba na n paama tabendg ye.

Ãmmaa pipi sorã: Yaa dũni wã sabab-rãmbã sẽn tigim taab n naan teedã la bõn-naandsã, mam na n togsa yԑl a tãab kaanẽ sẽn yi yԑl-ka-tԑk pʋgẽ sẽn wilgd t’a ka tõe n yɩ ye.

A pipi soaba: Butԑl ka-tԑk sẽn pid ne teed kõbg toor-toor n be farmasĩ a yembr pʋgẽ, tɩ b kos tɩ b rɩk tɩ-kãnsã n maan pat-vɩɩga. Tɩ lebg tɩlԑ tɩ b rɩk rõos-vɩɩg sẽn tar pãng n paase.

Tɩ tõnd kẽ farmasĩ wã pʋgẽ, la tõnd sẽn kẽ wã bal la tõnd sẽn yãnd pat-vɩɩs la rõos-vɩɩs tʋgd wʋsgo, tɩ tõnd maag d yĩng n ges patã tʋk a yembr fãa pʋgẽ, n mik tɩ b yãka sɩmi wã teed kõbg toor-toor ne magb sẽn yõs-taaba, butell-kãnsã pʋgẽ, n yãk garem a yembr bɩ yiib butell-kãngã pʋgẽ, la b yãk garem a tãab bɩ naas butell-kãngã pʋgẽ, la b yãk garem a nu bɩ yoob butell-kãngã me pʋgẽ, a woto n tall n teese. B sã n ra yãk te-kãnsã tɩ garem a yembr paoog bɩ looge, pat-kãngã kõon n yɩ sõma ye, la a kõon n yɩ vɩɩg ye. Rẽ poorẽ tɩ tõnd na n vees rõos-vɩɩgã n gese, n mik tɩ b yãka bũmb butell fãa pʋgẽ ne magb sẽn yõs-taaba, hal tɩ b sã n ra yãk tɩ loog bɩ paooge, ba ya zarat bilgri, rõosã kõon n yɩ sõma ye. La d mikame tɩ b yãka te-kãnsã ne magb sẽn yõs-taaba, butԑlã sõor sẽn yɩɩd pis-nu wã yembr fãa pʋgẽ.

Yalla sakdame bɩ yalla ned tõe n tẽedame, a sẽn wa n yaa neng ning fãa, tɩ sebgã sẽn fugd tɩ butԑlã leebdẽ la b lengd yaarã tõe n kɩtame tɩ teed ning b sẽn yãka yi butԑlã la tʋgdã pʋgẽ n rʋʋg ne magb sẽn yõs-taab n zems wala b sẽn rata n ka yõsg bɩ ka paooge, n wʋk-b fãa gill n naag taab tɩ lebg pate?!

Yalla zɩlem-beed la sẽn-ka-tõe la sãang n le be n yɩɩd woto?! Ba tɩ bõang sã n lebg bõang n yɩlme, rẽ poorẽ t’a lebg ninsaala, a na loog n wudg la a yetẽ tɩ yẽ ka sakd yam-kãngã ye!

La wala sẽn be bilgrã pʋga bal pay, ad bõn-vɩɩg buud fãa yaa wala pat-vɩɩg tɩ sik ka be ye, la bõn-bundg buud fãa yaa wala rõos-vɩɩga, ne b sẽn rɩk simi wã teed kõbg toor-toor sẽn ka wẽnd taab n naan-a wã, ayo, yaa teed sẽn mag mag-kԑgeng n yãke, hal tɩ b sã n da rɩka naanegã n bas ne sabab-rãmba la teedã, n yeel tɩ yaa sabab-rãmba n naan-a, ad-a yaa bũmb sẽn zãr ne yamã zãrem tԑk-tԑka, la bũmb sẽn ka tõe n yɩ, n le yaa ziri meng-menga, wala butԑlã lengrã sẽn yɩ sabab n maan patã sẽn be farmasĩ wã pʋga sẽn yaa ziri to-to wã.

Gilbu: ad te-vɩɩsã sẽn yãk ne Bʋʋd-minim-na-kʋdgã pʋlengã la A kordgã bõn-magdgã, dũni wã farmasĩ-kẽengã pʋga, a ka tõe n wa belmã pʋgẽ rɩlla ne hɩkma sẽn ka-tԑka, la minim sẽn ka tar saabo, la tʋlsem sẽn gũbg bũmb fãa gilli.

Ad zu-be-ned ning sẽn yeta tɩ yaa natiirã la sabab-rãmb ne a sẽn yaa zoang n yaa wʋng n ka tar tԑka, n zoet wala ko-wĩiga n naan te-kãnsã, ad yẽ yalemd yɩɩda ned ning sẽn zʋbsda wala gãeengã, la ned ning sẽn yũwa n su n lebg yalem n yetẽ tɩ yaa butԑlã la tʋgdã leebgã b meng yĩnga n maan rõos kãnga sẽn tar yel-solemda.

Yaa sɩda, ad kɩflmã yaa yalemd la suub la gãeemr zʋbsgo.

Rig-n-zãak a yiib n soaba: B sã n ka rɩk bũmb fãa gill naaneg n kõ Tõog-naaba sẽn yaa Na-wagella, naab ning sẽn ya a yembr tãa wã, n dɩk-a n kõ sabab-rãmba, wakat kãnga lebga tɩlԑ ne dũni wã sabab-rãmbã la a teedã sẽn yaa wʋsga, tɩ b kẽes b nug bõn-vɩɩg fãa yĩisẽ. La d yaool mii vẽeneg tɩ sabab-rãmbã toor-toor sẽn yõs-taab n le gɩdgd taaba yɩl n naag taab bõn-naandg kɩdg wala zõaag yĩngẽ, ne tũnugr tԑk-tԑka, la ne geelg sẽn zems sõma, la zems-taab sẽn pidi, yaa bũmb sẽn ka tõe n yɩ, bal ned sẽn tar yam la bãngr sẽn zems zõaag pɩgsr meng na n yeelame tɩ ad woto yaa rig-n-zãag sẽn ka tõe n yɩ.

Yaa sɩda, ad zõaagã ne a  sẽn yaa kɩdg wʋsga, a yĩisã tara tõkr ne dũni-kẽengã teed wʋsg la a sabab-rãmba, pa rẽ meng ye, a pʋs n ya dũni wã kʋmbgo. B sã n ka rɩk a naanegã n kõ tõogã sẽn yaa kʋdrã, na n lebga tɩlԑ tɩ sabab-kãnsã zĩnd a yĩisa pʋgẽ b toore, pa rẽ meng ye, yaa tɩlԑ t’a kẽ a yĩisa sẽn yaa kɩdga pʋgẽ, pa rẽ meng ye, pʋs n yaa tɩlԑ t’a kẽ a nifrã sẽn ya a yĩngã bilg-kɩdgã tãn-koeemd[1] a yembr fãa pʋgẽ, bal sababã sã n yaa bũmb vẽenega yaa tɩlԑ t’a kẽ bũmb ning pʋg a sẽn rat n tʋma, la a zĩnd a pʋgẽ.

D sã n na n kell n pa yel-kãngã zugu, yaa tɩlԑ tɩ b sak tɩ dũni wã bõn-naan-bԑdã la teedã la natiirã bee belem meng-menga, tãn-koeem-kɩdgã sẽn ka sekd zõos a yiib no-biis sẽn yaa wala supĩimã pʋgẽ, n tʋmd a pʋgẽ wala masõ.

Hal ba filozofɩ bãngdbã sẽn tɩ yɩɩda ne yalemd zoeta yãnd ne so-kãnga buudu.

[1] Yaa yel-bõones nins sẽn naagd taab tɩ lebg yĩnga, tɩ boond-a ne Farend tɩ “cellule” 

Rig-n-zãag a tãab n soaba: Bõn-naandg sã n tar yemblem tagemse, sik ka be t’a yii bũmb a yembr nengẽ la nug a yembr pʋgẽ ye, wala sẽn be gom-bũndã pʋga “bũmb sẽn yaa yembr ka yit rɩlla bõn-yԑng pʋgẽ” sẽn tɩ yɩɩda, tũnugr tԑk-tԑk la geelg sẽn zems sõma la vɩɩm sẽn gũbg sã n be bõn-naandgã pʋgẽ. Bõn-naandg kãnga sẽn be neer t’a geelg zems n yaa sõma wã naanegã rɩk n kõ natiirã sabab-rãmbã sẽn yaa yaar n ka tar tԑka, n yaa koԑԑng n yaa zɩta, n yaa maan-n-zʋʋk soab n ka tar yam la bãngra, n le yaa zoang la wʋng sẽn tolg n be yaar tԑk-tԑk pʋga, tɩ b sã n naag-taab pa rẽ bɩ b gẽdg-taab bɩ b zondlmã la b wʋndlmã paasdẽ wã, n be sẽn ka tõe n yɩ wã soy ka-tԑka pʋga, ad rɩk naanegã n kõ yel-kãnsa, rat n yeel tɩ sabab-rãmbã, yaa bũmb sẽn zãr ne yamã, wala ned sẽn rat n naag yԑl koabg sẽn ka tõe n yɩ, n sak vugri, tɩ bõn-naandg buud fãa yaool n wilgda vẽeneg-vẽeneg t’a ka yi nus toor-toor sẽn yaa sabab n wat ne yõs-taab yaar pʋgẽ ye, ayo, a yii nug a yembr sẽn tar tõog la bʋʋd-minim tԑk-tԑk pʋgẽ.

Ba d sã n bas rig-n-zãag kãnga, ad sik ka be tɩ yɩl n tɩ sabab-vẽenegã bas vũun bũmb pʋgẽ, yaa tɩlԑ t’a paam-a n sɩɩs la a kẽ a pʋgẽ n tʋm ye, la yaool n yaa bõn-vɩɩsã yĩngã yɩnga bal tãa la sabab-kãnsã tõe n paame, la tõnd yaool n neame tɩ bõn-vɩɩsã yĩisã pʋsẽ wã, zĩig ning sabab nug sẽn ka tõe n paam n sɩɩsa, yɩɩda a yɩngã noor piig ne manegr la sõmblem la naaneg pidbu.

Sã n yaa woto ka segd tɩ b rɩk bõn-vɩ-kɩdsã la rũm-bõonegã bedlem sẽn ka sekd sabab-rãmbã la a masĩn-damb kõoma, la a pʋs n ka tõe n paam ba ya a yɩngã n sɩɩsa, ba sẽn wa n yaa neng ning fãa,  ad ka segd tɩ b rɩk bõn-vɩ-kɩds kãnsã naanegã n kõ sabab-rãmba sẽn yaa wʋns la zoens n yaa koԑԑng n yaa zɩt meng-meng n zãr taab la b gɩdgd taaba ye, t’a naanegã yel-solemd la a sõmblem yaool n yɩɩd bõn-naands bԑda ye, sã n ka wa n mikame tɩ zondlem la wʋndlem sẽn ka tar tԑka n be ne ned ning sẽn dɩka b naanegã n kõ-a wã.

Sor a yiib n soaba: “A naana a meng a tore”  تشكل بنفسه.  Rat n yeel tɩ bõn-naandsã naana b mensã b tore. Gom-kãngã me tara rig-n-zãas wʋsgo, a yaa zɩlem-beed la yell sẽn ka tõe n yɩ, ne nems wʋsgo, d na n vẽnega yԑl a tãab sẽn yi a yԑl sẽn ka tõe n yɩ wã pʋgẽ tɩ yɩ bilgri: 

Pipi: Yaa foog a kɩɩsd sẽn yaa tõdgdã, ad fo nin-mengrã kɩtame tɩ fo lebg yalem, hal n wa tõe n naag yԑl koabg sẽn ka tõe n yɩ n sak vugr tɩ yaa bũmb sẽn tõe n yɩ. Fo yaa bõn-naandga, fo ka bõn-kɩdg ye, fo le ka bõn-koԑԑng ye. Fo ka bũmb sẽn ka tedgd ye, sẽn le paasde, fo yaa bũmb sẽn be sõmblem tԑk-tԑk pʋgẽ, n be palemg pʋgẽ wakat fãa. Fo le yaa wala etaas sẽn be neer n tedgd wakat fãa, tɩ zarat-rãmbã tʋmd fo yĩnga pʋgẽ wakat fãa, tɩ fo yĩisa tar tõkr ne bõn-naandsã fãa gilli, sẽn tɩ yɩɩda rɩtlã wԑԑngẽ, la sẽn tɩ yɩɩda buugã kellg wԑԑngẽ, la a kõtẽ la a reegdẽ la a maand tedgr ne-ba. Ad zarat-rãmb nins sẽn tʋmd fo yĩnga pʋga tʋmda ne minim la geelg sẽn na yɩl tɩ sãang ra kẽ b tõk-n-taarã pʋgẽ ye, la sẽn na yɩl tɩ tʋʋm-kãnsã ra sãam ye. La b kẽnd b kẽnã fãa gill ne minim la gũusgu, tɩ yaa wala b getame la b togend bõn-naandsã fãa gilli, la b ne fo tõk-n-taarã la of yԑla, rẽ poorẽ tɩ b rɩkd nao-kẽndr sẽn na zemse, tɩ fo paam n naf f mengã pʋgẽ la a yɩnga, sẽn zemsd ne zarat-rãmba alhaalã sẽn be neera.

Fo sã n ka sak tɩ zarat-rãmbã sẽn be fo yĩngã pʋgẽ n tʋmdẽ wã yaa  Tõog-naaba sẽn yaa Na-kʋdgã tʋʋm-tʋmd bõonese, t’A kõt-b sagls tɩ b tʋmd wala A sẽn rata, pa rẽ bɩ b ya A sodaase, pa rẽ bɩ b yaa kordgã bika noya, rat n yeel tɩ zarat buud fãa yaa wala bik noore, pa rẽ bɩ a yaa kordgã bika tẽgse, rat n yeel tɩ zarat fãa yaa tẽka. Fo sã n ka sak woto, na n lebga tɩlԑ tɩ zarat buud fãa sẽn be fo yĩngã pʋgẽ n tʋmdẽ tall nifr sẽn tõe n yãnd fo yĩngã boagã fãa gilli. Sẽn le paasde, a segd n tõe n yãnda bõn-naands nins fãa sẽn tar tõkr ne-a wã fãa gilli. Na n le lebga tɩlԑ tɩ paam yam sẽn ta yam-bԑda rãmb koabg yam t’a tõe n mi fo vɩɩma sẽn loogã la sẽn watã, la a mi fo buudã la fo yẽgrã, la fo yĩngã teedã yẽgã la fo rɩtlã yiib zĩisi.

Ad bãngr la minim sẽn ta wala “Aflatoon-damb” tusr bãngra buud rɩk n kõ zarat sẽn ka tar yam ba ya zarat bilgri, wala fo bilgri, masaal-kãnsã buud pʋgẽ, yaa zɩlem-beed la gãeemr sẽn ka tar tԑka.

Rig-n-zãag a yiib n soaba: Ad fo yĩngã yaa wala etaas-sõng sẽn be neere, n tar lim[1] tusri, tɩ limr fãa kug gad taab sõma n tar tõkr ne taab tɩ pa yɩ ne zeng-raoog ye. pa rẽ meng ye, ad fo yĩngã yel-solemd yɩɩda etaas-kãngã noor tusri, bal fo yĩngã etaasã palemda wakat fãa ne tũnugr sẽn pidi n kẽngd taoore. Fo yĩngã yĩn-will buuda fãa, d na bas yõorã la sũurã la yĩn-wʋmdsã sẽn solg tɩ b yembr fãa be neer n tar yel-solemda, yaa wala roog sẽn tar limri, ne sẽn mik tɩ zarat-rãmbã gãta taab ne geelg la gãd-taab tԑk-tԑka, wala lim-kãnga kuga sẽn gãd taab to-to wã, n met meoong sẽn tar yel-solemde, la a vẽnegd nug-tʋʋmd minim sẽn be neere, la tõog muugiza sẽn tar yel-solemde, wala nifrã la zɩlemdã.

[1] Coupole (ne nansaaremde)

Zarat-kãnsã sã n ka dũni kãnga Meta la a Naanda tʋʋm-tʋmdba, t’A kõt-b sagls tɩ b tũud saglsã, wakat kãnga, lebga tɩlԑ tɩ zarat buud fãa yɩ zarat-rãmbã fãa gill sẽn be yĩngã pʋga naab sẽn ka tar tԑka, n le yaa zarat-rãmbã fãa gill na-sõgen sẽn ka tar tԑka, wakat a yembr pʋgẽ. Le yaa tɩlԑ t’a wẽnd b yembr fãa, n le ya b yembr fãa lidr naamã wԑԑngẽ, n le yaa “waagibʋlwʋgʋʋda” (belem sẽn yaa waagibã soaba) sɩf-rãmba sẽn welg ne-A wã yẽgr la a bulb zĩiga. A le segd n yɩɩ soog-m-meng sẽn ka tԑk soaba, la a le tar loԑԑg meng-meng ne a taaba. La ba ne rẽ fãa gilli, ad rɩk bõn-naandg a yembr naaneg sẽn maneg n yaa sõma, bũmb ning sẽn ka tõe n wa belmã pʋgẽ rɩlla ne Yemblem-tãa-naaba tʋʋmda wala sẽn be “yemblem nao-kẽndrã”[1] pʋga, n kõ zarat-rãmbã sẽn ka tar tԑka, yaa vẽeneg pay tɩ yaa bũmb sẽn ka tõe n yɩ ye, a pʋs n yaa bũmb sẽn ka tõe n yɩ noor tusri, la ned ning sẽn tara yam sẽn zems zarat bilgr meng mii woto.

Rig-n-zãag a tãab n soaba: Fo yĩngã sã n pa Tõog-naaba sẽn yaa Na-kʋdgã bika gʋlsem, soab ning sẽn yaa Na-yԑnga, n dɩk-a n bas ne natiirã la sabab-rãmbã tɩ yaa bãmb n naan-a, t’a yaool n yaa bũmb sẽn wẽ n yiisi, wakat kãngã yaa tɩlԑ tɩ fo yĩngã tãn-koeemd fãa tall natiirã tãn-koeem-wamde, pa rẽ bal ye, b sõora segd n taa yel-bõones-bõonesã[2] sẽn be a pʋga sõore, tɩ yaa wala ro-gils sẽn kẽ taaba.

Bal gaf-kãngã sẽn be fo neng-taoora –bilgri- a sã n yaa “gaf-gʋlsdga”, yaa bik a yembr n gʋls bũmb ning sẽn be a pʋga fãa gilli, t’a yaa sẽn tik a gʋlsdã bãngre. La a sã n pa “gaf-gʋlsdga” la b ka yeel tɩ yaa gʋlsd bik n gʋlse, n bas n tẽed tɩ gʋlsmã gʋlsa a meng a toore, pa rẽ bɩ yaa natiirã n gʋls-a, wakat kãnga, lebga tɩlԑ tɩ gʋls-bil fãa sẽn be gafã pʋgẽ tall kut-bik –wala gaf sẽn wẽ-n-yiis alhaal sẽn yaa to-to wã-  sẽn na yɩl n wẽ-a-n-yiisi. Wala gaf-rãmba wẽeb masĩn-damb sẽn tar kut-gʋls-biis ne gʋls-biisã sõora, rẽ poorẽ tɩ gʋls-biisã sẽn be gafã pʋga tõe n wa belmã pʋga.  Rat n yeel tɩ yaa tɩlԑ tɩ bigsã yɩ gʋls-biisã sõore, la ra yɩ bik a yembr ye, pa rẽ bɩ yaa tɩlԑ tɩ gʋls-bil a yembr fãa tall biks tusa, tɩ sã n mik tɩ b gʋlsa seb-neng ne gʋls-bi-kẽems ne bik sẽn yaa sõma, wala d sẽn ne wakat sãnda pʋga, pa rẽ bɩ sã n mikame tɩ gʋls-bi-kãnsã kẽeda taaba, n tar alhaal sẽn tũnug taab n kẽ taaba, n dɩkd sʋʋrg wala fo mengã yĩngã, wakat kãngã, yaa tɩlԑ tɩ bõn-kɩdg la ro-gilg fãa tall mull wala bõn-bõones-kãnsã sõora.

[1] Wala gom-bũndã sẽn wilga “Bũmb a yembr ka yit rɩlla bõn-yԑng pʋgẽ” (lebgdã)

[2] Composés chimiques 

Gũus n da wa yeel tɩ alhaal-kãngã, sẽn tara rig-n-zãas koabga, yaa bũmb sẽn tõe n yɩ ye! B sã n ka rɩk kut-gʋls-bi-kãnsã sẽn yaa sõma wã, la mullsã la biksã sẽn yaa sõma wã naanegã me n kõ bik a yembre, lebga tɩlԑ tɩ biksã la mullsã la kut-gʋls-bi-kãnsã tall biks la mulls la gʋls-biis ne b sõora, bal te-kãnsã me yaa “bũmb sẽn naane” tɩ d sã n na n kell n paa gom-kãngã sẽn zãad maana ninga pʋgẽ, la a sẽn le yaa sõma n be neera yĩnga, la a woto la yellã kelld n tongd n kẽngdẽ, tɩ fo sã n ket n kẽngd taoore.

Bɩ fo me bãng tɩ woto yaa zɩlem-beed tagsg sẽn ka tõe n yɩ, ne f yĩngã zarat-rãmbã sõore!

Yaa foog a tõtã sẽn yaa sãamã, fo me ya n zoe yãnd la f zãag f meng ne meneng kãngã.

Gomd a tãab n soaba: “Natiirã n naan-a” (اقتضته الطبيعة). Rat n yeel tɩ natiirã n dat-a la a maand-a la a naand-a, yel-kãngã me tara rig-n-zãas wʋsgo.

D na n wilga bilgr a tãab sẽn yi a pʋgẽ:

Pipi rig-n-zãaga: Ad maanegã la naanegã, b sẽn boond tɩ pʋtẽer la minma, sẽn ya b vẽeneg bõn-naandsã wʋsg fãa pʋga, sẽn tɩ yɩɩd bõn-vɩɩsã, b sã n ka rɩk b naanegã n kõ Wĩnto-kʋdgã (Wẽnnaam) kordgã la a tõogã bika, n bas n dɩk-a n kõ natiirã la pãngã sẽn ya b zoens la wʋns n ka tar bãngra, na lebg tɩlԑ tɩ natiirã wa ne masĩn-damd la gaf-rãmb yiisg masĩn-damb sẽn solg ka-tԑka, bũmb fãa gill pʋgẽ, sẽn na yɩl n tõog n naan-a, pa rẽ bɩ a rɩk minim la tõog sẽn tõe n naan bõn-naandsã fãa gill n kẽes bũmb fãa naaneg la a tʋlsem pʋgẽ. Bale, wala wĩntoogã sẽn vẽnegd la a torsd butell-pԑԑg fãa zug sẽn yaa kɩdg wala zarata, la ko-bil fãa zug tẽnga pʋga, b sã n ka rɩk wĩnto-bõones kãnsã, sẽn yaa sulunsukã sẽn torsda, n kõ wĩnto-yԑngã sẽn be saagẽ wã, na lebg tɩlԑ tɩ b sak tɩ wĩntoog meng-meng sẽn tar yĩnga, n tar wĩntoogã sɩf-rãmba, tɩ gesg pʋgẽ bɩ a yaa kɩdga, tɩ hakɩɩk pʋgẽ bɩ a yaool n yaa bed-kẽenga, n be belem sɩd-sɩd butell-pԑԑgã sẽn yaa kɩdg wala zarat n ka sekd mankẽsã zug kõoma pʋgẽ, la na lebg tɩlԑ tɩ b sak tɩ wĩntood meng-meng n be ne butell-peesã sõore.

Wala sẽn be bilgrã pʋgẽ bal pay, b sã n ka rɩk bõn-naandsã la bõn-vɩɩsã n kõ Wĩnto-kʋdgã (Wẽnnaam) yʋya vẽnegra ne kũun sẽn yaa dɩrԑte, na lebg tɩlԑ tɩ b sak tɩ pãng meng-meng n be bõn-naandg fãa pʋgẽ, sẽn tɩ yɩɩda bõn-vɩɩg buud fãa pʋgẽ, n tar pãng la raab sẽn ka tar tԑka, la bãngr la bʋʋd-minim sẽn ka tar saabo, rat n yeel tɩ yaa wala soab n be bõn-naandg buud fãa pʋgẽ la bõn-vɩɩg buud fãa pʋgẽ.

Ad yam-tags-kãnga buud la rig-n-zãasa sẽn yɩɩd ne ziri la zɩlem-beed dũni-kẽengã pʋgẽ, la ned ning sẽn dɩkd dũni-kẽengã Naanda sẽn naan bũmb ninga –wala zõosã bilgri- n kõt natiirã sẽn yaa zɩt n yaa yaalg n ka tar yama, wilgdame t’a soaba yaa rũnga, pa rẽ bɩ a rũndlma yɩɩda rũngã noor koabga, tɩ rũngã yam yɩɩd-a noor koabga.

Rig-n-zãag a yiib n soaba: B sã n ka rɩk bõn-naands kãnsã sẽn tũnug-taab n kẽ-taaba, n maneg n geel tɩ zems n yaa sõma n pid ne hɩkma wã, n kõ Soab ning sẽn yaa Tõog-naab la Bʋʋ-mita, t’A tõogã la A bʋʋd-minmã ka tar saaba, n bas n dɩk-a n kõ natiirã, na lebg tɩlԑ tɩ natiirã wa ne masĩn-damb la gaf wẽeb masĩn-damb n wa ning nug-poԑԑm tom fãa pʋgẽ, tɩ b sõora ta Eroapa masĩn-damba la gaf-rãmba wẽeb masĩn-damba sõore, sẽn na yɩl tɩ tom-kãngã tõog n yɩ sabab tɩ tɩ-puudã la tɩ-biisã sẽn ka-tԑka tõog n bul la b nob la b rɩk b sʋʋrga, tom ning sẽn ya yẽ la tɩ-puudã la tɩ-biisã yẽgr la b tʋʋm-rooga.

Bal sɩd-sɩda, yaa wala  tõog n be beenẽ sẽn tõe n yag la a sʋʋr tɩ-puudã fãa gill ne sʋʋrg la yagb sẽn yõs-taab wʋsgo, tɩ-puud nins b sẽn ningd b bõn-buuga n naag taab tom sẽn zems nug-noora pʋgẽ, n get tɩ-puudã yẽga la b puub yelle.

B sã n ka rɩk tõog kãnga n kõ Tõog-naaba sẽn yaa Na-wagella, na n lebga tɩlԑ wakat kãng tɩ tɩ-puug a yembr fãa tall teed meng-meng zall tomã pʋg sẽn be tɩ-puugã sʋka, sã n ka rẽ alhaal kãnga ka yɩtẽ ye.

Bal bõn-buudã teeda ya a yembre, wala sẽn be mani wã la gellã pʋga, rat n yeel tɩ ba ne a sẽn yaa koom la miisim la karboan la azot bõn-gẽdg sẽn gẽdg-taab tɩ pa yɩ ne tũnugr la sʋʋrg wala farinda, la sẽn mik tɩ sebgã la koomã la tʋʋlmã la vẽenmã yembr fãa yaa bõn-bil sẽn ka tar yam la bãngra, la a zoet wala koom a manesmã ne bũmb fãa pʋga, ad tɩ-puud kãnsa sẽn ka tar tԑka sẽn yit tomã pʋga, tɩ b sʋʋrgã la b yagmã yaa sẽn yõs-taab ne tunugr la naan-sõnga, wilgda vẽeneg-vẽeneg tɩ yaa tɩlԑ tɩ masĩn-bõones la lozĩn-boones sẽn solg tɩ b sõora ta wala sẽn be Eroapa zĩnd tomã pʋg sẽn be vԑԑrẽ wã, sẽn na yɩl tɩ tom-kãngã tõog n wʋg fu-pog-vɩɩsã[1] ne alkadr kãnga, la bõn-wʋgds tusa sẽn yõs-taaba.

Bɩ d geel n ges natiralist-rãmbã sẽn yaa kɩfen-damba tagsgã sẽn zãr ne yamã to-to, la f ges suudbã sẽn yaa yalembã – neb nins sẽn yaa wala neba, la neb nins sẽn tẽedb tɩ natiirã yaa naanda- sẽn zãr ne yamã la bãngrã to-to, ne b sẽn gomd tɩ b yaa bãng-bԑd rãmb bãngrã pʋgẽ, la b yetẽ tɩ b yaa yam dambã. La f ges wãn-wãn la b rɩk zɩlem-beed sẽn ka tõe n yɩ, a sẽn wa n yaa neng ning fãa, n maan b sore, ges woto fãa gilli, la f la-ba, la f tʋbs b nensã zutu.

Fo sã n yeel tɩ b sã n dɩk bõn-naandsã n kõ natiirã, rig-n-zãas sẽn tar yel-solemd wala woto n na n zĩndi, tɩ porblԑm-rãmb sẽn ta gɩdgr zĩigẽ zĩndi. B f togs-m wԑ, b sã n dɩk bõn-naandsã n kõ Yemblem-naaba la Tikr-naaba, yaa wãn-wãn la porblԑm-kãnsã na n tõog n sa, tɩ gɩdg-kãnsã sẽn yaa toogã lebg yolyole?

Leokrã: Wala d sẽn vẽneg pipi rig-n-zãagã pʋga, wala sẽn mik tɩ wĩntoogã torsgã la a yõogra la a tagemsa sẽn vẽnegd bõn-faag sẽn pɩnd buud fãa zuga, sẽn sɩng ne butel-pԑԑg sẽn yaa kɩdg wala zarata, n tɩ tãag mog-kẽenga, ne yolyol tԑk-tԑk wala bels-bels wĩnto-bõonesa, tɩ ka yɩ ne naong la toolma, rat n yeel tɩ te-kãnsã fãa gill rɩkda wĩntoogã torsgã la a yõogrã la a tagemsã, b sã n ka rɩk-b n kõ wĩntoogã, wakat kãnga lebga tɩlԑ tɩ b sak tɩ sɩd-sɩd wĩnto-bõones n be belem sɩd-sɩd zarat-bil a yembr fãa pʋgẽ, ne toolem sẽn ta gɩdgr zĩigẽ.

Woto bala, b sã n dɩk bõn-naandg buud fãa naaneg n kõ Yemblem-naaba sẽn yaa Tikr-naaba dɩrԑte, wakat kãnga bõn-naandg buud fãa tõe n paama a tʋlsmã yolyol fãag-faaga, sẽn ta waagib zĩigẽ, ne tõkra sabao.

[1] Tɩɩsã

La b sã n wãag tõk-kãnga, tɩ bõn-naandsã sẽn ra tʋmd ne sagellã sa tɩ lebg yaare, la b bas bõn-naandg fãa t’a rԑԑd yaare, n rɩk-b n kõ natiirã, wakat kãnga, yaa tɩlԑ tɩ d saag saagr ning sẽn tar musaks la yel-tood tus-koabg sẽn ta gɩdgr zĩigẽ, tɩ natiir-zoangã sẽn be zõaagã pʋga –sẽn naanda bõn-vɩɩg yĩis masĩna, wala zõaagã b sẽn naan-a t’a be neer n le yaa dũni-kẽengã buk-kɩdga- yaa tɩlԑ tɩ d saag t’a tara bãngr la tõog sẽn tõe n naan dũni-kẽengã la a tʋlsma, la woto me yaool n pa rig-n-zãag a yembr bal ye, ayo, yaa rig-n-zãas tusa.

Gilbu: Wala sẽn mik tɩ lagem-n-taag la gees-n-taag ne “waagibʋlwʋgʋʋda” (belem sẽn yaa waagib soaba) belem yaa bũmb sẽn rig-n-zãag tɩ ka tõ n yɩ wã, ad woto bala, bõn-zẽng nug-kẽesg Wẽnnaam sobendã la A bõn-naandsã naanegã pʋgẽ yaa bũmb sẽn ka tõe n yɩ, wala A lagem-n-taag belem sẽn yaa bũmb sẽn ka tõe n yɩ wã.

Musaks nins sẽn be rig-n-zãag a yiib n soaba pʋga la woto: Ad b tabenda ne daliils ka-tԑk sẽn tar pãnga –wala b sẽn tabend Rasaa’ɩlʋn Nuura pʋgẽ ne daliils ka-tԑka- tɩ b sã n dɩk bõn-naandg buud fãa n kõ Yemblem-naaba a yembre, bũmb fãa gill naaneg na n yɩɩ yolyole, wala bũmb a yembr naanego.

La b sã n dɩk-a n kõ sabab-rãmbã la natiirã, ad bũmb yembr fãa naaneg na n yɩɩ toog wala bũmba fãa gill naanego.

Daliil-kãnsã yembr kʋmbg la woto: Ad ned sã n dɩk a meng n tõk ne na-kẽengã, sodaar bɩ tʋʋm pʋgẽ, ad ned ning sẽn tʋmd ne na-kẽengã sagellã, pa rẽ bɩ sẽn yaa na-kẽengã sodaagã tõe n tʋma tʋʋm sẽn yɩɩd a mengã pãngã noor tus-koabga, ne tõk-kãngã sababo, n tõe n yõk naab ne na-kẽengã yʋʋr sasa ninga. La woto yaa tɩ bala a ka zãad teeda la pãng ning a sẽn rat n tall n tʋm tʋʋmã ye, le ka tɩlԑ ne-a me t’a zã-b ye.

Ad tõk-kãngã sabab kɩtame tɩ na-kẽengã magazẽ-rãmbã la sodaasã zãma ning soda-kãngã sẽn tika zãad pãngã la teedã.

Sã n yaa woto, a sẽn tʋm tʋʋm ninsa tõe n yɩɩ neer wala na-kẽengã tʋʋmã, a sẽn tʋm tʋʋm ninsa tõe n talla yel-solemd wala sodaasã gill tʋʋmã, wala gũurã sẽn wã a Fɩraon na-zaka ne sagl-kãnga sababa, tɩ zõaagã me halak a Namrʋʋt ne tõk-kãnga sababa. Ad yaa tõk-kãngã sabab yԑsa, la tɩɩg ning sẽn boond tɩ sanoobar yamrã sẽn yaa kɩdg wala alkama bila bunb[1] sanoobar sẽn yaa tɩ-kẽenga masĩn-damba fãa gilli.

la b sã n wãag tõk-kãngã la b yãk saglgã n base, na n lebga tɩlԑ t’a zã tʋʋma teedã  la a pãngã a sẽn na n tall n tʋma ne a nus la a poor wԑԑngẽ, wakat kãngã a tõe n tʋma tʋʋmd alkadr sẽn zemsd a pãn-kãngã sẽn yaa kɩdga, la sẽn zemsd ne teed ning a sẽn tʋka.

B sã n baood t’a tʋm alhaal-kãngã pʋgẽ tʋʋm nins a sẽn da tʋmd a pipi alhaalã pʋgẽ yolyola, yaa tɩlԑ ne-a t’a zã sodaasa zãma pãng a rɩtg wԑԑngẽ, la a zã na-kẽengã zab-teeda lozĩn-damba, la woto me yaa saagr tɩ hal ba la-maandbã zoet yãnd a zugu, neb nins sẽn wat ne zɩlem-beed la ziri sẽn tar yel-solemd sẽn na yɩl n maan nebã laada.

Gilbã: Ad rɩk bõn-naandg buud fãa n kõ “Waagibʋlwʋgʋʋda” (belem sẽn yaa waagiba soaba) yaa yolyol hal n ta waagib zĩigẽ. La rɩk a naanegã n kõ natiirã tara musaks sẽn ta gɩdgr zĩigẽ, n le yaa bũmb sẽn zãr ne yamã.

Rig-n-zãag a tãab n soaba: Yẽ yaa bilgr a yiib sẽn vẽnegd rig-n-zãag kãngã, la b ra zoe n vẽneg-a-la masaala sãnda pʋgẽ.

[1] Ad tõk-kãnga sã n beẽ, tɩɩgã yamrã reegda Wẽnnaam kordgã saglga, n tʋmd tʋʋm sẽn be neere. La tõk-kãnga sã n wãage, lebga tɩlԑ tɩ d paam masĩn-damb la tõog sẽn tõe n naan tɩ-kẽengã, sẽn na yɩl n tõog n naan tɩɩgã yamrã, bal lebga tɩlԑ tɩ sanoobara wil-bԑda fãa gilli, bũmb ning sẽn yaa tõogã tagems sẽn be tãnga zuga, n lagem ne a masĩn-damba fãa zĩnd tɩ-soalgdgã pʋgẽ, tɩɩg ning sẽn yaa kordgã tagems n be yamrã pʋga, bal yaa yamrã pʋgẽ la tɩ-kẽeng kãngã naanega zĩiga, tɩ tɩɩgã sẽn da kord tɩ be bõn-buugã pʋga bul n yi ne tõogã sababo, tɩ sanoobar tɩɩga rɩk yĩnga. (walldã)

Pipi bilgrã: Rao sẽn tolg n yaa weoog meng-meng n kẽ etaas sẽn me we-raoog pʋgẽ, n maneg n ning roog-teed n nags ne teed sẽn be sãnga, t’a ges a pʋgẽ n yãnd teed tusa sẽn be neere, t’a sɩng etaasã metã baoobo, la a yet ne a zolemda la a yalemda tɩ yaa teed nins sẽn be etaasã pʋga yembr n me etaasã la a ning bũmb ning sẽn be a pʋga, tɩ ned ba a yembr pa yi yɩng n wa kẽes a nug ye. Bũmb ka be a sẽn na n ges rɩllame t’a yalem-yama ka sakd tɩ yaa teo-kãngã n naan teed a taaba ye. Rẽ poorẽ t’a yãnd seb-bedre, tɩ b gʋlsa etaasã meeba porgarma a pʋgẽ, la teed nins sẽn be a pʋga yʋya, la a yԑla kẽnesga lallʋwa. La ba ne seb-bed-kãnga sẽn ka tar nug la nifr la marto wã, la a ka tar soglg la tõog baa fʋɩ sẽn tõe n me la a nags etaasã, wala a sẽn ka tõe n naan teed a taab sẽn be a pʋgẽ wã, ad nedã baas n modgame n na n yeel tɩ yaa seb-bed-kãngã n me etaasã la a tũnug-a la a nags-a, la a maan te-kãnsã la a rɩgl-b b zĩisẽ wã, bal a yãndame tɩ tõkr n be seb-kẽeng kãnga ne etaasã la a teedã fãa gill sʋka, sẽn yaa yẽ la teed a taaba bãngr sor daliila yĩnga.

Yɩɩ woto tɩ nedã wẽnems a zolemdã tɩ lebg yalembã la suudbã zʋbsgo.

Wala sẽn be bilgrã pʋga bal pay, rao sẽn yaa zolg sẽn tar natiralɩst-rãmbã yam-tagsgã sẽn wata ne Wẽnnaam belma tõdgra n kẽed dũni-kãngã etaas ning ween-vɩɩsã sẽn pid ne minim sẽn wẽnd muugiza-rãmba, n le tar tũnugr la sõmblem sẽn ka tar tԑk n yɩɩd etaas ning b sẽn togs bilgrã pʋga. La a ka tagsd tɩ dũni-kãngã etaasa yii « Waagibʋlwʋgʋʋda » (belem sẽn yaa waagiba soab) bãngr pʋgẽ ye, bũmb ning sẽn ka be sẽn tõe n yɩ wã tiir pʋga, n balld n basd-a. La a ne –sẽn tõe n yɩ wã tiir pʋgẽ- Wẽnnaam lallʋwa-rãmba la Wẽnnaam naanegã seb-buk ning sẽn yaa wala Wẽnnaam kordgã yẽesga la a tabendga walga, la sẽn yaa seb-bedr n tedgdẽ la a teemd Wẽnnaam tõoga kẽnesg pʋgẽ, b sẽn boond-a soab ne tudgr tɩ « natiirã », la a yetẽ: “sẽn mik tɩ te-kãnsã naanegã rata sabab tɩ yaool n yaa wala sabab ka be sẽn zems n yɩɩd seb-bed-kãnga wã, la hakɩɩkã pʋgẽ, a sẽn wa n yaa neng ning fãaga yamã ka sakd tɩ seb-bed-kãngã sẽn ka tar nifr la tʋbr la tõoga tõeme n yalsa ne naanegã tʋʋmd ning sẽn yaa sobendã sẽn ka-tԑka tʋʋmda ye, la tʋʋmd ning sẽn dat tõog sẽn ka-tԑk belma ye. La mam sẽn ka sak Naanda sẽn yaa kʋdgã belma, sẽn sõmb yaa mam yeel tɩ yaa seb-bed-kãngã n naan teedã, la a Ket n kẽngd taoor ne b naanegã.

Tõnd yetamet tɩ: Yaa foog a yalmã sẽn yaa suudã, ned ning sẽn lebga yalem n yɩɩd yalembã gilla, yiis f zuga natiirã begdã pʋgẽ n gese, la f maag f yĩng n ges Naanda sẽn yaa Na-wagella, Naand ning bõn-naandsã fãa gill sẽn maand kaset ne A belma la b teesd-A ne b nug-biisa, ne zɩlma sẽn yõs-taaba, sẽn sɩng ne zarat-rãmbã n tɩ tãag ãd-bԑdã sẽn kẽnda, la f maag f yĩng n ges Yõagd-kʋdg ning sẽn me etaas kãnga wã tagemsã, la a gʋls etaasã porgarem-dambã seb-bed-kãngã pʋga. Ges A naama saglsa, la f kelg A Alkʋr’aana, la f bas yel-yaal-kãnsã.

Bilgr a yiib n soaba: Rao sẽn yaa weoog meng-meng n kẽ sodaas zak-kẽeng pʋgẽ, n yãnd b zãmsga la b lagem-taab n tʋma sẽn tũnuga, tɩ soda-sull-bil la sull-bedr rãmbd sodaag a yembr rãmbgo, n rõbendẽ la b yikdẽ, n mi n lagem taab n wẽ bug-raada vugr ne saglg a yembre. La nedã yalemda yinga, a ka mi tɩ taoor-soab a yembr n zãad taoorã ne tẽngã nao-kẽndr la naabã lallʋwa rãmb ye, a pʋs n tõdga rẽ menga, la a tagsdẽ tɩ soda-kãnsa loee taab ne wĩya, la a tagsd tɩ ad wĩ-soalgdg kãngã ya n tar yel-solemde, tɩ yel-solemd la yalemd rɩk-a.

Rẽ poore, a tɩ kẽe mis-kẽeng wala Ayasofɩya[1] misra pʋgẽ, Arzũm daare, n yãnd tɩ zãma wã yikdẽ la b zõondẽ la b maand suguud la b zĩndid ne rao a yembr koԑԑga. La a sẽn ka mi la a bãng lislaoongã sãri wã sẽn yaa saasẽ lallʋwa-solgdsã yĩnga, la a ka mi nao-kẽnd-solgds nins sẽn yit sãri wã soab nengẽ n watẽ wã yĩnga, a tẽedame tɩ zãma kãnsa tõka taab ne wĩy meng-menga, n tagsdẽ tɩ wĩ-kãnsã sẽn tar yel-solemda n rãmbd-ba. N lebg n yi n loogd ne yam-tagsg-yaalg n maand neba laado, hal ba neb nins weooglem sẽn yaa wala we-rũmsã fãa sẽn tɩ yɩɩda ne weooga.

La wala sẽn be bilgrã pʋg bal pay, tõt sẽn zãad wẽnd-ka-be wã tagsgã sẽn yaa yalemd la we-rũndlem tԑk-tԑka, n kẽ dũni-kãngã sẽn yaa Na-kẽeng sẽn yaa kʋdg n dũumdẽ wã sodaasã zak sẽn tar yel-solemda pʋgẽ, la dũni-kẽeng kãngã sẽn yaa Soab-kʋdgã sẽn segd ne tũuba mis-kẽeng sẽn be neera pʋga, n tẽed tɩ dũni-kẽengã nao-kẽnda wã lallʋwa-solgdsa sẽn yit yãmb Na-kẽeng kãnga sẽn yaa kʋdgã nengẽ wã, yaa teed sẽn tar yĩnga, la a tẽed tɩ sobendã naamã lallʋwa tʋmdsã, la bʋʋdã la nao-kẽnd-solgdsã –sẽn ka tara belem-sɩd-sɩd rɩlla yʋʋr belma- sẽn be a sãri-kẽngã sẽn yaa rog-ne wã pʋga, tɩ b yembr fãa yaa bũmb sẽn be belem-sɩd-sɩda, la bũmb sẽn tar yĩnga, la a rɩkd lallʋwa kãnsã sẽn yit bãngrã la goamã sẽn ka tar belem-sɩd-sɩd rɩlla yʋʋr belma, n ningd Wẽnnaam tõogã zĩiga, la a rɩkd naanegã n ningd a nugẽ, n bas n boond-a tɩ « natiirã ». Rẽ poor t’a sõt pãng ning sẽn ka yɩ rɩlla Wẽnnaam tõogã tagems a yembra, tɩ yaa tõog la tõod sẽn yaa toor zalle. Ad tags-kãngã buuda yaa yalemd la we-rũmlem sẽn yɩɩd yalemd ning b sẽn togs bilgrã sẽn loogã pʋga noor tusri.

[1] Yaa Turki misr yʋʋre 

Gilbu: Ad bũmb ning natiralɩst-rãmbã sẽn boond tɩ “natiirã” sẽn yaa mamsg sẽn ka tar hakɩɩka, a sã n yaa bũmb sẽn tar belem sɩd-sɩda, a ka tõe n yɩ rɩlla bõn-naandg bala, a ka yɩɩd woto ye, a ka tõe n yɩ naand ye. A yaa bũmb b sẽn yõge, a ka tõe n yɩ yõagd ye. A yaa bʋʋdo, a ka tõe n yɩ bʋ-kaood ye. A yaa rog-ne sãri, a ka tõe n yɩ sãri gãnegd ye, la zɩslmã bõn-naandg ludga, a ka tõe n yɩ naand ye, la yalɩ b sẽn naande, a ka tõe n yɩ tʋmd la naand ye, la lallʋwa, a ka tar tõogo, a le ka tõe n yɩ tõog soab ye, la rԑglga, a ka tõe n yɩ gʋlsd ye.

Gilbu: sẽn mik tɩ bõn-naandsã bee sɩd-sɩda, la sẽn mik tɩ b naanegã ka tar sor a to “sẽn sakd ne yamã” d sẽn tõe n mams n zʋʋg so-kãnsã b naasã, wala b sẽn togs “Muzakɩra piig la a yoob n soaba” sɩngrẽ wã, hakɩɩka b sɩdgame n wilga ne rig-n-zãas a tãab-tãabo, tɩ soy a naasã pʋgẽ, pipi soy a tãabã fãa gill yaa zɩlem-beedo, ne sɩdgr sẽn tar pãnga. Mosa, sik ka be tɩ yaa tɩlԑ tɩ yemblmã sora sẽn yaa sor a naas n soabã paam sɩdgr meng-meng sẽn tar pãng ye. La woto yaa tɩ aaya-wagell kãngã b sẽn togs masaall kãnga sɩngrẽ wã “Yalla sik n be Wẽnnaam sẽn yaa saasã la tẽngã naanda yell pʋga” ﴿أَفِي اللهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ﴾ teesda nug n wilgd Waagibʋlwʋgʋʋda (belem sẽn yaa waagiba soaba) zaata sobendã vẽeneg-vẽenega, hal n ka bas zĩig meng sẽn ket n tar sik la sãmbs ye. La a wilgdẽ tɩ bũmb buud fãa gill yita a tõoga pʋgẽ tɩrga, la saasã la tẽngã me be a soolem pʋgẽ.

Yaa foog a sabab-rãmb tũuda, la yaa foog a ned ning sẽn yaa miskɩɩna, sẽn bõra natiirã pʋga!

Sẽn mik tɩ bũmb buud fãa yalɩ yaa bõn-naandg wala bũmb buud fãaga, ne sẽn mik tɩ minim la naaneg n be a pʋgẽ wã, n le ya bũmb b sẽn naana, t’a sabab vẽenega me yaa bũmb b sẽn naana, wala bũmb buud fãa sabab sẽn yaa to-to wã. La sẽn mik tɩ bũmb fãa gill naaneg rata masĩn-damb la teed wʋsga, sã n yaa woto, ad Tõog-naab sẽn ka-tԑk n be n naand natiirã, la a naand sabab-kãngã. Bõe la Tõog-naab kãnga soaba baood tikd sẽn yaa valeng t’a lagm-a A sobendã la A naanegã pʋgẽ ? Ad woto yaa bũmb sẽn rig-n-zãage. Ayo, ad A naana sabab-rãmbã la sababa sẽn maan bũmb ning zuga n lagem-taab vugri, sẽn na yɩl n vẽneg A yʋya la A bʋʋd-minma tagemsã, n tũnug-b taaba. La A ning sabab tõk-n-taar sẽn yaa vẽenega b yiibã ne taab sʋka, la A tõk b yiibã ne taab ne tõk-vẽenega, la A maan tɩ sabab-rãmbã la natiirã lud A tõogã nuga, sẽn na yɩl tɩ b yɩ lԑbeng zĩig ne koeegrã la yolsga kaalmã la boogrã sẽn yaa vẽeneg yԑlã pʋga, la ne woto la A gũud A naamã.

Togs-m wԑ, yel-kãnsa b yiibã bʋg maaneg n yɩɩd yolyole? Fo sẽn na n maan montrã pԑԑm-damba, la f maneg-b n tũnug taab bɩ? bɩ yaa fo sẽn na n naan masĩn sẽn tar yel-solemd n ning pԑԑm-dambã pʋgẽ la f bas tɩ masĩn-kãnga maan montrã a toore?.

Yalla alhaal a yiib n soab ka be sẽn tõe n yɩ wã tiir yɩnga? Wa loog n kao bʋʋda f toor ne f yama sẽn ka tẽeg-tɩrg soaba.

Pa rẽ bɩ gʋlsd sẽn na n wa ne kaal-moog la rʋb la seb-vã-nenga, n wa  tall-a n gʋls gaf a toore, woto n yɩɩd ne yolyol bɩ? bɩ ya a sẽn na n naan gʋlsg masĩn toor zall gaf-kãnga a yembra yĩnga, seb-vã-nengã la rʋbã la kaal-moogã pʋga, t’a sõmblem yɩɩd gaf-kãnga, t’a toolem la a keglem le yɩɩd-a, rẽ poorẽ t’a yeel masĩnã sẽn ka tar bãngr la yama t’a gʋls a toore, n ka kẽes a menga nug ye? Togs-m wԑ, yalla woto toolem ka yɩɩd gʋlsgã noor koabga?

Fo sã n yeel tɩ b sẽn na n naan masĩnã t’a gʋlsdẽ wã toolem n yɩɩd gaf-kãnga noor koabga, la bũmb n be beenẽ n yaa yolyole, bal masĩn kãnga yaa bũmb sẽn tõe n tall lebg gaf-yԑngã wʋsg n wẽ n yiisi?

Leokr sẽn be beenẽ: Ad Yõagdã sẽn yaa kʋdgã, hakɩɩka a naana sɩf-rãmbã la nemsã tagemsã sẽn be bõn-naandsã pʋga ne a tõoga sẽn ka tar tԑka, n palemd A yʋya vẽnegra sẽn ka sata wakat fãa, sẽn na yɩl n vẽneg b yembr fãa sʋʋrg toor-toor a pʋgẽ, tɩ Pãng-naaba gaf-rãmba ba a yembr ka wẽnd a to lԑy. Sẽn wa n yaa neng ning fãa, gaf fãa na n talla a neng-tagems sẽn welg zalle, sẽn na yɩl n wilg maana a to zalle.

Fo sã n tara nin bɩ f ges ninsaalã nengã tagemsa, fo na n yãnda nen-bõones kãnsa fãa gill zug tagems sẽn welgd-a ne nems a taaba sẽn kella, sẽn sɩng ne m yaab a Adam wakatẽ -tɩlgr be a yĩnga- n wa tãag tõnd rũnda zãmaanã, pa rẽ bɩ n tar n rabd zãmaan sẽn ka sat abada, ba ne b sẽn zems taab yĩn-wil nins sẽn yaa yẽga pʋga, la yel-kãngã yaa bũmb sẽn tab vẽenega, rẽ n so tɩ neng fãa yaa gaf toor zall a mengẽ, n rat gʋlsg teed zalle, la a rat tũnugr toor zalle, la wallg nao-kẽndr toor zalle, a sẽn na yɩ sõma yĩnga, la a baood tʋʋm-roog zall sẽn yõsg ne a taaba gilli, sẽn na yɩl n paam a teed nins sẽn yaa tɩlԑ wã, la b rɩglg-a zĩig ning sẽn zemsd ne-a, la b wa ne teed nins fãa sẽn yaa tɩlԑ a belma yĩnga.

Bɩ d mams tɩ natiirã yaa seb-yiisg zĩiga, wakat kãnga tõnd na n rata tũnugrã la sɩf toor zall n kõ seb-yiisga zĩigã, rat n yeel tɩ d segd n rɩgla nao-kẽndr toor zall mulla pʋgẽ, wala d sẽn na n le tall tʋlsem tũnugrã maaneg pʋgẽ ne Tõo-naaba sẽn ka-tԑka raabã la A tõog ning sẽn naan seb-yiisgã zĩigã, sẽn na yɩl n paam n naand teedã –bũmb ning naaneg toolem sẽn yɩɩd teed a taaba fãa gilla naaneg noor koabga- sẽn be bõn-vɩɩg yĩnga pʋga, ne geelg la tũnugr sẽn welg zalla, n yiis-b dũni wã ween-vɩɩsa fãa pʋgẽ, n wa rɩk-a n ning seb-yiisg zĩiga nugẽ. Sã n yaa woto, ad zĩ n magd la f mamsdẽ tɩ natiirã yaa wala sԑb-yiisg zĩigã, yaa zɩlem-beed sẽn ka tar võor lԑllԑ.

Wala sẽn be montrã la gafã bilgrã pʋga bal pay, ad yaa Naanda sẽn yaa Na-wagellã, la sẽn yaa tõog soab bũmb fãa gill zuga, n naan sabab-rãmba, la sabab-rãmba sẽn tʋmd bũmb nins zuga, la A tõkd-b ne taaba, ne A bʋʋd-minma, la A tũus n yãk Wẽnnaam sãri-kẽenga sẽn yaa rog-ne sãri ning sẽn yaa Wẽnnaam tʋʋma lallʋwa-rãmb vẽnegr a yembr ne A raabã, dũni-kẽengã tʋʋma nao-kẽndrã rɩglg yĩnga, la teed nins yalɩ sẽn yaa minwoaar n rɩkd A vẽnegrã tagemsa sẽn be  teedã pʋga, la A naan natiir ning sẽn paama zu-noog ne sɩd-sɩd-belmã nenga ne A tõoga, la A naan teedã alhaal kãnga zuga, n naagd-b taaba.

Togs-m wԑ, yalla hakɩɩk kãnga sakra –hakɩɩk ning sẽn sakd ne yama, la sẽn yaa daliil-rãmb sẽn ka tԑk tɩ-bila- n yɩɩd ne yolyol bɩ? Yalla a sakra ka darʋʋr sẽn ta waagib zĩigẽ?

Bɩ masĩn-damba la teed nins sẽn yaa tɩlԑ ne bũmb buud fãa yĩisa rɩk n kõ bũmb nins b sẽn boond tɩ “sabab-rãmbã” la ”natiirã” sẽn yaa koԑԑng n yaa bõn-naandga, la bõn-bil sẽn ka tar yĩn-wʋmds la yama n yɩɩd ne yolyole?

La b sẽn na n yeel tɩ teed nins pʋgẽ sẽn pid ne bʋʋd-minmã la bãngrã tɩ yaa bãmb n naan b mensã?

Yalla woto ka bũmb sẽn gɩdg la bũmb sẽn ka be sẽn-tõe-n-yɩ wã tiir pʋga?

M na n basa yõ wã ne fo yama sẽn ka tẽeg-tɩrg soaba t’a kao bʋʋda!

Tõtã sẽn yaa natiirã tũuda yetame: Fo sẽn boond maam tɩ m wa bʋ ne tẽeg-tɩrgã, ad mam yetame tɩ: mosa, mam sakame tɩ sor ning tõnd sẽn dɩka yaa tudgr sor sẽn ka tõe n yɩ noor koabga, n le yaa naong la yel-yook sẽn ka tõe n sɩfe. la ned ning sẽn tara yam sẽn zems zarat bilgri, yãmb sɩdg-rãmb nins sẽn looga na n kɩtame t’a fahem tɩ rɩk naanegã n kõ sabab-rãmbã la natiirã yaa bũmb sẽn gɩdge, n yaa bũmb sẽn ka tõe n yɩ, la rɩk bũmb fãa gill n kõ « Waagibʋlwʋgʋʋda » (belem sẽn yaa waagiba soaba) zaatã yaa bũmb sẽn yaa waagib la darʋʋre, la mam vẽnegda m liimaoonga la m pẽgd Wẽnnaam ne A sẽn kõ-m liimaoongã.

La yel-gẽdem a yembr tãa n ket n be ne maam, ad mam sakame tɩ Wẽnnaam la naandã, la sabab-bõonesã sãnda sã n kẽes b nug naanegã pʋga, la te-yaalsã pʋga, tɩ bãmb me paam pẽgr la waoogr bilfu, ya a zĩ-bʋga la sẽn namsd A sobendã naama? Yalla woto boogda A naama la?

Leokr sẽn be beenẽ: Wala d sẽn sɩdg n wilg masaalã sãnda pʋgẽ ne sɩdgr sẽn tar pãng tɩ naamã yalɩ wã menga yaa kẽes-nugã tõdgra, hal ba naab la tʋʋm-tʋmd sẽn yɩɩd ne paoodlem ka sakd t’a biiga meng kẽes a nug a naamã tiir pʋgẽ ye. Na-nam-bԑdã sãnda sẽn yaa dĩinã gatbã sẽn kʋʋd b kom-rogdsã sẽn ka beega –tɩ b yaool n yaa bãmb lԑdsba- b sẽn tẽed tɩ b na n wa kẽes b nus b naama yԑl pʋga yĩnga, yaa daliil sẽn wilgd « nug-kẽesg naam pʋgẽ tõdgra » lallʋwa sẽn ta toto. La hakɩɩka “lagem-taabã gɩdgra lallʋwa” ning soog-m-meng naamã pʋgẽ sẽn dat-a soaba, vẽnega a pãnga ninbuiidã vɩɩã pʋgẽ -sẽn sɩng ne tẽn-bõones a yiib sẽn be tẽng a yembr pʋgẽ, n tɩ tãag na-bԑd a yiib sẽn be rĩm a yembr pʋgẽ- ne fɩtna la sãang la pelen-yɩk sẽn tar yel-solemd wʋsgo.

Bɩ f maag f yĩng n ges Wẽnnaam naamã la A rĩngã maas-sull a yembr tãa wã, nin-valemsã sẽn tar-b tʋls-kԑgeng ne sõng-taabã sẽn paama, tɩ kɩt tɩ b tõdgd nug-kẽesgã sẽn ta to-to! La b gɩdgd nin-zẽng nug-kẽesgo, la b tõdgd lagem-taaba b naama pʋgẽ, la b nidgd pãng ne b soog-m-menga b tʋʋma pʋgẽ gũusgu, ne kis-to sẽn ka-tԑka.

Rẽ poorẽ, fo sã n tõe n geel nin-bãmbã ne Wẽnnaam zaatã sẽn yaa Na-wagellã sʋka, soab ning sẽn tara sobend naam sẽn ka-tԑka, la wẽnnaamdem naam sẽn ka-tԑka, la yemblem soog-m-meng sẽn ka-tԑka, la tõogã sẽn ka-tԑk sek-m-meng sẽn ka-tԑka, la f maag f yĩng n ges wãn-wãn la nug-kẽesgã tõdgrã, la lagem-n-taarã gɩdgrã, la lagem-n-taagã rigbã yaa bũmb sẽn yaa tɩlԑ la darʋʋr ne naam kãngã la a yel-baoodsã sẽn yaa waagiba, bɩ f maag f yĩng n mag n gese.

Ãmmaa yel-gẽdem ning sẽn be ne fooga, a neng a yiib soaba, yẽ la sẽn wata: Bõn-bõonesã tũudum sãnda sã n wẽnems n tees sabab-rãmbã sãnda, yaa bõe la a boogd bõn-naandsã tũudmã pʋga, sẽn sɩng ne zarat-rãmba n tɩ tãag ãd-bԑdã sẽn kẽndã, tũudum ning b sẽn rɩkd n togend « Waagibʋlwʋgʋʋda » (belem sẽn yaa waagiba soaba), sẽn yaa soab sẽn segd ne tũudum sẽn ka-tԑka?

Leokrã: Ad dũni-kẽeng kãnga naanda sẽn yaa Bʋ-mita, hakɩɩka a naana dũni-kẽengã wala tɩɩg bilgri, la A naan sẽn tar-b yin-wʋmdsã tɩ b yaa tɩɩgã tɩ-bi-bԑda, la A naan ninsaalã yĩn-wʋmdsã rãmb sʋk tɩ yẽ la tɩ-bil sẽn yɩɩd ne tigimgu.

Yalla Naab ning naam sẽn ka-tԑka, la Sagendã sẽn so a menga, n yaa Yemblem tãa Naaba, sẽn naana dũni-kẽengã, sẽn na yɩl n kẽes a menga nonglmã bõn-naandsã nengẽ wã, la A wilg A menga, yalla Na-kãngã na sak n rɩk ninsaalã sẽn yaa dũni-kẽengã fãa gill tɩ-bila, la A rɩk ninsaalã barka pʋʋsgã la a tũudmã sẽn yaa yԑl sẽn tɩ yɩɩd sõmbelem a nengẽ wã, pa rẽ bɩ sẽn ya A naanegã yõodã la a yalɩ wã bõn-raabã la a vɩɩma tɩ-bila, yalla A na sak n rɩk bark-pʋʋsg kãngã la tũudum kãngã sẽn yaa tɩ-bil sẽn yɩɩd sõmblma n ning bõn-zẽms nusẽ ?

La yalla A na maan naanegã yõodã la dũni-kẽengã tɩ-bila tɩ yɩ reem bũmb sẽn yõsgd ne A bʋʋd-minmã gilli? Tek boto tɩ woto yaa bũmb sẽn rig-n-zãage.

La yalla A na sak n dɩk bõn-naandsã tũudmã n sagl bõn-zẽms nusẽ, sẽn na n yɩ sabab tɩ b tõdg A bʋʋd-minmã la A sobendã ? La yalla A na kõ sor tɩ woto maane?

La yalla A na yĩm a mengã yelle, la A rɩk A bõn-naandsã sẽn be neera barka pʋʋsgã la b pẽgrã la b nonglmã maanega ne-A wã, la b tũudma, n kõ sabab-rãmbã, tɩ yɩ sabab tɩ b tõdg bõn-baoods nins sẽn be dũni-kẽengã pʋga, t’A tʋʋmã gill yaool n wilgdame t’A maand A menga nonglem ne bõn-naandsã la A wilgd-b A menga, ne daragԑ sẽn ka tar tԑka ?

Yaa foog m zoa ning sẽn zãag a meng ne natiirã tũudum! Fo me wa loog n yeel!

Tɩ yẽ me yeel, “Alhamdʋ lillaahɩ” (mam pẽgda Wẽnnaam) hakɩɩka fo sẽn vẽneg daliil-bԑd a yiiba sẽn tar pãnga n wilg maama, sẽn wilgd Wẽnnaam yemblmã, la sẽn wilgd tɩ Wẽnnaam la soab sẽn segd ne tũudum sɩd-sɩda, la ka segd tɩ b tũ bũn-zẽng sẽn ka Yẽ wã, hakɩɩka yel-gẽdem kãnsã b yiibã lak n basa maam fassi, bal hakɩɩk kãnsa tõdgra yaa waoog-m-menga, wala wĩntoogã la wĩndgã belmã tõdgre.

Sa’ɩɩd An-nursi

يا نور يا نور النور يا منور النور يا مصور النور يا مقدر النور يا مدبر النور يا خالق النور

Yaa Foo nuura naaba, maan f yamb ning sẽn gʋlsa yõ wã liimaoongã la Alkʋr’aana sõgeneg yĩnga segl-sõng wakat fãa, la F maan-a neer ne laahr yel-sõma tusa la Arzãna tɩ-biis tusa, Alkʋr’aana gʋls-bil a yembr fãa zug a sẽn gʋls masaala kãnsa pʋga. Maan-a gũudum la F maan a tũud-n-taas la a zo-rãmb sẽn yaa nuura karem-biisã gũudum n yi nebã la zĩn-dambã wẽnga, la F maan-b fãa gill neer ne pʋ-peelem sẽn pidi. La F yaaf b tudgrã la b zunuubã n bas-ba, la F kõ-b dũni baas-neerã tɩ b yaa sẽn tʋmd tʋʋm-sõmse, la F maan-b zu-noog laahr ne Arzãn sẽn boond tɩ Fɩrdaoosa kõom.

Aamiin aamiin aamiin

بحق وبحرمة وسيلة خلق العالم عليه الصلاة والسلام

 وبحق وبحرمة اسمك الأعظم وفرمانك الأحكم