Bõn-pɩndg pisi la a yembr n soaba

Lam’a’ pisi la a yembr n soaba

                                        A gomd pʋ-peelmã yelle              

Lam’a’ kãnga ra yaa “muzakɩra piig la a yopoe n soaba” sẽn be “Lam’a’ piig la a yopoe n soaba” pʋga masaal a yopoe wã “masaall a naas n soabã”. La a sẽn gomd pʋ-peelmã yella yĩnga, kɩtame t’a lebg “Lam’a’ pisi soaba” pʋgẽ “Masaal-zulung a yiib n soaba”. La a sẽn tar nuura wã yĩnga, kɩtame t’a lebg “Lam’a’ pisi la a yembr n soaba”, tɩ rẽ yĩng t’a naag “Lam’aata” pʋgẽ.

Sõmbame tɩ ba na yɩ vugr bɩ d karem lam’a-kãnga rasem piig la a nu fãa pʋgẽ.

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

﴿وَلاَ تَنَازَعُوا فَتَفْشَلوُا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ﴾ (سورة الانفال: ٨/٤٦)

(Ra zab-y taab n wa kong pãng tɩ y pãngã loog n bas-y ye) (Al’anfaal 8/46)

﴿وَقوُمُوا لله قَانِتِينَ﴾ (سورة البقره: ٢/٢٣٨)

 (Yik n yals-y Wẽnnaam yĩng tɩ yaa sẽn tẽeg-tɩrga) (Albakara 2/238)

﴿قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا { وَقَد خَابَ مَنْ دَسّاها﴾ (سورة الشمس: ١٩/٩-١٠)

 (Hakɩɩka ned ning sẽn yɩlg a yõorã paam tɩlgre, la ned ning me sẽn rẽgem a yõorã paam bone) (Assams 91/9-10)

﴿وَلا تَشْتَروُا بِآيَاتِي ثَمَنَا قَليلا﴾ (سورة البقره: ٢/٤١)

 (La y ra rɩk maam Wẽnnaam aaya-rãmbã n tek ne ligd-bilf ye) (Albakara 2/41)

Yaa yãmb m laahr ma-biisi, la yaa yãmb m tʋmd-n-taas Alkʋr’aana sõgenegã pʋga, bãng-y –la yãmb meng miime- tɩ yel-yẽgr sẽn yɩɩd zu-loԑԑga, la pãng sẽn yɩɩd keglem, la sug-koat sẽn yɩɩd ne tẽebo, la tikr zĩig sẽn yɩɩd ne keglem, la hakɩɩkã sor sẽn yɩɩd ne koeelem, la doaag sẽn pẽ ne reegre, la bõn-baoodsã sabab-sõng sẽn tɩ yɩɩda, la zʋgd sẽn yɩɩd ne sõmblem, la tũudum sẽn yɩɩd ne yɩlemd dũni-kãnga pʋgẽ, sẽn tɩ yɩɩda laahr tʋʋmã pʋgẽ, yaa pʋ-peelmã maanego[1].

Sẽn mik tɩ nuura la pãng ka-tԑk n be pʋ-peelmã pʋgẽ wala yԑl nins b sẽn togsã, la sẽn mik tɩ Wẽnnaam ne A maan-neerã A rogl tõnda liimaoongã tʋʋmd la Alkʋr’aana sõgeneg sẽn yaa tʋʋm-bedr sẽn gũbg n yaa yɩleng tԑk-tԑka, tɩ tõnd yaool n yaa bilf n yaa valmes la tʋlsem rãmb meng-menga, zãmaan-kԑgeng kãnga pʋga, bԑԑbã sẽn yɩɩd ne wẽng sʋka, la modg-kԑgenga pʋga, la bida wã la menengã sẽn sẽega zabr pʋga, sik ka be tɩ yaa tɩlԑ ne tõnd tɩ d tall pʋ-peelem ne d pãng-tõog-tԑk n yɩɩd nebã sẽn kella ye, la d tall tʋlsem meng-meng ne d na paam n tabend pʋ-peelmã tõnd mensã pʋgẽ. Sã n ka rẽ tõnd na n konga tʋʋm-yɩlengã tõnd sẽn ra tʋm n tãag rũnda wã sãnda, a ka na n tol n duum me ye. Sẽn le paasde, b na n geela geel-kԑgeng tõnd zugu, tɩ Wẽnnaam gɩdgrã nug-sõog-kԑgenga sẽn be aaya-kãnga pʋga (ra rɩk-y mam -Wẽnnaam- aaya-rãmbã n tek ne ligd-yaalg ye) ﴿وَلا تَشْتَروُا بِآيَاتِي ثَمَنَا قَليلا﴾  paam tõndo. La tõnd sã n kong pʋ-peelem ning sẽn na n kõ tõnd zu-no-ruumdga, yõora yamleo-yaalgã raab yĩnga, la nafa-bõones nins sẽn ka tar yõoda n yaa bõn-namsdg sẽn sãamd sũ-nooga, n yaa sãamd n yaa maan-tɩ-b-yã wã yĩnga, hakɩɩka tõnd zãmba d ma-biis nins fãa sẽn be tʋʋm-kãngã pʋga hakԑ-rãmba, la d zãmb Alkʋr’aana sõgenegã lohormã, la d paoog limaoongã hakɩɩk-rãmbã sẽn yaa yɩlma.

Yaa yãmb m ma-biisi, ad yԑl wʋsg n be n gɩdgd tʋʋm-sõmsã sẽn yaa yel-bԑdã, ad soԑtãambã pigda tʋʋm-kãngã sõgenbã wʋsgo. La sẽn na yɩl tɩ d tõog n zab ne gɩdg-kãnsã la soԑtãamb-kãnsã, d segd n tika pʋ-peelmã pãnga.

[1] Pelg f pʋg n tʋm Wẽnnaam yĩnga.

Bɩ y zoe n zãag sabab-rãmb nins sẽn sãamd pʋ-peelmã, wala y sẽn zoet n zãagd wiisã la namsã, tɩ ad basem-yam ka be ne yõorã sẽn yaa wẽng-sagendã ye, a ka tar teegr me ye, wala d zug-soab a Yʋʋsʋf sẽn yeela, tɩlgr be a yĩnga: (Ad yõorã sagenda –ninsaal- ne wẽngã, sã n ka m Soaba sẽn yols-a soaba) (Yʋʋsʋf 21/53).

  ﴿إِنَّ النَّفْسَ لأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إلا مَا رَحِمَ رَبِّي﴾ (سورة يوسف: ٢١/٥٣) .

Sã n yaa woto bɩ y gũus tɩ nong-m-mengã la yõorã sẽn yaa wẽng-sagendã ra wa belg-y ye.

Pʋ-peelmã paoong la a gũusg yĩnga, la a yel-gɩdgdsã gɩdgr yĩnga, bɩ y modg n gad nao-kẽnd kãnsã:

Pipi nao-kẽndra: Bao-y Wẽnnaam yarda y tʋʋmã pʋgẽ, Wẽnnaam sã n yardẽ, dũni wã fãa gill gɩdgr ka maand baa fʋɩ. La A sã n sak me, bõn-naandsã fãa gill tõdgr ka maand baa fʋɩ, la A sẽn yar la A saka poore, A sã n rat t’a bʋʋd-minma me bʋ, A kɩtdame tɩ nebã fãa gill sakdẽ la b yardẽ, ba tɩ yãmb sã n ka bao. Rẽ yĩnga, sõmbame tɩ y rɩk Wẽnnaam yardã baoob a yembr tãa n maan y bõn-baoodg tʋʋm-kãngã pʋgẽ, ka sõmb n yɩ bũmb a to ye.

Nao-kẽndr a yiib n soaba: ra zãng-y y ma-bi-taasã sẽn be  Alkʋr’aana sõgenegã pʋga ye, la y ra maan pugb la zẽk-m-meng tɩ yɩ sabab n wa ne sũkĩirã ye, bala ninsaal nusã ka geesd taab ye, a ninã me ka zãngd taab ye, a zɩlemda me ka kɩɩsd a tʋbra ye, sũurã me ka ne yõorã zãng ye. Ayo, ad a yembr fãa pidsd a to sãoogo, la a lut a bõngo, la a sõngd-a a tʋlsma pʋgẽ, la a sõngd-a a tʋʋmda pʋgẽ. Sã n ra ka woto, ninsaal yĩngã vɩɩm naan n yalse, la a yõorã naan n zoe, t’a yĩnga sãame.

La wala d sẽn mi tɩ lozĩnd doliibr-rãmb yẽn ka gɩdgd taab tʋʋm ne gees-n-taara, la b ka rengd taab la b ka modgd taaba, la b le ka sãamd taab tʋʋm ne sãbs-taaba, n pʋgd n gẽesd taab tudgr-rãmb la b koeegra, ayo, a yembr fãa sõngda a to ne pãng ning a sẽn tara fãa gilli, sẽn na yɩl n wẽnems taab tʋʋm n tees bõn-baoodgã zĩiga, n teesd b sẽn naan-b bũmb ning yĩnga pʋgẽ ne sõng-taab la zems-taab sɩd-sɩda, la lat tɩ kɩɩs-taab bɩ modg-taab sẽn zems zarat bilgr sã n kẽ beenẽ, lozĩnd-kãngã na sãame, n kɩt t’a lebg vɩʋʋg n ka le tar yõod ye, la a soaba na yik n wã-a, la a menems-a gilli.

Yaa yãmb Rasaa’ɩlʋn Nuura karem-biisi, la Alkʋr’aana sõgendba, tõnd ne yãmb fãa gill yaa yĩng a yembr yĩn-wila, tɩ sõmb tɩ b bool-a tɩ “ned sẽn pidi” n yaa wala lozĩnd doliibr-rãmba, n wat ne vɩ-ruumdgã zu-no-ruumdga, n le yaa sõgendb sẽn be Wẽnnaam batayo pʋgẽ, sẽn dɩk a Mohammad poorẽ damb n rabd tɩlgr zak ning sẽn yaa tɩlgrã bãoog noora. Sã n yaa woto, sik ka be tɩ tõnd tara tʋlsem, pa rẽ bɩ yaa tɩlԑ ne tõnd tɩ d sõng taab la d lagem taab sɩd-sɩd ne pʋ-peelem ning sẽn kõta pãn-soalgdg sẽn ta tusr la koabg la piig la a yembra “1111” sẽn be neb a naas tãa pʋga ye.

Yaa sɩda, “yembr-yembr” a tãab sã n ka lagem taaba, b sõora paada tãab bala, la b sã n lagem taab ne sõdg maana, b sõora lebgda koabg la piig la a yembre “111”. Woto bala, ad “naas naas” a naas sã n welg-taab toor-toore, b sõorã yaa piig la a yoobe, la b sã n yaool n yals n yegl taab rulg a yembr zug ne ma-biira pãn-solgdga la lagem-taab bõn-baoodg zuga, la zems-taab ne tʋʋmda, ad wakat kãnga, b sõora na n lebga tus a naas la kobs-naas la pis-naas la a naase “4444”.

La woto bala, ad yԑl sẽn maan pĩnda wʋsg n maand kaset tɩ ma-biis piig la a yoob sẽn sõngd taaba, ne sɩd-sɩd pʋ-peelmã pãn-soalgdga, b sõora la b pãn-soalgdg yɩɩd neb tus a naase. Bal yel-kãngã yel-soalgdga, yaa tɩ b sã n zems-taab sɩd-sɩda, b ned yembr fãa tõe n gesa ne a taab nini, la a kelgd ne b tʋba, tɩ yaa wala neb piigã yembr fãa tara pãn-soalgdg la sõor wala neb piigã gilli, tɩ yaa wala a geta ne nin pisi, la a tagsd ne yam piiga la a kelgd ne tʋb pisi, la a tʋmd ne nus pisi[1].

Y nao-kẽndr a tãab n soaba: Y sõmb n bãngame t yãmb pãnga, y pãnga fãa gill bee pʋ-peelmã la sɩdã pʋgẽ, yaa sɩda, ad pãngã bee sɩdã la pʋ-peelmã pʋgẽ, hal ba ne wẽgdbã pãnga me, bala b paamda pãngã ne pʋ-peelem-bilf ning b sẽn tar b wẽgdã la b sãangã pʋga.

[1] Yaa sɩda, ad gad-taabã la naag-taabã ne pʋ-peelmã, wala b sẽn yaa sabab n wat ne nafa-rãmb wʋsga, ad woto bala, bãmb la tikr zĩig sẽn tar pãng yԑԑsgã wakato, hal ba kũumã wakato. Bal kũumã sã n wa a ka reegd rɩlla yõor a yembre, la ned ning sẽn tara tõkr ne a ma-biisã ne pʋ-peelem ma-biir Wẽnnaam yard baoob pʋga, la laahra tʋʋm pʋga tara yõy sõor sẽn yaa wala a ma-biisã sõore, rẽ n kɩt t’a segd kũumã ne laad n yetẽ: Mam ka kiid ye, ba tɩ yõor a yembr sã n ki, yõy nins sẽn kellã na n tɩlgame n vɩɩmde, bala a kõta maam vɩ-ruumdg ne a sẽn kɩt tɩ mam paamd yel-sõmdã wakat fãaga. La a yetẽ tɩ: yel-sõmdã wԑԑngẽ mam vɩɩ ne yõy-kãnsã sababo, la mam ka kiid rɩlla zũnuubã wԑԑngẽ, n gãe a yaoogã pʋgẽ ne nin-maagre. (walldã)

Yaa sɩda, ad daliil sẽn wilgd tɩ pãngã bee sɩdã la pʋ-peelmã pʋga, yaa tõnd tʋʋm-kãngã, bũmb bilf sẽn tʋm ne pʋ-peelem sõgen-kãnga pʋga, a sɩdgda yel-kãnga, n yaa daliil a zugu. Woto yaa tɩ bala dĩina la bãngrã sõgeneg ning tõnd sẽn tʋm mam tẽn-bilã la Ɩstãmbul pʋga sẽn yɩɩd yʋʋm pisi wã, tõnd tʋma bãmb buud koabg kaanẽ ne yãmb, yʋʋm a yopoe bɩ nii pʋgẽ bala, ba ne neb nins sẽn da sõngd maam mam tẽn-bilã pʋg la Ɩstãmbul pʋga sõor sẽn yɩɩd-b noor koabg bɩ noor tusra. Sãmbs ba a bilf ka be ne maam tɩ pãn-soalgdg ning sẽn wa ne segl-sõngã sõgeneg ning maam ne yãmb sẽn tʋm yʋʋm a yopoe bɩ nii pʋga, t’a yɩɩd tõnd sõgen-kʋdgã noor koabga yaa yãmb pʋ-peelmã yĩnga ye, ba ne mam sẽn yaa sãan kaanẽ m yembr wala ned sẽn ka karma, la m be neb sẽn ka tẽeg-tɩrg rãmb gũusg la b weoogr pʋga.

La mam bãng n wãagame tɩ yãmb fãaga maam ne yãmb pʋ-peelmã sẽn yɩlg n yi maan-tɩ-b-yã ning sẽn belemd mam yõorã piuugã ludg pʋga, la Wẽnnaam sã n sake, y na paam segl-sõng ne pʋ-peelem sẽn pidi, tɩ y rɩk-m n kẽes a pʋgẽ.

Bãng-y tɩ seennaa Ali, Wẽnnaam yard be a yĩnga, ne a karaama wã sẽn yaa wala muugiza wã, la seennaa Algaoosʋl A’azoam, Wẽnd na yaaf-a, ne a karaama wã sẽn tar yel-solemda, b sũya nooma ne yãmb tʋʋmdã la b barkd-y pʋ-peelem-kãngã sabab yĩnga, la b maagd y sũya, la b kengd-y pԑlg sõgeneg-kãngã pʋga.

Yaa sɩda, ra wa maan-y sik ne yaa yãmb pʋ-peelmã sabab n kɩt tɩ b bark-y la b waoogd-y ye, ad yãmb sã n sãam pʋ-peelmã ne pʋtoogo, ad b na n pãb-y-la pegse. La y tẽeg “nin-bãan-zoeera pegsa” masaallã sẽn be “Lam’a’ piig n soaba” pʋga. Y sã n dat n paam gãnda-kãnsã b yiibã sẽn solga bilgri, tɩ b yɩ y kãar-gũudba, la y rat tɩ b yɩ y karen-saam-damba, bɩ y modg n tall pʋ-peelem sẽn pidi, wala aaya-kãnga maana wã sẽn wilga (la b tũus n nonga b ma-biisã n yɩɩd b mensã) (Alhasr 95/9)

 ﴿وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ﴾ (سورة الحشر: 95/9)

La y nong y ma-biisã n yɩɩd y mensã, bũmb ning sẽn noom yõorã pʋgẽ, wala ziirã la tʋʋmdã la neba pʋgbã, la hal ba nafa-vẽenesã pʋgẽ, pa rẽ bɩ hal ba ya muumin liimaoongã yԑlã sẽn be neera wilgr pʋgẽ, muumin ning sẽn tar tʋlsem ne-a wã. La yel-kãngã yẽ sɩd yaa nafa meng-meng sãmbs la naong sẽn ka be a pʋgẽ, la y bao y mensã yard neba nengẽ y pãng tõog tԑka, la y mi n bas tʋʋm-kãngã buud tʋʋm n kõ y zoa ning sẽn ka lik n bãng woto wã tɩ yẽ me tʋm n minmi, sẽn na yɩl tɩ nin-mengr ra wa yõk-y ye.

La fo sã n tar tʋlsem ne yel-sõmdã tʋʋm f yembr tɩ ned ka lagem foo, la f tar tʋlsem ne masaal-zulumsã vẽnegr f toore, zũnuub la naong ka be a pʋgẽ ye, la a tõe n wa waa ne pʋ-peelmã sãang yãmb ne taab sʋka.

Nao-kẽndr a naas n soaba: Y segd n puga ne y ma-biisã ziirã, la y pʋʋs Wẽnnaam barka, n dɩk b sɩf-sõmsã tɩ yaa yãmb sɩf-rãmba, la b yɩɩdlmã tɩ yaa yãmb yɩɩdlem. Sʋʋfɩ-rãmbã tara gom-bũn n yetẽ tɩ: “Yĩm-m-meng yell seookã taoore” la “Yĩm-m-meng yell tẽn-tʋʋmã taoore”. Mam ka sʋʋfɩ ye, la b gom-bũn-kãnsã yaa nao-kẽndr sẽn be neer tõnd sora pʋgẽ, ne d sẽn na n dɩk-a nen-kãngã “Yĩm-m-meng yell m ma-biisã taoore” la b boonda woto ma-biisã ne taab sʋk tɩ “Yĩm-m-meng yelle”  (Fanaa’). Rat n yeel tɩ ned fãa yĩmda a mengã yell a to wã yĩnga, rat n yeel tɩ ma-biig fãa segd n yĩma a mengã raabã, la a vɩɩmd ne a ma-biisã sɩf-sõmsã la b yɩɩdlmã ne tagsgo. Bal tõnd sora yẽgra meng yaa ma-biiri, ad ka wala tõk-n-taar ning sẽn be saamb la biig sʋka, la seook ne a karem-biig sʋka buud n be tõnd ne taab sʋka ye, ayo, ad tõnd tõk-n-taarã yaa sɩd-sɩd ma-biirã, sã n wa beẽ me, sã n pa wala karen-saambdem tõk-n-taar bala, la tõnd sora sẽn yaa “zood sora” yĩnga, ad tõnd sorã yẽgrã yaa “zoodã”.

La zoodã ratame tɩ f yɩ zoa sẽn yaa sɩd-soaba, la tũud-n-taag sẽn kʋʋd a meng a to yĩnga, la tũud-n-taag sẽn barkd la a kengd a tũud-n-taaga tʋʋma, la ma-biig sẽn yaa kõta. La zood kãnga yẽgrã yaa “pʋ-peelem sẽn pidi”, ned ning sẽn sãam pʋ-peelem sẽn pida, a soab na n yii zoodã daragԑ bԑdẽ wã n lʋɩ, la tõe t’a sãag n tɩ lʋɩ bog-zulung pʋgẽ, bal zĩig ka be a sẽn tõe n paam n gad n yals ye.

Yaa sɩda, yaa wala soyã yaa yiibu, ad neb nins sẽn welgd n basd tõnd so-kãngã sẽn yaa Alkʋr’aana so-bedrã, tõe tɩ b tɩ sõng dĩin-ka-be wã pãnga, sẽn maanda beem ne tõnda, tɩ b menga ka bãng ye. La neb nins sẽn kẽed zĩ-yɩlengã sẽn yaa Alkʋr’aana sẽn yaa yel-soalem-vẽeneg soaba tiira pʋga, ne Rasaa’ɩlʋn Nuura sababa, b na n paamda nuura wã la pʋ-peelmã la liimaoongã pãng wakat fãa, la Wẽnnaam sã n sake, b kõn tol n lʋɩ bog-kãnga buud pʋgẽ ye.

Yaa yãmb m tũud-n-taas Alkʋr’aana sõgeneg pʋgẽ, ad pʋ-peelmã paoong la a gɩblg sabab sẽn tar pãng yaa “Kũumã yell tagsgã” (رابطة الموت).

Yaa sɩda, wala sẽn mik tɩ bũmb ning sẽn zangd pʋ-peelmã la a peegd n tʋgd maan-tɩ-b-yã wã pʋga yaa “saag wogdã” ad bũmb ning sẽn digd maan-tɩ-b-yã wã la a wat ne pʋ-peelmã yaa “kũumã yell tagsgã” (رابطة الموت). Rat n yeel tɩ yaa ninsaalã sẽn na n tɩlg a meng n yi yõorã yam-yuus-yuusa, t’a yaa sẽn tẽegd kũumã yelle, la a tẽegdẽ tɩ dũni wã yaa bũmb sẽn sate.

Yaa sɩda, ad sorã rãmb la hakɩɩkã rãmb rɩka kũumã yell tagsgã, tɩ yaa yel-yẽgr b zʋgda pʋgẽ, ne kaoreng ning b sẽn dɩk Alkʋr’aana sẽn bʋ-n-manegã aaya-rãmba pʋsa, wala: (yõor fãa na n lemba kũumã) (Aalɩ Imraan 3/185)

  ﴿كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ﴾ (سورة آل عمرن:٣/١٨٥)

La (Ad fo –nabiyaamã- yaa kiida, la ad bãmb me yaa kiidba)

﴿إِنَّكَ مَيّتٌ وَإِنَّهُمْ مَيّتُون﴾ (سورة الزمر:٣٩/٣٠)

N tall tags-kãnga n yẽes ruumgã zʋbsg ning sẽn wat saag-wogdã pʋga.

Bala b tagsdame la b ningd b yamẽ tɩ bãmb maana kaalem, la b saagdẽ tɩ b sood-b-la kũum-koom, la b ningd-b yaoogã pʋgẽ, hal tɩ tags-kãnga la saag-kãnga wa bas tagems yõorã sẽn yaa wẽng-sagendã zugu, t’a bas a saag-wogdã bilfu.

La tags-kãngã tara yõod wʋsgo, hadiis zɩsga wilgda tõnd tags-kãngã n yetẽ tɩ: (Wʋsg-y wʋm-no-sãamdã yell tẽegre) (pa rẽ bɩ wala a sẽn yeele).

“أكْثِروُا ذِكْرَ هَادِمِ اللّذَّاتِ”

La sẽn mik tɩ tõnd sorã yaa hakɩɩk sor n ka sʋʋfɩɩmdã sora, ka tɩlԑ ne tõnd tɩ d maan tags-kãnga ne rogl-m-meng kũum tagsg wala sorã rãmb sẽn maanda ye. Sẽn le paasde, a ka sakd ne hakɩɩkã sorã ye. Ad kũumã yell tagsgã hakɩɩka, pa sẽn na n rɩk sẽn wat beoogã n wa rũnda ne kũuma yell tagsg ye, ayo, ad yaa sẽn na n yi rũnda zãmaana n kẽng zãmaan sẽn wat pʋgẽ ne tagsgo, yel ning sẽn yaa hakɩɩka pʋgẽ, la zãmaan sẽn wat gesg pʋgẽ.

Yaa sɩda, ad ninsaal tõeme n ges a kũuma sẽn yaa vɩ-koԑԑgã tɩɩg tɩ-bi-yԑngã, zẽng t’a ka bao n na n tags la a rogl a meng kũuma ye, la ne woto, a tõe n yãnd a mengã kũumã, ba t’a sã n ka ges ne a nifra n zãage, bala a ne a zãmaana kũuma.

A sã n kell n kẽng taoor ne a tagsgã, a yãta dũni wã me kũum, tɩ rẽ yɩ sabab n vẽneg pʋ-peelem sẽn pid sore.

Sabab sẽn le paasd yiibu: Ad yaa ne sɩd-kũun sɩd-sɩda pãnga, la vẽenem ning sẽn be bõn-naandsã yell tagsg ne liimaoongã pʋga, sẽn wata ne Naandã bãngra, n kɩtd tɩ Wẽnnaam gũusgã yell be ninsaalã yamẽ wakat fãa, rẽ poorẽ t’a tags tɩ Naanda sẽn yaa Yolsg-naaba pẽ-a lame n ne-a, sã n yaa woto ka segd t’a toglg zẽng sẽn ka Yẽ ye, A naam yɩ yɩlenga, la a mi tɩ bõn-zẽng toglg la a tikr Wẽnnaam taoor n bas Wẽnnaam, yaa bũmb sẽn yõsgd ne Wẽnnaam pẽneg-n-taarã zʋgdo, tɩ rẽ yɩ sabab t’a bas maan-tɩ-b-yã, la a tʋm ne pʋ-peelem.

Sẽn wa n yaa alhaal ning fãa, ad daragԑ-rãmb la ziir wʋsg n be woto pʋgẽ, la ned fãa yõod yaa nafa ning a sẽn tõog n paam yel-kãngã pʋga tԑka.

D na n teka koԑԑg a woto la d bas yellã ne vẽenem ning b sẽn kõ Rasaa’ɩlʋn Nuura pʋga, sẽn kẽed ne hakɩɩk-rãmb wʋsg ning sẽn tɩlgd ninsaalã n yit maan-tɩ-b-yã wã, la a kɩtd t’a paamd pʋ-peelmã.

D na n kẽe sabab-rãmb wʋsg ning sẽn sãamd pʋ-peelmã la a wat ne maa-tɩ-b-yã pʋgẽ n vẽneg sabab a yiib bɩ tãab koԑԑg-koԑԑga.

Pipi soaba: Ad põs-taabã sẽn be dũni nafa wã pʋga sãamda pʋ-peelmã bilf-bilfu, la a sãamd daawa wã tʋʋma yõoda, la dũni nafa wã me loogdame.

Yaa sɩda, ad wakat fãa, nabiyaamã poorẽ dambã waoogda tʋʋm-tʋmdb nins sẽn tʋmd hakɩɩkã la Laahra yinga, n sõngd-ba, tɩ yel-kãngã be b zugẽ, n waoogd-b la b sõngd-b ne dũni nafa, wala sãra la kũun-damba, hal tɩ b ra wa yeeb b wakatã dũni tʋlsmã baoob soagl pʋgẽ ye, la woto yaa ne lagem-taabã niya –sɩd-sɩda- b sɩd-sɩd pʋ-peelmã la b sɩd-sɩd sõgenegã pʋgẽ.

La nafa-kãnsã la sõng-kãnsã ka bũmb sẽn yikd n bao ye, ad yaa bũmb sẽn kõte, b pʋs n ka segd n bao-a ba ya ne alhaal zɩlemd ye, wala ninsaal sẽn na n maan tʋlsem ne-a a sũura pʋgẽ, n kell n pa n kolld-a.

Ad b kõta ninsaalã zĩig ning a sẽn ka tẽede, sã n ka rẽ, ad a pʋ-peelmã na n sãame, tɩ yɩ sabab t’a pẽneg aaya-wagellã sẽn gɩdga (ra rɩk-y mam –Wẽnnaam- aaya-rãmbã n tek ne ligd-bilf ye) (Albakara 2/41) ﴿وَلاَ تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلا﴾ (سورة البقرة:٢/٤١) t’a tʋʋm-sõmsa sãnd lʋɩ.

Ad yamleoogã maanega ne nafa-kãnsa, la b kollgã la b gẽegrã kẽesda ninsaal põs-taab maaneg yam ne a sɩd-sɩd ma-biigã la a zoa wã, tʋʋm-kãngã pʋgẽ. La woto fãa yaa sẽn na yɩl t’a yõora sẽn yaa wẽng-sagenda, ne a nong-m-menga, ra bas nafa-kãngã t’a ma-biigã paam ye, tɩ yɩ sabab t’a pʋ-peelmã sãame, t’a kong a daawa wã tʋʋm-yɩlenga, t’a lebg zɩɩb hakɩɩkã rãmb nengẽ. Sẽn paasde, a na n konga nafa-kãnsã me yԑsa. La sẽn wa n yaa alhaal ning fãa (Ad zom-kãnga rata koom wʋsgo)[1]. Rẽ yĩnga m na n teka koԑԑg kaanẽ, la m togs bilgr a yiib tãa sẽn paasd pʋ-peelmã la zems-taabã sɩd-sɩda pãnga, m ma-biisa sẽn yaa sɩd-damb ne taaba sʋka.

Pipi bilgri: Ad dũni wã rãmba, pa rẽ bɩ hal ba ne polentikã rãmba, la ned ning fãa sẽn tar tʋʋm-bedr ninbuiidã zĩid-n-taar vɩɩmã pʋga, sẽn yi nin-bԑda la sula pʋga, ad b rɩka “lagem-taab ne arzԑk n tʋma” nao-kẽndrã tɩ ya b toagenda, sẽn na yɩl n paam loag-kẽeng la pãn-kԑgenga, ne b sẽn paamd pãng la nafa sẽn yaa bedra. Ba ne nongã la tʋmd-n-ta-yoodã fãa gilli, la ba ne “lagem-taab ne arzԑk n tʋma” nao-kẽndrã sẽn tar naong wʋsga fãa gilli, ad lagem-taaba ka tedgd foog a ra-kãagrã yalɩ wã ye, arzԑkã koglg wԑԑngẽ me, b sõtame tɩ ned buud fãa sẽn be a pʋgẽ yaa arzԑkã fãa gill soaada, la a ka tõe n naf ne-a nafa sẽn pid ye.

La sẽn wa n yaa alhaal ning fãa, ad “lagem-taab ne arzԑk n tʋma” nao-kẽndrã sã n kẽ Laahra tʋʋm pʋgẽ, a na lebg nafa-bԑd baoob zĩiga, tɩ naong ka be a pʋgẽ ye, bal arzԑka fãa gill yaa ned buuda fãa sẽn lagem a pʋgẽ soolem.

La wala sẽn mik tɩ neb a naas bɩ nu sã n naag taab ne “lagem-taab n tʋma” niya, tɩ pipi soaba wa ne kaamã, tɩ yiib n soaba wa ne gĩsgã, tɩ tãab n soaba wa ne bug-gellã, tɩ naas n soaba wa ne buitellã, tɩ nu n soaba wa ne mankẽsã, tɩ b widg lampa, ned a yembr fãa na n tara lampa, sã n mik tɩ b ned a yembr fãa tara minwoa-bedr tɩ tab roogã lalgã, lampa na n vẽneg roogã fãa pʋga, la a le be ned fãa minwoaara pʋgẽ gill n ka woog ye.

[1] Yaa Turki rãmb yel-bũndi, a võora rat n yeelame tɩ yellã wogmame.

La wala sẽn be bilgrã pʋg bal pay’, ad lagem-taab n tʋm Laahra baoob pʋgẽ ne pʋ-peelmã yõoda, la gãd-taabã a pʋgẽ ne ma-biirã, la paas-taab pãng a pʋgẽ ne naag-taabã, yɩta sabab tɩ b gʋls yõodã la nuura wã sẽn be lagem-taabã tʋʋmã pʋga fãa gill b ned fãa tʋʋm-karas pʋgẽ, la yel-kãnga yaa bũmb sẽn be vẽeneg hakɩɩkã rãmb ne taab sʋka, la yaa Wẽnnaam yolsgã la Wẽnnaam kũuna yalma n dat woto.

Yaa yãmb m ma-biisi, Wẽnnaam sã n sake, dũni nafa wã ka na n tol n yɩ sabab n wa ne põs-taab yãmb sʋk ye, la y tõe n wa belga y mens Laahra nafa wã pʋgẽ wala soy sãnda rãmb sẽn belg b mensã. La nin-yԑng yel-sõm-gɩrg zĩig bee yԑ lagem-taab tʋʋm yel-sõmd la a nuura taoore, wala b sẽn togs bilgrã pʋga?!

Bilgr a yiib n soaba: ad nug-tʋʋmã la teed maanegã rãmba, sẽn na yɩl n yiis teed wʋsgo, b paamda loag-kẽenga, teeda maanegã la nug-tʋʋmã lagem-taabã pʋgẽ. Hal tɩ rap piig meng n da zĩndi, n ra maand supĩimsi, tɩ ned fãa mams n na n maan supĩim a yembre. La ned fãa sẽn tʋm a yembra yĩnga, kɩtame tɩ raar fãa yaa supĩims a tãab bal la b paamda.

Rẽ poor tɩ neb piigã lagem-taab wala sẽn be “keng-taab ne tʋʋmã” nao-kẽndrã pʋga, tɩ b ned a yembr wa ne kutã, tɩ yiib n soabã wa ne bugmã, tɩ tãab n soabã get supĩimã bok poogr yelle, tɩ naas n soabã losd-a  bugmã pʋga, tɩ nu n soabã manegd a noora, a woto n tall n teese..

La sẽn mik tɩ ned fãa tʋmda tʋʋm-bil supĩimã maanegã pʋga, tɩ yaa yolyol n ka sãamd wakatã, ned fãa wa n tolg n tõe a tʋʋmdã sõma, tɩ sũpĩimã maanegã lebg tao-tao. Rẽ poorẽ tɩ b pʋɩ taab yõod ning b sẽn paam lagem-taab n tʋma la tʋʋma pʋɩ-taab n tʋma pʋga. La b mikame tɩ b ned a yembr fãa paama supĩims kobs-tã daar a yembr pʋgẽ, sẽn da yaa sũpĩims a tãaba, hal tɩ yel-kãnga lebg bilgr n be  dũni wã te-maandbã nengẽ, sẽn na yɩl n sʋɩɩs taab ne lagem-taab n tʋma.

Yaa yãmb m ma-biisi, sẽn mik tɩ yõodã sẽn be lagem-taabã la zems-taabã dũni wã tʋʋmã pʋga la a teedã pʋg tara nafa sẽn bedem wʋsg wala woto wã, ad yãmb tõeme n geel n ges Laahr yel-sõmda la a nuura wã –wẽnnaam sẽn kõt gill n ka baood n na n pʋɩ wã- sẽn be ned fãa minwoaar pʋga yõod sẽn yaa to-to, la ned fãa sẽn so bũmb ning bãmb fãa gill sẽn tʋma yel-sõmda sẽn ta to-to! La ka segd tɩ põs-taabã la sũkĩirã la pʋ-peelmã kaalem sabab kɩt tɩ yõod kẽeng kãnga buud põsg tõnd ye.

Gɩdgr a yiib n soab sẽn sãamd pʋ-peelmã:

Yẽ yaa piuugã nonglem ning sẽn be ziirã nonglmã pʋga, sẽn wat ne nebã pʋgbã baooba, sẽn be zɩslmã la ziirã ludg tẽngra, la nong-m-mengã, ne wẽnems nebã n togend a mengã, la rɩk ziir n kõ yõorã sẽn yaa wẽng-sagenda, ad yel-kãnsa yaa yõorã bãag  t’a tɩbsg yaa toogo, n tukd sorã n teesd maan-tɩ-b-yã wã sẽn yaa mag-yiib soalgdgã, la a tukd sorã n teesd pugb la pẽg-m-mengã, tɩ rẽ sabab valemsd pʋ-peelmã la a sãamd-a.

Yaa yãmb m ma-biisi, sẽn mik tɩ tõnd sorã, Alkʋr’aan-wagellã sõgenegã pʋga, yaa hakɩɩkã la ma-biirã, la sẽn mik tɩ ma-biirã raabã yaa kʋm-m-meng ma-biisã yĩnga[1], la tũus-n-nong-b n yɩɩd f mengã, ad segdame tɩ sũkĩirã la põs-taabã sẽn be ziirã nonglmã pʋga ra wa tall tagems tõnd pʋgẽ ye, bala a sãamda tõnd sorã gilli.

La sẽn mik tɩ ziir ning sẽn be ma-biisã nengẽ wã yaa zãma wã ned fãa ziira, mam tara tẽeb la saagr tɩ ziir-kãngã la yɩɩdlem-kẽeng kãngã sẽn solga rɩk n kõ n bao ziir la piuug sẽn yaa gɩrg sẽn gẽdg ne nin-mengrã la sũkĩirã la põs-taabã, yaa bũmb sẽn zãr ne Rasaa’ɩlʋn Nuura karem-biisã zãrem tԑk-tԑk.

Yaa sɩda, ad Rasaa’ɩlʋn Nuura karem-biisã sũyã la b yamã la b yõyã kisa yel-yaals kãnsã buuda sẽn wat ne namsgã pʋgẽ lʋɩɩse.

La mikame tɩ ned buud fãa tara yõor sẽn yaa wẽng-sagenda, tɩ yõor yamleoogã tõe n wa maan tagems a gĩinã zugu, n soog-a bilfu, ba ne sũurã la yamã la yõorã sẽn be wã.

Ad mam ka rõt yãmb sũyã la y yõyã la y yamã ye, ayo, mam kõta sɩd ne-yã, bũmb ning sẽn be Rasaa’ɩlʋn Nuura pʋga sẽn tar tagems yãmb mensã pʋga yĩnga, la yõorã (sẽn yaa wẽng-sagendã) la yõor yamleoogã la yĩnga wʋm-noogã la zʋbsgã belgda ned sasa ninga. Rẽ n so tɩ b bugsd yãmb la b tẽegd-y wʋsg-wʋsg sasa ninga. Ad keng kãngã yaa yõorã (sẽn yaa wẽng-sagendã) la yõor yamleoogã la yingã wʋm-noogã la zʋbsgã la a sõogd nugu, bɩ y yɩ gũus-m-meng rãmb wakat fãa.

[1] Yaa sɩda, ad zu-no-ned yaa ned ning sẽn rɩk a mengã yellã la a nin-mengrã sẽn yaa wala galaasa n lob mogrã pʋgẽ tɩ b booge, sẽn na yɩl n paam mog-kẽengã ko-maas-noogã sẽn yit Akʋr’aana Kawsar kʋɩlgã pʋga. (walldã)

Yaa sɩda, tõnd sora sã n da yaa seookend sore, daragԑ a yembr tãa bal n naan n zĩndi, pa rẽ bɩ daragԑ-rãmb sõor sẽn ka waooge, la soagl ka-tԑk n naan n zĩnd a pʋgẽ, la wakat kãnga, nin-mengr tõe n wa kẽe yõyã pʋgẽ, sẽn gẽdg ne togs-n-ta-sõngo. La tõnd sora yaa ma-biir sore, ned ka segd n yɩ a ma-bi-taag saamb ye, a le ka segd n maan a meng taoor-soab ye, bal waoorã zĩisa ma-biirã pʋgẽ yaa yaolengo, tɩ sã n yaa togs-n-ta-sõng la d tara, zĩig meng ka be sẽn tõe n wa ne sẽdg-taab ye, sã n pa wa n yaa ned n dat n na n sõng a ma-bi-taag n tʋm a daawa wã tʋʋma la a keng a raoodo.

La daliil sẽn wilgd tɩ soy nins sẽn tar saamdem zĩiga wata ne yԑl sẽn namsd ninsaalã wala yãbeed maaneg ne yel-sõmdã la raab kԑgeng sẽn gẽdg ne togs-n-ta-sõngã, yaa yõs-taabã la põs-taabã yel-pitsã la nafa-bԑdã baoobã wakata sẽn wat ne bũmb ninga soya taoor-rãmbã nengẽ wã, ne sẽn mik tɩ b dĩinã pãn-kԑgengã ka tõe n teeg bide wã pãnsã.

Gɩdgr a tãab n soaba: Yẽ yaa yԑԑsgã la yãbeedã. La gɩdg-kãngã ne gɩdg-rãmb a taabã paama vẽnegr sõma “Hagԑmaatʋs sɩta”[1] wã pʋgẽ. Rẽ n so tɩ d na n basa vẽnegrã woto n kõ “Hagԑmaatʋs sɩta” wã.

D kota Wẽnnaam sẽn yaa yolsdbã Yolsda, tɩ d yaa sẽn kot sugsg ne A yʋya fãa gill sẽn manega, t’A maan-d segl-sõng ne pʋ-peelem sẽn pidi! Aamiina.

اللهم بحق سورة الإخلاص اجعلنا من عبادك المخلصين المخلصين.

آمين آمين آمين

 D kota Foo Wẽnnaam tɩ F lagem-d Fo yembs nins Fo sẽn yɩlg tɩ b yaa pʋ-peelem rãmbã pʋgẽ, ne pʋ-peelmã sʋʋra lohorem (Kul huwallaahʋ)! Aamiin aamiin aamiin.

سبحانك لا علم لنا إلا ما علمتنا إنك أنت العليم الحكيم

Yɩlemd be ne Foo Wẽnnaam, tõnd ka tar minim n zʋʋg bũmb ning Fo sẽn wilg tõnda ye, Foo Wẽnnaam la Minim-naab la Bʋʋd-mita.

Sa’ɩɩd An-nursi

[1] Yaa masaall yʋʋre