Liimaoong daliil a yoob n soaba

LIIMAOONGÃ DALIIL A YOOB N SOAB

SẼN BE “MUSA RASAARÔ PƲGA

HAKƖƖK A WԐ N SOABÃ SẼN BE GOMD PIIG N SOABÃ PƲGA,

Hakɩɩk a wԑ n soabã: Yaa rignoor sẽn gomd vʋʋgrã la yõorã reegrã yelle. La a vẽnegd Wẽnnaam yʋ-kãnsã: “"الحي (Vɩɩm-naaba) la “القيوم” (Yalsg-naaba) la “المحيي” (Vɩɩmsg-naaba) la “المميت” (Yõor-reegr-naaba).

Yalla segda ne Tõog-naaba la Yolsg-naaba, la Minim-naaba la Bʋʋd-mita, sẽn vɩɩmsa tẽngã sẽn yaa bedrã a kũuma la a kʋɩɩba poora. La A vẽneg A tõoga vɩɩms kãnga pʋg ne bõn-naands kõbg toor-toor sẽn yɩɩd kõbg tus-kobs-tãaba yikr la b sẽegrã, tɩ bũmb a yembr fãa yikr tar yel-solemd wala nebã yikra. La A vẽneg A minma sẽn gũbga ne balgr la welgr sẽn ka tar tԑka, tigingã la sẽegrã pʋga, la gẽdg-taabã la kẽ-taabã sẽn ka-tԑka pʋga. La A wẽnems A yembsã fãa gill nens n togl zu-no-ruumdga, ne A sẽn pʋlem ne A saasẽ saglsa fãa gill t’A na n yika nebã. La A vẽneg A sobendã zɩslmã ne A sẽn naan bõn-naandsã fãa gill tɩ b yaa sẽn tõk-taab n gad-taab nug ne nuga, n leebd-b wala A sẽn rata, la A sẽn nom-b n kõ taaba. La A vẽneg A ning-tooga ne nebã, ne A sẽn naan-b tɩ b yaa dũni-kẽengã tɩɩga tɩ-bil sẽn yɩɩd ne gũbgr la sõmblem la bʋgsem la põnegr la gãneg-m-menga, n dɩk-a n maan A gomd-n-taaga, la A nom bũmb fãa gill n kõ-a…

Yalla sakda ne yãmb Tõog-naaba la Yolsg-naaba la Minim-naaba la Bʋʋd-mita, bilgri, t’a ka wa ne Alkɩyaoom yikrã, la A ka lebg n vʋʋg bõn-naandsã, pa rẽ bɩ A ka tõe n wa ne-ba? La yalla sakdame t’A ka vʋʋg nebã, pa rẽ bɩ A ka tõe n vʋʋg-ba, la A ka tõe n pak bʋ-kaood ro-kẽengã. La yalla sakdame t’A ka naan Arzãna la bugmã? Woto yaa bũmb sẽn ka tõe n yɩ!

Yaa sɩda, ad dũni-kãngã Kẽnesda sẽn yaa ziir soaba naana dũni-yikrã bilgr-rãmb la a tagems-rãmb wʋsg soma. La A naand Alkɩyaoom yikrã bilgr wakat fãa la yʋʋmd fãa la daar fãa pʋgẽ tẽngã sẽn yaa sẽk t’a wakat yaa koԑԑga nen-laagã zugu.

Bilgri: Sig-noorã vʋʋgr wakato, tõnd yãtame tɩ Wẽnnaam yikdame la A vʋʋgd rũms la bõn-bundɩ kõbg toor-toore, b kɩds la b bԑda, sõor sẽn yɩɩd tus-kobs-tã, rasem a nu bɩ yoob pʋgẽ bala.

La A lebsd n vʋʋgd tɩɩsã la moodã fãa gill yẽgã, la a lebsd n vʋʋgd rũms sãnda menga, la A naand b sãnda wõneg tɩ yaa wala b mensã. La ba ne bõn-buudã, sẽn ka tol n wõnd taab lԑllԑ wã sẽn gẽdg-taab la b kẽ-taab wʋsga, ad A vʋʋgd-b-la ne balgr la welgr tԑk-tԑka, la ne tʋʋlem sẽn tar yel-solemde, la ne sõor-yalgr la yolyol tԑk-tԑka, la ne tũnugr la geelg sẽn pidi, rasem a yoob bɩ semend a yoob pʋgẽ bala.

La yalla bũmb naaneg tõe n wa yɩ toog ne soab ning sẽn tʋmda tʋʋm-kãnsã? La yalla soab-kãngã na kong saasã la tẽngã naaneg rasem a yoob pʋga? La yalla A na kong ninsaalã yikr ne tãs-vugr bala? Woto yaa bũmb sẽn ka tõe n yɩ.

Toges-m wԑ! Gʋls-mit sã n be n gʋlsd gaf-rãmb tus-kobs-tã seb-neng a yembr pʋgẽ, gaf-rãmb nins gʋls-biisã sẽn da sãam bɩ yẽesame, tɩ ka yɩ ne gẽdemg la yãgemg la yĩmb la boogre, n gʋlsd-b fãa gill n lagemd taab ne tũnugr la gʋls-sõng lԑԑr a yembr pʋgẽ, tɩ ned a yembr yeel foo tɩ ad nin-kãngã na n lebg n gʋlsa a gaf-walldg ning fo sẽn ra tar tɩ lʋɩ koomã pʋga ne zug minit a yembr pʋgẽ n kõ-fo, yalla fo tõe n yeelame tɩ: ayo, t’a ka tõe ? Bɩ yalla fo tõe n yeelame tɩ fo ka kõt-sɩda?

Pa rẽ bɩ naab sẽn yaa yel-soalem soab sã n beẽ, n zẽgsd tãmsã, la a tedgd tẽmsã, la a wẽnemsd mogã tɩ lebgd koԑԑng ne a nug-teesg bala, sẽn na yɩl n  vẽneg a tõogã, pa rẽ bɩ sẽn na yɩl tɩ nebã tags n ges la b bãng tɩ pãn-komsem ka be ne-a ye. Rẽ poorẽ tɩ fo yãnd kug-kẽeng sẽn lʋɩ ko-sookẽ n yẽd sãamb nins a sẽn bool tɩ b wat a nengẽ wã sora, n gɩdg-b tɩ b ka tõe n pɩʋʋge ye,  tɩ ned a yembr yeel foo tɩ ad na-kãngã na n wa zẽka kug-kẽeng kãngã n bas sora, pa rẽ bɩ a wa wẽ-a n sẽege, ba a bedlma sẽn yaa to-to, ne a nug-tԑԑsg a yembr bala, la a ka na n bas a sãambã sorã zug ye. Yalla fo tõe n yeelame t’a ka na n zẽk kugrã ? Pa rẽ bɩ fo tõe n yeelame t’a ka na n tõog n zẽk-a?!

La ned sã n be n tigimd sodaas zãma-kẽeng daar a yembr pʋgẽ, tɩ ned yeel foo tɩ nin-kãnga soaba tõe n tigma sodaasã zãma sẽn sẽeg n na n vʋʋsa fãa gill ne baorga fʋʋs vugri, tɩ sodaasã zãma wã tũ a nao-kẽndra, fo sã n yeel tɩ f ka kõt-sɩda, fo mengã miime tɩ yaa yalemd meng la fo sẽn maana.

La sã n mik tɩ fo fasma bilg-kãnsã b tãabã bɩ f gese: Ad Yõagd-kʋdg-naab ning sẽn leebda wao-pԑԑlgã seb-vã-nengã tõnd neng-taoora, la A lakd sig-noyã seb-vã-nengã la tʋʋl-kẽega seb-vã-nengã, la A gʋlsd bõn-naands sẽn yɩɩd kõbg tus-kobs-tã, tẽngã nen-laagã seb-vã-nengã zug ne tõogã la kordgã kaal-moogã, ne gʋlsg sẽn be neera. A gʋlsda a fãa gill n lagemd taab tɩ b kẽ taaba, la b yaool n ka gẽdg taab ye, tɩ bũmb ba a yembr me ka gɩdg a to ye, la A ka tudgd me ye, la a ka gʋlsd n yõsg  me ye, ba ne b sʋʋrga la b kõbga sẽn yõs-taaba.

La yalla sakdame tɩ b yeel tɩ wãn-wãn la Bʋʋd-minim-naaba la Gũub-naab ning sẽn gũud tɩ-kẽengã vɩɩma porgarma a yamrã sẽn paood wala tẽkã pʋga na n gũ kiidbã yõyã?

La yalla sakdame tɩ b yeel tɩ wãn-wãn la Tõog-naab ning sẽn yilimd tẽngã wala loaabg kugra na n zẽk tẽngã n bas sãamba sẽn rabdb Laahra sorã, pa rẽ bɩ wãn-wãn la A na n wã-a?!

Pa rẽ bɩ yalla sakdame tɩ b yeel tɩ wãn-wãn la soab-n-wagell ning sẽn naana sodaasã, rat n yeel t’a naana bõn-vɩɩsã fãa gill sẽn ra ka be wã, la A kẽ bõn-vɩɩg fãa yĩngẽ n gʋls zarat-rãmba ne tũnugr tԑk-tԑk ne “kũn fa ya kʋʋnu”[1] sagella, yalla sakdame tɩ b yeel tɩ wãn-wãn la soab-kãngã tõe n tigim yĩngã yin-wilã la a zarat-rãmba, zarat-rãmb nins sẽn bãng taab ne b sẽn lagem-taab yĩnga nao-kẽndrã pʋgẽ sẽn yaa wala tigingã ne tãs-vugri ?

Rẽ poore, ad fo meng nee vẽeneg tɩ Wẽnnaam sẽn yaa Na-wagella naanda Alkɩyaoom-yikrã bilgr-rãmb la a tagems ka-tԑk bõn-naandsã pʋgẽ, tɩ wõnd sig-noyã yikrã tẽngã yʋʋmdã la a sasã fãa pʋgẽ, hal ba yʋngã la wĩntoogã ledg-taabã pʋgẽ, la  sawatã naanegã la b menesgã sa-gãndã pʋga. Ba tɩ fo sã n lebs f menga –ne tagsgo- yʋʋm tusr sẽn loog pʋgẽ, n dɩk zãmaan  sẽn loogã la zãmaan sẽn watã sẽn yaa zãmaanã pɩgs a yiiba n mak taab n gese, fo na yãnd Alkɩyaoom-yikrã bilgr-rãmba, la dũni-yikrã bilgr-rãmb sõor sẽn ta sasa-rãmba la rasem-damba sõore. Rẽ poore, ba ne fo sẽn maan kaset ne bilg-rãmbã sõor sẽn ta to wã, fo sã n kisg yĩnga yikrã, n yeel t’a yaa bũmb sẽn ka sakd ne yama, fo mengã na n bãngame tɩ yalemd ka be n yɩɩd woto ye!

[1] “yɩ tɩ be yɩɩbẽ”

Bɩ f ges yaa bõe la gaf sẽn yɩɩd ne zɩslma yeel sẽn kẽed ne hakɩɩk kãnga zugu:

﴿فَانظُرْ إِلَى آثَارِ رَحْمَتِ اللَّهِ كَيْفَ يُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا إِنَّ ذَلِكَ لَمُحْيِي الْمَوْتَى وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ﴾‏ (سورة الروم: 30/50)

“Tags n ges Wẽnnaam yolsgã tagemsã, wãn-wãn la A vʋʋgd tẽngã a sẽn ki wã poore, ad ya soab ning sẽn tʋmd woto wã n na n vʋʋg kiidbã, A yaa tõog soab bũmb fãa gill zugu” (sʋʋrat Rʋʋm: 50/20).

Gilbu: bũmb ka be sẽn gɩdgd dũni-yikrã ye. La ãmmaa bũmb ning sẽn kɩtd tɩ dũni-yikrã yaa tɩlԑ wã yaa bũmb buuda fãa.

Yaa sɩda, ad soab ning sẽn kʋʋd la a vʋʋgd tẽn-kẽeng ning sẽn yaa yel-soalem zĩiga, wala rũn-zaal kʋʋb la a vʋʋgra. La soab ning sẽn naana tẽn-kẽengã t’a yaa gãag zĩig sẽn sakd vʋʋsga, la batayo sẽn yaa sõma n be neera, nebã la rũmsã yĩnga. La A naan wĩntoogã tɩ yaa lamp sẽn kõt vẽenem la a yiisd waood n kõ-b sãandã zaka pʋga. La A naan ãd-bԑdã tɩ yaa malԑgsã zir-sɩlsa. Sik ka be t’A soben-ruumdgã sẽn yaa zɩsg n tɩ ta daragԑ kãnga wã, la A naamã sẽn yaa zɩsg n le gũbg n tɩ ta daragԑ kãnga wã, yel-kãnsã b yiibã ka tõe n paam meeb la yõgeneg dũni-yaalgã sẽn ka pid n le yaa sat n tedgd wakat fãag n ka yas sɩɩ wã pʋgẽ ye. Dũni ning sẽn ka tar pidb la ruumg la paaba. Sã n yaa woto, sik ka be tɩ zak-ruumdg la na-ruumdg a to sẽn be neer n ka tar saab n be n zemsd ne sobend-kãngã la naam kãngã ye.

A tara tõnd n tʋmd zak-kãngã yĩnga, la A boond tõnd n rabd beenẽ, tɩ yõy-yɩlma rãmb la sũ-yɩlma rãmb la yam nins sẽn tarb nuura n poogd n tat hakɩɩkã pʋg n paamd Wẽnnaam pẽnegra rãmba maand kaseto, la b kõt tõnd kibar ne noor a yembr tɩ Wẽnnaam sẽn yaa Na-yɩlenga segla yel-sõmd la rolb n bĩngi, la b togsd tõnd noor wʋsg tɩ Wẽnnaam sẽn yaa Na-yɩlenga pʋlma pʋlem-sõng sẽn yaa sɩda, la pʋlem-wẽng sẽn yaa sɩda.

Ãmmaa pʋlem-sõnga yidgrã, yaa yaalg bũmbu, rẽ yĩng kɩtame t’a ka tõe n pẽneg Wẽnnaam na-yɩlengã ye. La ãmmaa pʋlem-wẽngã yidgrã, ĩmmaa tɩ yaa bas-tɩ-loogã sababo, pa rẽ bɩ pãn-komsem sabab, la kɩflmã yaool n yaa yel-wẽng[1] meng-meng sẽn ka sakd bas-tɩ-loog ye. La ãmmaa Tõog-naaba sẽn ka-tԑka, yaa naab sẽn yɩlg n yi pãn-komsem. La ãmmaa kasetã rãmb la kibarã kɩtba, yaa neb sẽn naag-taab noor a yembr yel-kãngã yẽgrã zugu, ba ne b soyã la b mazhab-rãmba sẽn yõs-taaba.

D sã n na n ges nin-kãnsã b sõora waooglmã wԑԑngẽ, b taa tawaatʋr[2] zĩigẽ. La sã n ya b daliila pãngã wԑԑngẽ, b taa igmaa’[3] pãnga. La sã n yaa ne ziir wԑԑngẽ, b yembr fãa yaa ãdem-biisã ãdga, la zãma taoor-soaba, la zãma nin-bedre. La sã n yaa ne yõod wԑԑngẽ, b yaa bãng-kãas la sɩdgr rãmb masaal-kãngã zugu. La d fãa mii vẽeneg tɩ bãngr la tʋʋmd pʋgẽ, bãng-kãas a yiib koԑԑg winda neb a taab tusa koeese. La kibar togsg pʋgẽ me, b reegda sɩdgdb a yiib ne daliil koԑԑg n yɩɩd  kɩɩsdb tusa.

Bilgri: Ad rap a yiib nins sẽn kõ-kibar ne no-loeerã kiuugã yiibã, b yiibã koԑԑgã lobgda kɩɩsdb tusa koees kaalem dũni pʋga.

Gilbu: Ad dũni-yikrã la Alkɩyaoom yalsgã yellã, kibar a to ka tol n tõe zĩnd dũni wã pʋgẽ sẽn yɩɩd-a ne sɩd ye, pa rẽ bɩ yell sẽn yɩɩd-a ne pãng la keglem ye, pa rẽ bɩ hakɩɩk sẽn yɩɩd-a ne vẽenem la vẽnegr ye. Sã n yaa woto, ad sik ka be tɩ dũni wã yaa pʋʋg ye, la ãmmaa Alkɩyaoom yalsgã, yẽ yaa zԑԑga, la ãmmaa Arzãna la Bugma, bãmb yaa magazẽ-rãmba.

Sa’iid An-nursi

[1]Yaa sɩda, ad kɩflmã, a sẽn yaa paoor ne dũni-kẽengã la bõn-naandsã fãa gilla yĩnga, bala a boogda b ziirã la a rõt-b ne reem, la a sẽn sãamd Wẽnnaam yʋ-yɩlmã fãa gilla yĩnga, bala a tõdgda Wẽnnaam yʋyã vẽnegra bõn-naandsã zuga, la a sẽn yagsd bõn-naandsã fãa gilla yĩnga, bala a yetame tɩ bõn-naandsã sẽn maand kaset ne Wẽnnaam yemblmã ka sɩd ye, woto yĩnga, a sãamda ninsaalã yalɩ pãnga sãamg tԑk-tԑk sẽn le tõe n manege.

Ad kɩfendã yaa wẽgd meng-menga, bala a zãmda bõn-naandsã fãa gill hakԑ-rãmba, la Wẽnnaam yʋyã fãa gilli.

Rẽ n so tɩ hakԑ-kãnsã gɩblgã yĩnga, la kɩfendã sẽn ka reegd bõn-sõngã yĩnga, kɩtame tɩ yaa tɩlԑ tɩ b ra yaaf n bas kɩfendã ye, la aayar-kãngã “ “إن الشرك لظلم عظيم” (ad lagem-n-taarã yaa wẽgd-kẽenga) paasda vẽenem maana kãngã zugu. (walldã)

[2] Yaa zãma ka-tԑk sẽn reeg kibar zãma ka-tԑk nengẽ. (lebgdã).

[3] Yaa lislaoongã bãng-roog a tãab n soabã, Alkʋr’aana la nabiyaam hadiisã loogr poore, yaa bãngdbã sẽn naag taab n yiis bʋʋd ning yel-paalã zug nabiyaam ã loogr poora. (lebgdã).