Sabab a yopoe n soaba

Sabab a yopoe n soaba: Ad pa sũkiir la yãbeed ne dũni wã n kɩt tɩ yõs-taabã la bao-n-põs-taabã kẽ sɩdã la hakɩɩkã rãmb ne taab sʋk ye. La dũni wã rãmb la yam-yaalyaalã rãmb me zems-n-taarã, pa b ziir la b ning-toog yĩng ye. Ad yaa hakɩɩkã rãmb sẽn ka tõog n gũus b ziirã la ning-toogã sẽn be hakɩɩkã pʋga yĩnga, n kɩt tɩ b ka tõog n gũus tʋm-n-põs-ta-sõng ning sẽn be sɩdã sorã pʋga, ne gũusg meng-menga, la a kɩt tɩ b kẽ yõs-taabã sẽn gẽdg ne bao-n-põs-taabã pʋga, la neb nins sẽn pa tõe tʋʋmdã sẽn kẽ b sʋka sẽn yɩ sabab tɩ b pa tõog n zã ziirã la ning-toogã sõma wã yĩnga, n yɩ sabab n nams b mensã la b nams lislaambã namsg tԑk-tԑka.

Ãmmaa yam-yaalyaalã rãmb la menemdbã, b sẽn yaa nin-yaals n pa tar burkĩndã la ziira yĩnga, kɩtame tɩ b gat taab ne b zo-rãmbã gadb sɩd-sɩda, ba tɩ b sã n yaa nin-yaals la nin-wẽns la zãmb rãmba, sẽn na yɩl tɩ b nafa nins b sẽn nonga ra põsg-b ye, la sẽn na yɩl tɩ b taoor-rãmba, la b zo-rãmb nins b sẽn nong tɩ nonglmã tɩ ta tũudum zĩiga, nafa wã la yõodã yĩnga, ra wãag n bas-b ye. La b zemsd taab ne neb nins sẽn lagem-b nafa wã baoob pʋga, ne zems-n-taar sɩd-sɩda, b sẽn wa n yaa neb nins fãa. Tɩ nidg-pãng-kãngã la pʋ-peelem-kãngã yĩng kɩt tɩ b paamd nafa b gat-taabã la b zems-n-taarã pʋgẽ.

La yaa yãmb sɩdã la hakɩɩkã rãmb nins b sẽn zarb tɩ b lʋɩ yõs-taabã pʋga, ad yaa yãmb sabab la yaalgã la kong-pãngã sẽn paam sɩdã rãmbã, bal wakat-kãnga mosɩɩb-rãmbã pʋgẽ, yãmb sãama pʋ-peelmã, n pa rɩk Wẽnnaam yardã a yembr tãa n maan y bõn-daab la y bõn-baoodg ye.

Ad pa segd tɩ bao-n-põs-taab la bao-n-yɩ-wala-f-to la sũkiir la nong-m-yembr zĩnd dĩinã la Laahra yԑlã pʋgẽ ye. La hakɩɩk pʋgẽ, a ka bũmb sẽn segd n yɩ ye. Bal nong-m-yembrã la sũkiirã sabab yaa nus wʋsg sẽn na n tẽeg n baood bũmb a yembre, tɩ nin wʋsg lɩk n get zĩig a yembre, tɩ pʋs wʋsg maand yamleoog ne bur a yembre. La woto yĩng la b sẽn lʋɩt bao-n-yɩ-wala-f-to wã pʋga, sẽk-taabã la bao-n-põs-taabã la reng-taabã yĩnga, tɩ sũkiirã tũ rẽ n kẽ b sʋka.

Ad yaa neb ka-tԑkã sẽn baood bũmb a yembr dũni wã pʋga yĩnga, tɩ dũni wã yaa sẽk n yaa koԑԑg n pa tõe n tɩgs ninsaalã tʋlsem-damba sẽn ka-tԑka yĩnga, n kɩt tɩ nebã lʋɩt bao-n-põs-taabã pʋga. La ãmmaa Laahra, b kõta ned a yembr Arzãn yalem sẽn ta yʋʋm kobs-nu kẽnd zãrem[1], la etaas-rãmb la Arzãn pogs tus-pis-yopoe, tɩ ned buud fãa sẽn yi Arzãna koamb pʋgẽ yard ne a pʋɩɩra, ne yard sẽn pidi. Woto fãa yaa bũmb sẽn wilgdi, tɩ bũmb ka be Arzãna pʋgẽ, sẽn tõe n yɩ sabab n wa ne bao-n-põs-taab ye, la bao-n-põs-taab ka tõe n zĩnd a pʋgẽ ye.

[1] Sʋkr sẽn tar pãng sẽn yi zĩig sẽn tar pãngẽ: waa toagsg pʋgẽ, tɩ b kõta ned a yembr Arzãn yalem sẽn ta yʋʋm kobs-nu kẽnde, wãn-wãn la dũni yamã tõe n fasem yel-kãngã?

Leokrã: wala ned buud fãa sẽn be dũni-kãngã pʋga sẽn tar a dũni-koԑԑg toor-zall sẽn zemsd ne dũni wã alkadra, t’a dũni-kãngã zeng-raadã ya a vɩɩma, t’a nafd a dũni wã pʋgẽ ne a yĩn-wilã fãa gill sẽn solgã la a sẽn vẽnegã, la a yetẽ tɩ wĩntoogã yaa mam lumyԑԑr tɩ ãdsã yaa mam buuzi wã, tɩ bõn-naands a taabã la bõn-vɩɩs a taabã belem pa gɩdgd nin-kãngã soolma, pa rẽ bɩ b pʋs n met a dũni wã la b nagsd-a wã. Ad woto bala, muumin fãa tara a Arzãn toore, t’a bedlem la a sõmblem yɩɩd sẽn be bilg-kãngã pʋga noor tusa, t’a yalmã ta yʋʋm kobs-nu kẽnde, sẽn paas ne Arzãn ning sẽn welg ne-a wã, sẽn tigma etaas-rãmb la Arzãn-pogs tusa.

Tɩ sẽn zemsd ne yẽ me daragԑ wã tԑka, la a na n naf ne a yĩn-wʋmdsã la a yin-wilã sẽn solg la sẽn vẽneg nins sẽn vẽnegda, ne nafa sẽn sõmb ne Arzãna la ruumgã. La neb a taabã sẽn lagem-a wã ka boogd bũmb a soolma la a nafa wã pʋgẽ baa fʋɩ, b pʋs n paasd-b-la pãng la b nagsd a Arzãna sẽn yaa yaolenga, la b paasd a neerem.

Wala sẽn mik tɩ dũni-kãngã pʋgẽ, ninsaalã paamda nafa ne a noora la a tʋba la a nina la a zɩlemda la a pãnga la a yĩn-wʋmd-vẽenesa sẽn kella, sadĩng yalem sẽn ta lԑԑr a yembr kẽnd pʋga, la vʋʋsem-zĩig yalem sẽn ta daar a yembr kẽnd pʋga, la tẽng yalem sẽn ta kiuug tõr kẽnd pʋga, la a vʋʋsem-zĩig pʋgẽ gõob sẽn ta yʋʋmd tõr kẽnda, ad woto bala, yõorã la zɩlemdã, dũni-satã pʋga, sẽn ka tõe n paam nafa wʋsg sadĩng yalem sẽn zems lԑԑr a yembr kẽnd pʋgẽ rɩlla nafa-kɩdg bala, b na n paama nafa zak-paadgã pʋgẽ, ne sadĩng yalem sẽn ta yʋʋmd a yembr kẽnd ne nafa meng-menga. La zak-sat kãnga (dũni wã) pʋga, nifrã la tʋbrã sẽn ka tõe n paam nafa-bedr vʋʋsem-zĩĩg ning yalem sẽn zems yʋʋmd a yembr kẽnd pʋg rɩlla nafa-kɩdg bala, b na n paama nafa, zak-paadgã pʋgẽ (laahra), ne vʋʋsem-zĩig pʋgẽ gõob yalem sẽn ta yʋʋm kobs-nu kẽnd ne nafa sẽn zemsd ne zak-kẽeng kãngã, sẽn maneg n nags tɩ be neera, sẽn sɩng a sɩngrẽ, n tɩ tãag a baasgẽ, tɩ muumin buud fãa maand wʋm-noog la a nafd ne yĩn-wʋmds nins a sẽn tara, sẽn zemsd ne a daragԑ wã tԑka, la sẽn zemsd ne yel-sõmã la tʋʋm-sõmsã a sẽn tʋm dũni wã pʋga. (walldã)

Sã n yaa woto, ka sõmb tɩ bao-n-põs-taab zĩnd Laahra tʋʋm-sõma wã baoob pʋgẽ ye, la tʋʋm-sõmsã me ka sũkiir zĩig ye, bal sũki-nedã, ĩmmaa t’a yaa maan-tɩ-b-yã soaba, n dɩk tʋʋm-sõma wã yʋʋr n baood dũni yõodo, pa rẽ bɩ a yaa zɩt sẽn yaa sɩd soaba, n ka mi tʋʋm-sõma wã sẽn rabdɩ wã ye, la a ka mi tɩ pʋ-peelmã la tʋʋm-sõma wã yõora la a yẽgra ye, t’a rõt Wẽnnaam yolsgã yalma, n zãad beem, sasa ninga, ne Wẽnnaam waliimbã sẽn yaa nin-sõmsã, ne bao-n-põs-taab sʋʋrgo.

Bɩ y kelg yell sẽn maane, sẽn sɩdgd hakɩɩk-kãngã:

Tõnd zo-kʋdr a yembr n ra tar beem ne rao a yembre, tɩ ned a yembr yals a taoora n pẽg a bԑ wã t’a yaa nin-sõngo, pa rẽ bɩ a pʋs n sɩf-a lame t’a yaa wali, tɩ nedã ka maan-a sũkiir ye, le pa nams-a me ye. Rẽ poorẽ tɩ b ned a yembr yeel tɩ: "Ad fo bԑ wã tara raood la pãnga". La a sẽn yeel woto wã, la tõnd sẽn yãnd sũkiirã la bao-n-põs-taab tagems sẽn vẽneg a nengẽ wã. Tɩ tõnd yeel-a tɩ waliimdã la nin-sõmblmã yaa pãng la zɩslem wala vɩ-ruumdgã vẽenem, la fo ka maan-a sũkiir yel-kãnga pʋgẽ ye, ad dũni pãngã la a keglmã makr ne waliimdã la nin-sõmblmã, yaa wala butel-pԑԑg sẽn yaa kɩdg ne sanem-pԑԑlgã. Sẽn paasde, lolsã tõe n tara dũni pãngã, tɩ we-rũm-kegemsã me tar raoodã.

Tɩ nedã yeele: Ad tõnd ned fãa sẽn be dũni kãngã pʋga tara bũmb la zĩig a sẽn baoode, la bũmb ning sẽn tõe n sõng tõnd tɩ d paam bũmb ning pa rẽ bɩ zĩig ning  d sẽn data, yaa pãngã la raoodã, rẽ n kɩt tɩ mam maan sũkiir ne-a a pʋgẽ wã. La ãmmaa Laahra zĩisa la a daragԑ-rãmba, b ka-tԑk ye, a tõe n yɩ m ma-bi-noang sɩd-sɩda, laahra yԑl pʋgẽ, n yaool n ya m bԑ, dũni wã baoob pʋgẽ.

Yaa yãmb sɩdã la sorã rãmba, ad sɩdã sõgneg yaa wala sãnem-bao-kẽeng sẽn yaa zɩsg zãab la a gũusgu, neb nins sẽn tʋk sãnem-bao-kãngã sã n wa yãnd nug sẽn tẽeg n na n sõng-ba, la b sũyã sẽn noom tɩ b kɩdemdẽ. La yaa bõe yĩng tɩ b get ma-bi-kãnsã sẽn yaa ma-biis sɩd-sɩd la sõngdb sẽn kʋʋd b mens b taaba yĩnga, ne bao-n-põs-taab gesgo, tɩ yaool n ra sõmbame tɩ b wẽ nug-poak ne pugbu, n kõ neb nins sẽn wa n na n sõng-ba pãngã la b sõngrã la b tʋʋmã, bũmb ning sẽn yɩɩd bãmb mensa pãnga la b tʋʋma la b sõngra. Bal alhaal-kãnga sãamda pʋ-peelmã, tɩ yɩ sabab tɩ b rõt-y y tʋʋmdã pʋgẽ, tɩ menemdbã tũ rẽ n rõd-y wʋsg tɩ y rɩkda dĩinã n baood dũni wã, la y rɩkd  sɩdã bãngrã n baood rɩtlã. La b rõd-y tɩ y yãbeedã yĩng n kɩt tɩ y baood n põsd taab yel-yaalsã pʋga, yԑl nins sẽn ka ta yãmb ne y sorã daragԑ noor koabga.

La tɩɩm sẽn tõe n tɩbs bã-kãnga, yaa ninsaalã sẽn na n rõd a menga, la a modg wakat fãa n sõngd a sora pʋgẽ tũud-n-taagã, la a ra sõng a mengã ye.

La tẽeg-tɩrg la sɩdã baoob nao-kẽndr n be no-koeemra bãngrã la zʋgda bãngrã bãngdb nengẽ, la nao-kẽndrã yaa tɩ ned sã n tõog n vẽneg n wilg tɩ yẽ goamã yaa sɩda, masaall no-koeemr pʋgẽ, t’a maan sũ-noog ne yẽ rẽ wã sẽn yaa sɩd t’a gomd-n-taagã be ziri la tudgr pʋga, a pa tẽeg-tɩrg soab ye, a le yaa koangda, bal a sã n vẽneg t’a bee sɩd zugu, a ka paam bũmb paall a no-koeemrã pʋgẽ ye, la belg-m-meng tõe n paam-a lame, tɩ yɩ sabab t’a paam namsgo. La sã n ya a gomd-n-taagã n be sɩdã zugu, a na n bãnga yel-paall a sẽn ra ka mi tɩ naf-a, tɩ naong ka paam-a ye, la a le tɩlg n yi yõorã belg-m-mengã.

Sã n yaa woto, ad sɩd-baood sẽn yaa tẽeg-tɩrg soaba sãamda a yõora yam-tagsgã, sɩdã yam-tagsgã yĩnga, a sã n yãnd sɩda a gomd-n-taagã nengẽ, la a sẽn sakd n deeg ne yarda, la a kɩll n sõng-a, n noogd a sũur la a kɩdemdẽ.

Sɩdã la hakɩɩkã la sorã la bãngrã rãmb sã n dɩk nao-kẽnd-kãngã, n maan b toagenda, b na n paama pʋ-peelmã, la b paam segl-sõng b Laahra tʋʋmã pʋgẽ, la b paam tɩlgr ne Wẽnnaam yolsga n yi lʋɩɩsã la rũnda-rũnda mosɩɩbã.

سُبْحَانَكَ لاَ عِلْمَ لَنَا إِلاَّ مَا عَلَّمْتَنَا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيمُ الحْكِيمُ

 (Yɩlemd be ne Foo Wẽnnaam, tõnd ka tar minim n zʋʋg bũmb ning Fo sẽn wilg tõnda ye, ad Foo Wẽnnaam la Minim-naaba, la Bʋʋd-mita)