Kaoreng a yiib n soabã

KAORENG A YIIB N SOABÃ

Kaoreng kãngã yaa masaal-zulums a nu sẽn gomd ninsaalã zu-noogã la a zu-beedã yelle.

Ad b tʋmsa ninsaalã dũni wã pʋgẽ, t’a yaa Wẽnnaam tõogã muugiza, la dũni-kẽengã naanegã yõodo, la maanegã yel-solemde, n wa ning-a zarb-n-gesg zĩigẽ, n pak soy a yiib a neng-taoore, sẽn tar n rabd lʋɩɩs sẽn ka-tԑk pʋgẽ, la rʋʋb sẽn ka-tԑk zĩigẽ, t’a tõe n tũus rʋʋb la sigb daragԑ-rãmb b sẽn tũnug n tong-taaba. Sẽn sɩng tẽngr-tẽngrã n tɩ tãag yĩngr-yĩngrã. La sẽn sɩng ne tẽngã n tɩ tãag al-arsa. La sẽn sɩng ne zarat n tɩ tãag wĩntoogã.  N yãk a sẽn rat-a soaba. Bal b naan-a-la naaneg sẽn tẽeg-tɩrg pʋgẽ, n kõ-a soglg sẽn gũbg zãnga.

La d na n vẽnega ninsaalã daragԑ-rãmbã rʋʋbã la a sigbã sẽn yaa yel-bԑd a yiibã võore, masaal-zulums a nu pʋgẽ:

Pipi masaal-zulungã:

Ad ninsaalã tara tʋlsem ne bõn-naands kõbg toor-toor wʋsgo, la a tar tõkr ne-ba, la a tʋlsmã sẽeg n pida ween-vɩɩsã fãa gilli, t’a raabã ka tar tԑk ye. A tara tʋlsem ne  sig-noorã gilli, wala a sẽn tar tʋlsem ne tɩ-puug a yembra. A le maanda yamleoog n rat arzãn-ruumdgã, wala a sẽn maand yamleoog n rat sadĩngã. A maanda nonglem n rat n yãnd Neerem-naab a Wẽnnaam sẽn yaa Na-wagella, wala a sẽn maand nonglem n rat n yãnd a zoa wã. La wala n sẽn tar tʋlsem n rat n kẽng  a noang zakẽ n tɩ kaag-a wã, ad woto bala, a tara tʋlsem n rat n lebs a mengã Tõog-naaba sẽn ka-tԑka nengẽ, t’A pag dũni wã rigno-kẽengã, la A pak laahr sẽn yaa yel-soalem zĩigã rignoorã. La A zẽk dũni wã  la A lugl laahrã dũni wã zĩigẽ, sẽn na yɩl t’a paam n kaag a zo-rãmb pis-wԑ la a wԑ koabg pʋgẽ, sẽn ra loog-b n kẽng Barzaha pʋga, la sẽn na yɩl t’a paam n tɩlg n yi welg-ruumdgã.

Rẽ yĩng n kɩte, tɩ ninsaalã sẽn tara sɩf-kãnsã ka tõe n rɩk bũmb n maan a tũud sɩd-sɩd rɩlla Tõog-ka-tԑk-naaba sẽn yaa Na-wagella, la Yolsg-naaba sẽn yaa neerem soaba, la Bʋʋd-minim-naaba sẽn yaa pidb soaba, tɩ bũmb fãa gill salbr be A nugẽ wã, n tar bũmb fãa gill mangas-rãmba, n get bũmb fãa gilli, la A be zĩig fãa gilli. La A yɩlg n yi zĩiga, la A zãag n yi pãn-komsem, la A yɩlg n yi zãms la yõsgre, la A zãag n yi boogre. Bal soab ka be sẽn tõe n kɩt tɩ ninsaalã paam a tʋlsmã sẽn ka-tԑka, rɩlla soab ning sẽn tar minim sẽn gũbgi, la tõog sẽn ka tar tԑka. Sã n yaa woto, ad soben-kãngã ya a yembre, Yẽ bal n segd ne tũudmã.

Sã n yaa woto, yaa foog a ninsaalã, ad fo sã n lebg Wẽnnaam a yembra yamba, fo na n paama daragɛ bõn-naandsã fãa gill zugẽ, la fo sã n lak n bas tũudmã, fo na n lebga yamb-yaalg bõn-naands-valemsã fãa taoore. La fo sã n bas bobl-m-mengã ne Wẽnnaama la kosgã, n teeg f mengã la f tõogã, n maan waoog-m-meng la zɩlem-beedo, wakat kãnga, fo daragԑ ka na n le ta sĩinf la gũur daragɛ ye, fo pãn-komsem na n yɩɩga sʋlg la zõaag manegrã la meebã wԑԑngẽ. La sã n yaa wẽngã la sãangã wԑԑngẽ. Fo na n lebga zɩsg n yɩɩd tãngã, la f namsd neba n yɩɩd bã-wẽnga.

Yaa sɩda, yaa foo ninsaalã, ad fo tara nems a yiibu:

A pipi nengã: yaa meebã la belmã la sõngã la tabendgã la tʋʋmã wɛɛngẽ.

Neng a yiib n soabã: yaa sãangã la kaalmã la wẽngã la yikrã la sũ-yikrã wԑԑngẽ.

Sã n ya ne pipi nengã wԑԑngẽ, ad foog a ninsaalã pa ta sĩinf la liul ye, f le yaa valeng n yɩɩd zõaag la sʋlga. La sã n yaa neng a yiib n soabã wԑԑngẽ, ad fo yɩɩda tãmsã la tẽngã la saasã. La f zãad bũmb b sẽn yԑԑs n vẽneg b pãn-komsem n wilg tɩ b ka tõe n zã-a wã. La f paamd daragԑ bedr sẽn zẽk n yɩɩd-ba. Bal wakat ning fo sẽn wat n be manegrã la meebã zuga, fo tõe n yalsa ne b yiibã n zems fo tõogã la f pãngã tԑka, la fo nugã sẽn tõe n ta yaadem ninga tԑka, la fo pãngã sẽn tõe n ta zĩig ninga tԑk bala. La fo sã n na n yik n yals ne wẽngã la sãangã, wakat kãnga, fo wẽngã sãagdame tɩ f sãangã sẽeg zĩig zãnga.

Bilgri : kɩfend yaa wẽng la sãang la kɩɩsgo, la yel-wẽng kãngã a yembra yaa bõn-naandsã fãa gill paoore, la Wẽnnaam yʋyã fãa gill sãoongo, la nedengã yaalgo. Bal bõn-naands kãnsã tara daragԑ-bԑd sẽn zẽke, la tʋʋm-bԑda. Bal b yaa Wẽnnaam gʋlsem-damba, la minwoar yɩlma, la Wẽnnaam tʋʋm-tʋmdb A sẽn sagl-b ne tʋʋma. La kɩfendã wat n sik-b lame n yi zĩ-bԑdã sẽn yaa minwoaar-rãmb la tʋʋm-tʋmdb la daliil-rãmb sẽn wilgd maana-rãmb la raab wʋsga, n sik-b tẽngr tɩ b lebg reem-teedo, la sẽn maan-yaar-tɩ-zemse, la yel-yaals sẽn tedgd la a sãamd tao-tao, ne welgrã la saabã sababo. La a sik-b zĩ-yaals la paoor zĩis la kaalem pʋgẽ.

La woto bala, kɩfendã sãamda Wẽnnaam yʋyã sẽn vẽnegd b tagemsã la b neermã bõn-naandsã fãa gill zuga, la bõn-naandsã minwoaar-rãmbã pʋga, ne tõdgre. La a rɩk tẽngã ledsgã ziirã soab b sẽn boond tɩ nedengã n lobge, la ned ning sẽn yaa hɩkmã gasɩɩd sẽn tũnug n vẽnegd Wẽnnaam yʋ-yɩlmã fãa gill ne nao-kẽndr sẽn be neerã, la sẽn yaa tõogã muugiza-kẽeng sẽn yaa wala tɩ-bil-yamr sẽn tigim tɩ-ruumdgã masĩn-dambã. La ned ning sẽn lʋɩ tẽngã la saagã la tãmsã taoor bobl-kẽengã zãab pʋga. La ned ning sẽn paam yɩɩdlem malԑksã zuga. Kɩfendã rɩkd-a lame n lobgd bog-zulung daragԑ yaalg sẽn yɩɩd rũmsã fãa sẽn yɩɩda ne yaalg la valemsg la pãn-komsem la talemd zĩigã, sẽn yaa sat n yaa loogda, n kɩt t’a lebg walg sẽn sobg n ka tar võore, n sãamdẽ la a wãad tao-tao.

Kõogre :

Ad wẽngã la sãangã wԑԑngẽ, yõorã sẽn yaa wẽng sagendã tõe n tʋma wẽng sẽn ka-tԑk tʋʋmde, t’a pãngã yaool n ka tõe n wa ne bũmb la tʋʋm-sõng sẽn yaa kɩdg wʋsg n yaa gɩrg ye.

Yaa sɩda, ad yõorã sẽn yaa wẽng sagendã wãada roog daar a yembr pʋgẽ, n yaool n ka tõe n me-a rasem koabg pʋgẽ ye. La a sã n lak n bas teeg-m-mengã, n bao sõngã la belmã, ne Wẽnnaam segl-sõngã, n yãk wẽngã la sãangã la teeg-m-mengã n base, n lebg yamb sɩd-sɩd ne yaafa kosgo. Wakat kãnga, a na n lebga aaya-kãngã vẽnegr zĩiga, ﴿يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَٰتٍ﴾ (سورة الفرقان: ٢٥/٧٠)  “Wẽnnaam wẽnemsda b yel-wẽnã tɩ lebg yel-sõma” (sʋʋrat Alfʋrkaan: 25/70), n wẽnems wẽngã sabab-rãmbã ka-tԑka sẽn be a pʋgẽ wã, tɩ lebg sõngã sabab-rãmb ka-tԑka, tɩ yɩ sabab t’a paam aaya-kãngã ziirã :  ﴿أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ﴾ « Naaneg sẽn tẽeg-tɩrg n be neere » n rʋ daragԑ-bԑdã yĩngri.

Yaa foog a ninsaal sẽn yaa yam-yaalyaal soaba, ges Sɩd-naaba yolsgã la A kũunã, wakat ning tẽeg-tɩrgã sẽn rat tɩ b gʋls yel-wẽn tusr yel-wẽnd a yembr zĩiga, la b gʋls yel-sõmd a yembr yel-sõmd a yembr zĩiga –pa rẽ bɩ b pʋs n bas-a n pa gʋlsa- Sɩd-naaba gʋlsda yel-wẽnd a yembr yel-wẽnd a yembr zĩigẽ, la A gʋlsd yel-sõm piig yel-sõmd a yembr zĩigẽ, sasa ning bɩ A gʋls yel-sõm pis-yopoe, sasa ning kobs-yopoe, sasa ning tus-kobs-yopoe.

Rẽ poor bɩ f fasem masaal-zulung kãngã pʋgẽ, tɩ Gԑhanmã sẽn tar rabeemã kõomã, yaa tʋʋmã rolbo, yẽ n le yaa tẽeg-tɩrgã meng-menga, la Arzãna kõomã yaa Wẽnnaam yolsg tԑk-tԑka.

Masaal-zulung a yiib n soabã:

Ad ninsaalã tara nens a yiibu: Neng a yembra togl n geta dũni vɩɩmã, nin-mengrã wԑԑngẽ. La neng a to wã geta vɩ-ruumdgã, tũudmã wԑԑngẽ.

D sã n ges pipi nengã pʋgẽ, d na n mikame tɩ ninsaalã yaa bõn-naandg sẽn yaa miskɩɩn sẽn yaa pãn-koamsa, ne sẽn mik tɩ yam-yãkrã wԑԑngẽ, a ligd-zugã yaa kɩdg sẽn pa yɩɩd zoobgo. Tɩ pãngã wԑԑngẽ me, a a yaa valenga. La vɩɩmã wԑԑngẽ me, a yaa bug-pãrg sẽn kiid tao-tao. La yõorã wԑԑngẽ me, a wakata yaa bilf sẽn sat tao-tao. La belmã wԑԑngẽ me, a yaa yĩng sẽn paood n sãamd tao-tao. La ne a alhaal-valems kãnsã fãa gilli, a yaa bõn-naandg sẽn yaa valeng n be bõn-naands kõbg toor-toor ka-tԑk pʋgẽ, sẽn sẽeg n be dũni-kẽengã sula pʋgẽ.

La d sã n na n ges neng a yiib n soabã pʋgẽ, sẽn tɩ yɩɩda pãn-komsmã la talemdã sẽn toglb tũudmã wԑԑngẽ, d na n mikame tɩ ninsaalã tara tõ-kẽeng la yõod bedre. Bal Naandã sẽn yaa Bʋʋd-minim-naaba kẽesa pãn-komsem-kẽeng sẽn ka-tԑka, la talemd sẽn ka-tԑka, ninsaalã yalɩ wã meng pʋgẽ, sẽn na yɩl t’a yɩ minwoaar-yaoleng sẽn tigim Tõog-naaba sẽn yaa Yolsg-naaba tõogã sẽn ka-tԑka tagems-rãmbã ka-tԑka, la Sek-m-meng-naaba sẽn yaa Kõt-yaoleng-naab t’A sek-m-mengã ka tar tԑka tagems-rãmba.

Yaa sɩda, ad ninsaalã yaa wala bõn-buugu. Wala bõn-buugã sẽn tar masĩn-soaandɩ la tʋʋm sẽn yi tõogã pʋga, la kẽnesg sẽn tar pãng sẽn yi kordgã pʋga, n paamd pidb sẽn zemsd ne-a wã, sẽn na yɩl t’a tõog n tʋm la a rãmb tomã pʋgẽ wã, hal n wa tãag a sẽn na n yi dũni-sẽk kãngã pʋgẽ n kẽ pemsmã dũni-yaolengã pʋga, n kot a naanda ne a soglgã zɩlemd n rat n yɩ tɩɩga.

Ad bõn-buugã sã n wẽnems n pʋg a raab-wẽngã, n dɩk a masĩn-soaandɩ nins b sẽn kõ-a wã n tʋm n bao teed sẽn na n nams-a tomã tẽngre, ad wakat-koԑԑg pʋgẽ bala, a na n põogame n sãam n ka tall yõod ye.

La bõn-buugã sã n dɩk masĩn-soaandɩ kãnsã n tʋm a nen-sõngã zugu, n sak n tũ naab ning sẽn yaa “Bõn-bԑԑl la bõn-bula bulsda” sagellã  ﴿فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوٰى﴾ (سورة الأنعام: ٦/٩٥) a na n yii dũni-sẽk-kãngã pʋgẽ, n lebg tɩ-kẽeng sẽn womde. La ne nao-kẽnd kãngã, la bõn-buugã hakɩɩkã sẽn yaa kɩdg n yaa gɩrga, la a yõorã sẽn solga, tõe n rɩk sʋʋrg hakɩɩk sẽn bedem n yaa gilli.

La wala sẽn be bilgrã pʋga, ad b ninga tõogã masĩn-damb sẽn tar yõodo, la kordgã nao-kẽndr sẽn tar pãnga, ninsaalã yalɩ wã pʋgẽ. Ninsaalã sã n rɩk masĩn-soaandɩ kãnsã n tʋm a yõorã yamleoogã yĩnga, tẽngã dũni-sẽk-kãngã pʋgẽ, dũni vɩɩmã tomã pʋgẽ, ad yʋʋm bilf pʋgẽ, a na n põogame n sãam -wala bõn-buugã sẽn sãama- zĩ-sẽk la weoogr pʋgẽ, wʋm-no-kɩdg yĩnga, t’a yõorã sẽn yaa zu-beed soaba zɩlg zɩɩb sẽn solge, la a yaool n yi dũni.

La a sã n wub soglgã bõn-buugã, tũudmã tomã pʋgẽ, ne lislaoongã koom la liimaoongã vẽenem, n dɩk a masĩn-soaandɩ wã n togl b bõn-baoodgã meng-menga, ne Alkʋr’aana saglsã tũubu, sik ka be t’a na n lebga sɩd-sɩd masĩn-ruumds bõn-buug la tɩ-ruumdg bõn-buug n tobd wil-bõones la wil-bԑd yõy dũni la barzah dũni pʋgẽ ye, n lebg pidb la neema ka-tԑk ziiga, laahr la Arzãn vɩɩmã pʋgẽ, la a lebg dũni-kẽeng kãngã masĩn sẽn be neere, la a tɩ-bil sẽn tar bark la nuura.

Ãmmaa developma wã sɩd-sɩda, yɩta ne ninsaalã sẽn na n rɩk nems nins fãa b sẽn kõ-a wã, sẽn sɩng ne sũurã la sɩrra[1] la yõorã la yamã, hal n tɩ tãag tagsã la pãns nins sẽn kellã fãa gilli, n bao vɩ-ruumdgã. La b yembr fãa sẽn na n yik n yals ne tũudum tʋʋm ning sẽn be ne-a wã. Sã n pa rẽ, ad bũmb ning menemdbã sẽn tẽed-a soab tɩ developma la taoor kẽngrã, sẽn yaa wõr ninsaalã yĩn-wʋmdsã fãa la a sũurã la a yamã n kõ yõorã sẽn yaa sagl-wẽng soaba, n dɩk-b tɩ b lebg teoog n sõngd yõ-wẽngã, sẽn na yɩl t’a paam n lemb noosmã kõbg toor-toora fãa gilla, hal n tɩ tãag b yel-yaalsã, sẽn na yɩl n bõr n kẽ dũni vɩɩmã yel-bõonesã fãa pʋga, ad-a pa developma ye, ayo, a yaa lʋɩɩse. La mam sɩd yãnda hakɩɩk kãngã tagsg pʋgẽ la bilgr pʋgẽ, wala sẽn wata:

[1] Yaa yĩn-wʋmdg sẽn be sũurã pʋgẽ, wala yõorã sẽn be yĩngã pʋga, la beenẽ la gesgã zĩiga, wala yõorã sẽn yaa nonglmã zĩiga, tɩ sũurã ya bãngrã zĩiga.

Mam kẽe galʋ-tẽn-bedr n yãnd etaas-bԑd a pʋgẽ, tɩ mam ges b sãnda rignoyã pʋgẽ, n mik tɩ b sɩd sakda gesgo, wala tig sẽn be neere, la reem-zĩis sẽn takd neba, n belgd nebã gill la a takd-ba, tɩ mam maag m yĩng n ges n mik tɩ etaasã soab wa n zĩi rignoorẽ wã, n reemd ne baag la a belsd-a. Tɩ pagbã zĩ n sõsd sõs-nood ne rasãmb sẽn pa b rog-pẽtse, tɩ pʋg-sãdb manegd kom-bõonegã reem-zĩisi, tɩ zakã rignoorã gũud lebg wala tʋʋmdã bayõgda, tɩ yaa wala yẽ la b taoor-soaba la b naaba. Wakat-kãng la mam bãng tɩ etaas-kẽengã pʋga yaa vɩʋʋg fass, tɩ tʋʋm-bԑd sẽn tar pãnga fãa gill yals n sãam zãnga, tɩ b zʋg-sõmsã lʋɩ, hal n tɩ ta alhaal-kãngã, wala b sẽn yas rignoorẽ wã.

Tɩ mam loog n tɩ yãnd etaas-kẽeng a to, n mik tɩ ba-tɩrg n tẽeg n gãe rignoorẽ wã, rẽ tɩ gagdyẽ sẽn tar rabeem n zĩ beenẽ sɩɩ, tɩ zĩigã fãa yõgen n yaa sɩɩ, tɩ bũmb wa mam yamẽ wã, tɩ mam maand yel-solemd n sʋkd m mengã: yaa bõe yĩng la pipi etaasã sẽn ya a woto, tɩ yiib n soabã ya a woto wã? Tɩ mam kẽ a pʋgẽ, n mik tɩ yaa sũ-noog la kɩdeng n be beenẽ, la mam mikame tɩ etaasã rãmb tʋmda tʋʋm-bԑd toor-toor sẽn tar pãnga. Rapã ra bee pipi etaasã pʋgẽ, n get etaasã nao-kẽndrã yelle. Tɩ kom-ribli wã la kom-pugli wã be etaas ning sẽn pʋgda pʋgẽ n karemdẽ. Tɩ pagbã be etaas a tãab n soabã pʋgẽ n maand soagl ne bãngr tʋʋm la teed yõgb sẽn be neere. La m mik tɩ etaasã soab be yĩngr-yĩngr etaasã n gomd ne telfõnd ne tẽngã naabã, la a tʋmd tʋʋm-bԑd sẽn welg ne yẽ bala, ninbuiidã na paam laafɩ yĩnga, la yẽ mengã nedengã na pid n kẽng taoor yĩnga.

La mam sẽn ka vẽneg m mengã tɩ b yãnd maama yĩnga, mam gilga etaasã pʋgẽ la m yi, tɩ b ka tol n yeel maam tɩ gɩdgame ye.

La mam mikame tɩ etaas kãnsã b yiibã gũbga galʋ-tẽngã ween-vɩɩsã fãa gilli. Tɩ mam sʋk tɩ b yeel maam: « Ad etaas ning noor tigã la kʋʋngã sẽn be wã, tɩ etaasã rãmb yi n bas-a vɩʋʋga, yaa kɩfen-bԑdã la menemdbã etaase. La a to wã yaa lislaambã taoor rãmbã sẽn yaa nin-zɩsdã etaase.

Rẽ poore, mam tɩ mika etaas a yembr sẽn be pẽk pʋgẽ, tɩ b gʋls a zug tɩ « sa’iid », tɩ bũmb wa mam yamẽ wã, tɩ mam maag m yĩng n ges n mik tɩ yaa wala mam nee mam fot a zugu, tɩ yel-solemd tԑk-tԑk paam maam, tɩ mam wiisi, tɩ mam yamã lebg n wa tɩ mam neke.

M na n vẽnega yel-kãngã n wels n wilg-fu, la m kota Wẽnnaam ne neere:

Ad galʋ-tẽngã, yaa ninbuiidã zĩid-n-taar vɩɩmã la nedengã nin-pukrã galʋ-tẽnga.

La etaas-kãnsã yembr fãa, yaa ninsaalã.

La etaasã rãmbã, bãmb yaa yĩn-wũmdsã sẽn be ninsaalã yĩngã pʋga, wala nifrã la tʋbrã la sũurã la sɩrra la yõorã la yamã, la teed nins sẽn be a pʋgẽ wã, wala yõ-wẽngã la yõor yamleoogã la yamleoog-pãngã la gẽeg-pãngã.

La yĩn-wʋmdg buud fãa tara tũudum tʋʋm toor-toor ninsaal fãa zugu, n tar a wʋm-nood la zablem toor-toore. Yõ-wẽngã la yõor yamleoogã la yamleoog-pãngã la gẽeg-pãngã yaa wala gagdyẽ la baag sẽn yaa gagdyẽ (ninsaal yĩngã pʋgẽ). La hakɩɩka, ad b sẽn na n nom yĩn-wʋmdsã tɩ b sõgend yõ-wẽngã la yõor yamleoogã, n kɩt tɩ b yĩm b tʋʋmã meng-mengã, m tar hakɩɩk t’a yaa lʋɩɩse, a ka taoor kẽnd ye.

Fo me tõe n tagsame n wels nems a taabã sẽn ketã.

Masaal-zulung a tãab n soabã:

Ad tʋʋmã wԑԑngẽ, la yĩn-wilã tʋʋm wԑԑngẽ, ninsaalã yaa rũn-valenga, la bõn-naandg sẽn yaa pãn-koamsa. A tʋʋmã la a soolmã tiir me yaa sẽka. A sã n tẽeg a nugã menga, a tõe n paama a tԑka. Hal ba yir-rũms nins sẽn dɩk b salbr n kõ ninsaalã t’a zãada, ninsaalã valemsgã la a pãn-komsmã la a kʋɩʋʋngã long-b lame. Bal d sã n rɩk-b n mak ne b taaba sẽn yaa we-rũmsã, d na n yãnda welgr sẽn yaa vẽenega, wala d sẽn ne welgr ning sẽn be yir-boԑԑgã la yir-loalgã ne we-bʋʋgã la we-naafã sʋka.

La sã n yaa ne sakrã la manesmã la doaagã la kosgã wԑԑngẽ, ninsaalã yaa so-kẽnd sẽn tar ziiri, n yaa Kõt-yaoleng-naaba meng sãana, n be dũni wã lotԑl pʋgẽ. Ne sẽn mik t’A paka A yolsgã mangas-rãmbã sẽn ka-tԑka n kõ-a wã, la A nom A bõn-naandsã ka-tԑka sẽn be neera n kõ-a, tɩ b sõngd-a wã. La sẽn na yɩl tɩ sãan-kãngã ges n paam nafa la vʋʋsem yĩnga,  A manega zĩ-yaoleng n pake, hal t’a tẽn-sʋkã sẽn na n tall n kẽng a kɩrengã zãrem ta a nifã yaadem tԑka, pa rẽ meng ye, a yalem la a woglem taa tagsã tԑka.

La ninsaalã sã n teeg a mengã, n rɩk dũni vɩɩmã n maan a yɩɩre, n nidgd pãng n tʋmd rɩtlã baoob pʋgẽ, wʋm-no-koees sãnda yĩng bala, ad wakat kãnga, a na n bõra zĩ-sẽk meng-meng pʋgẽ, la a yĩngã masĩn-dambã la a yĩn-wʋmdsã fãa gill b sẽn kõ-a wã na n kũm n taalg-a lame la b bʋ ne-a, la b maan kaset a yel-wẽnã zug Alkɩyaoom daare.

La a sã n bãng t’a yaa sãana, n dɩk a vɩɩmã ligd-zugã n tʋm sẽn zemsd ne Kõt-yaoleng-naab ning sẽn reeg-a sãanda yardã, n tʋm wala sẽn segd zĩ-yaoleng kãngã pʋgẽ, a vɩ-ruumdgã yĩnga, la a paam a meng n peemse, rẽ poore, a tõeame n rʋ daragԑ-bԑd zugẽ, t’a yĩngã masĩn-dambã la a yĩngã teedã fãa gill b sẽn kõ-a wã maan kaset ne a tʋʋm-sõngã laahr daar ne yarda.

Yaa sɩda, ad yel-soalem masĩn-damb nins fãa b sẽn kõ ninsaalã, b ka kõ-a dũni vɩ-yaalgã yĩng ye. Ayo, b kõ-a-la vɩ-ruumdg sẽn yaa vɩ-tɩrg yĩnga. Bal tõnd sã n mak ninsaalã ne rũn-muk n gese, d na n mikame tɩ sã n yaa masĩn-damb la teed wԑԑngẽ, ninsaalã yaa sek-meng n soab n yɩɩd rũm-mukã noor koabga. La sã n yaa dũni vɩɩmã wʋm-noogã wԑԑngẽ, la a rũmlum vɩɩmã wԑԑngẽ, a lʋɩta rũm-mukã tẽngr noor koabga. Bal zablem tusa n be a wʋm-noog a yembr fãa pʋgẽ.

Rẽ poore, sẽn le paasde, yaa tɩ zãmaan sẽn loogã sũ-sãamsã, la zãmaan sẽn watã rabeemã, la wʋm-noog fãa saab sũ-sãamsã, sãamda a noorã noosmã, la b basd vũun a wʋm-noogã zugu. La rũm-mukã ka woto ye, yẽ maanda a wʋm-noog tɩ zablem ka gẽdg-a ye. La a vɩ vɩ-noog tɩ zunglg pa kẽed a pʋgẽ ye, tɩ zãmaan sẽn loog sũ-sãams ka namsd-a ye, tɩ zãmaan sẽn wat rabeem me ka paamd-a ye, n vʋɩ la a gãe ne bas-m-yam, la a pʋʋsd a naanda barka.

Sã n yaa woto, ad ninsaalã, b sẽn naan-a soab ne naaneg sẽn tẽeg-tɩrg n be neera, a sã n rɩk a tagsã fãa tɩ yaa dũni vɩɩmã yell bala, a na n lʋya rũng wala liul tẽngr noor koabga, hal ba ne ligd-zugã wԑԑngẽ a sẽn yɩɩd-a noor koabga. Mam ra vẽnega hakɩɩk-kãngã ne bilgri, la goamã sẽn seg-taaba yĩnga, m na n kell n yɩlma bilgrã ka n paase. Bilgrã me la woto:

Ned a yembr n kõ a sõgen-biig leera sãnem ligd wakɩr piiga, n yaool n sagl-a t’a tɩ bao vԑsd-sõng sẽn yɩɩd a taaba n wa kõ-a. La a kõ sõgen-biig a to wã, leera sãnem ligd wakɩr tusri, la a gʋls teed yʋy seb-bil pʋgẽ, n rɩk n sui a loaabẽ wã, n yaool n tʋm-b raagẽ wã.

Pipi sõgen-biigã sɩd tɩ rɩka wakɩr piigã, n ra vԑsd-neer sẽn tar pãng n yɩɩd a taaba. La sõgen-biig a yiib n soab yalemdã yĩnga, a kell n tũnusa pipi sõgen-biigã n rɩk leera sãnem ligda wakɩr tusrã n kõ fũ-koaasã, n bas n yeel-a t’a rata vԑsde, n pa yals n yiis sebrã n karem ye, tɩ fũ-koaasã me tẽeg-tɩrgã kaalma yĩnga, a kõ-a-la vԑsd yaalg meng-meng sẽn ka tar mak-n-taag ye.

Rẽ poorẽ tɩ zu-be-nedã lebg n wa a zu-soabã nengẽ, n wa paam sɩbg-kԑgeng la namsg sẽn zabde. La ned sẽn tar yam bilf tԑk miime, tɩ leera tusrã b sẽn kõ sõgen-biig a yiib n soabã, pa sẽn na n rɩk n ra vԑsd a yembr tԑk bal ye, ayo, yaa sẽn na n tal n tol tolb sẽn tar pãnga.

La woto bala, ad ninsaalã masĩn a yembr fãa, la a yĩn-wʋmdg a yembr fãa, b sã n na n rɩk-a n mak ne sẽn be rũm-mukã pʋga, a yɩɩd-a-la noor koabga.

Bilgri: Rũngã masĩn-dambã la a teedã sẽn ka tõe n vẽneg n bãng n zʋʋg daragԑ a yembr bɩ yiib tԑka bee yԑԑnẽ, n tõe n rɩk n mak ne ninsaalã nifrã sẽn tõe n welga neermã daragԑ toor-toora, la a lembgã pãngã sẽn tõe n welga rɩɩbã fãa gill noosma toor-toora, la a yamã sẽn tõe n pooga n yãnd hakɩɩk-rãmbã fãa gilla, la a sũurã sẽn maanda nonglem ne pidbã kõbg toor-toora fãa gilla? Rũngã masĩn-dambã la a teedã bee yԑԑnẽ n tõe n rɩk n mak woto fãa gill la masĩn-damb a taaba sẽn kellã fãa gilla.

La rũngã masĩn-dambã tara yell a yembr sẽn welgd-a ne ninsaalã masĩn-dambã. Yel-kãng yaa tɩ rũmsã pʋgẽ, rũng ninga wat n tara masĩn toor zall sẽn tar pãng n yɩɩd a taaba, tʋʋmd sẽn welg zall ne-a pʋgẽ.

Ãmmaa ninsaalã sek-m-mengã masĩn-dambã wԑԑngẽ wã, yẽ yaa wala sẽn wata:

Ad ninsaalã yamã la a tagsã yĩng kɩtame, t’a yĩn-wʋmdsã yadg n zãag zĩiga. T’a tʋlsmã wʋsga yĩng kɩt tɩ yĩn-wʋmds kõbg toor-toor sẽn waoog vẽneg a nengẽ, tɩ yɩ sabab t’a yĩn-wʋmdsã kõbg toor-toora lebg wʋsgo. La a rog-ne yalɩ wã sẽn gũbga yĩnga, kɩtame t’a lebg bõn-baoods ka-tԑk yamleoog maaneg zĩiga, t’a rog-ne tʋʋmã sẽn ka-tԑka yĩng kɩt t’a masĩn-dambã la a teedã lebg wʋsgo. La b kõ-a-la pidbã fãa gill bõn-buugã soglg sẽn gũbgi. Bal b naan-a-la ne yalɩ sẽn sogl tũudmã fãa gill yĩnga.

A masĩn-dambã sẽn sek n ta woto wã, la a ligd-zugã waooglmã, b ka tol n kõ-a woto dũni vɩ-koԑԑgã sẽn ka tar nenga baoob yĩng ye, ayo, ad nin-kãngã buudã tʋʋmdã meng-meng yaa sẽn na n yik n yals ne bõn-baoods sẽn ka tar tԑk tʋʋma. La a vẽneg a pãn-komsmã la a talemdã la a koeegrã ne yik-n-tũ. La a ges bõn-naandsã fãa gill ne ges-gũbdgã, n tõog n maan kaset ne b tũudmã. La a pʋʋs Wẽnnaam barka, ne a sẽn na n yãnd yolsgã kũunã, neema wã sigbã wakata, la a ges Wẽnnaam tõogã yel-soalmã sẽn be bõn-naandsã pʋga, n ges-a ne pʋtẽer gesg n tagse.

Yaa foo ninsaal sẽn yaa yam-yaalyaal soab n yaa dũni pʋgda, la yaa foo ninsaal sẽn yaa dũni vɩɩmã noanga, la ned ning sẽn yĩma “naaneg sẽn tẽeg-tɩrgã” raabã, ad Sa’iid kʋdgã yãnda dũni-kãngã vɩɩmã hakɩɩka tagsg pʋgẽ. Bɩ f maag f yĩng n kelg kibarã sẽn yaa bilgra. Kibar ning sẽn yɩ sabab t’a lebg Sa’iid paalga:

Mam wa n mika m mengã so-toak-wok pʋgẽ, rat-n-yeel tɩ b tʋms-a maam, la mam zu-soabã ra bĩnga leera sãnem ligd wakɩr pis-yoob mam yĩnga, n yãkd n kõt maam bilf-bilfu, tɩ ma me rɩkd n maand m depãns-rãmbã, hal n wa tɩ ta lotԑll pʋgẽ, tɩ reem be beenẽ. Tɩ mam rɩk leera piig n sãam yʋng a yembr pʋgẽ, ne tԑn-tԑԑg tãoob la reem, yʋ-baoor yĩnga. La beoogã sẽn wa n na n vẽega tɩ wakɩr pa le ket mam nugẽ wã ye. Tɩ mam ka le tõe n tol ye, m le ka tõe n ra baa fʋɩ me, n zã n kẽng mam sẽn rabdɩ wã ye. Tɩ ligdã ka le tar bũmb sẽn kel mam nengẽ, n zʋʋg a zablmã la a zunuubã ye, la reemã sẽn wa ne sãmpoaga la noda la yɩɩr ninsa ye.

La mam sẽn wa n be sũ-sãamsã alhaal-kãngã pʋga, la rao sẽn vẽneg mam taoora, n yeel maam: “Hakɩɩka, fo yeeba f ligd-zugã zãnga. La marsã, fo segda ne pԑka, fo na n le kẽnga zĩig ning fo sẽn rata nus-zaal tɩ f yaa bõn-soaba. La f sã n tar yam, ad tuubg rignoor n kete, leera piig la a nu ning sẽn ket tɩ b na n kõ fooga, b sã n wa yãkd-a n kõt foogo, bɩ f rɩkd pʋɩ-sʋka n bĩngd beoog yĩnga. Rat-n-yeel tɩ f rɩk-a n ra bũmb ning fo sẽn na n wa tall tʋlsem ne-a zĩig ning fo sẽn rabdẽ wã”. Tɩ mam mik tɩ mam yõor pa yard ne a sẽn yeel tɩ m maan bũmb ninga ye. T’a yeel tɩ: “sã n yaa woto bɩ f bĩng pʋɩɩr a tãab yembre”. Tɩ mam yõorã leb n ka sak wato ye. T’a yeel tɩ: “bɩ f bĩng pʋɩɩr a naas yembre”. Tɩ mam mik tɩ mam yõorã kel n ka bas a kʋdemd ning a sẽn minma ye. Tɩ raoã wẽnems a neng n loog n bas maam.

Tɩ alhaalã toeem zĩig pʋgẽ, tɩ mam kell n yãnd tẽr sẽn loogd bok pʋgẽ ne tʋʋlem sẽn tar pãnga, tɩ yaa wala a lʋɩta bokã pʋgẽ, tɩ rabeem yõk maam tɩ mam rigda. La bʋko, tɩɩm bԑ? Zĩig ka be sẽn tõe n wudg n tees ye.

La yel-solemda meng yaa tɩ tɩ-pu-neeb la tɩ-bi-nood n ra vẽnegd terã sorã kɩremse, tɩ mam ges-b wala yalembã sẽn mi n maand to-to wã, n tẽeg m nugã, n mams tɩ-puudã la tɩ-biisã yãkre, la tɩ-puudã la tɩ-biisã ra tara gõose, tɩ b gõosã ra kõsd maam tɩ zɩɩmã yita. Tɩ tẽrã zoeesã sẽn ra yaa wʋsga yĩng kɩt tɩ b gõosã ra gʋrd mam nusã, tɩ kɩt t’a paoongã yɩ toog ne maam.

La zĩig pʋgẽ bal la tẽrã sõgen-koambã yembr sẽn yeel maam: “kõ-m tãm a nu tɩ m kõ-f tɩ-puud la tɩ-biis nins fo sẽn rata fãa gilli! Bal fo sãamda tãma koabg ne fo nusã pãrsga, tãm a nu bũmb zugu. Sẽn le paasde, b na n sɩbg-f lame, bal fo ka tõe n yãk-b tɩ b ka kõ foo sor ye.

La weoog kãngã la keelem-kãngã kɩtame tɩ mam yiis m zugã zĩig pʋgẽ, n na n ges neng-taoora, sẽn na yɩl n bãng bokã tԑka. La mam sẽn ra segd n yãnd bokã yiibã zĩiga, mam yãnda võy wʋsg sẽn vẽnegde, tɩ b yiisd neb tẽrã pʋgẽ n lobd võyã pʋgẽ. La mam yãnda võor mam taoorã, tɩ yaa wala kug a yiib la b lugl a kɩremsã, wala yaoog kuga, tɩ mam maag m yĩng n ges n mik tɩ b gʋlsa “Sa’iid” kug a yiibã zugu, ne gʋls-biis sẽn yaa vẽenega, tɩ sũ-sãams la yɩɩr yõk maam tɩ mam yeel tɩ õh’! La zĩig pʋgẽ bala, mam wʋma ned ning sẽn ra kõ maam saglgã koԑԑg lotԑllã pʋgẽ t’a yetẽ “fo lebg n wa f sɩdã zug bɩ”?  

Tɩ mam yeel tɩ nye, la mam saame, m ka le tar pãng ye.

T’a yeele: « La tɩɩm ka le ket ye, tuub la b bobl f menga »

Tɩ mam yeele: « mam tuubame, m bobla m menga »

Tɩ mam nek n mik tɩ Sa’iid kʋdgã loogame, n mik tɩ mam lebga Sa’iid paalga.

La m na n vẽnega kiba-kãngã pʋɩɩr a yembr bɩ yiibu, la m kota Wẽnnaam t’A maan-a tɩ yɩ nafa. La fo me wels a nens a taaba sẽn kellã n baase.

Ãmmaa so-toakã: Yaa so-toak ning sẽn sɩngd yõyã zãmaanẽ n pɩʋʋgd rog-wʋʋgã la rasãndã la nin-kẽoongã la yaoogã la barzahã la yikrã la sɩraatã, n tar n rabd ruumgã zĩiga. 

La leera sãnem wakɩr pis-yoobã, yẽ yaa vɩɩmã sẽn ta yʋʋm pis-yooba, ne mam sẽn ra magd tɩ m be m yʋʋm pis-naas la a nu zug mam sẽn wa n yãnd yellã wakata, tɩ mam ka tar paoong sebra, la Alkʋr’aan karem-bi-tɩrg n sagl maam, sẽn na yɩl tɩ m rɩk m yʋʋm piig la a nu wã sẽn keta pʋɩ-sʋk n kẽes laahrã tʋʋm pʋgẽ.

La lotԑllã mam nengẽ, yaa Istanbul.

La tẽrã yaa wakatã, tɩ yʋʋmd a yembr fãa ya a voagʋ[1] a yembre.

Ãmmaa bokã, yẽ yaa dũni vɩɩmã.

Ãmmaa tɩ-puudã la tɩ-biisã sẽn tar gõosã, bãmb yaa dũni wʋm-nood nins sãri sẽn ka kõ sora, la haraamã reemã. Ne sẽn mik t’a sẽn wat n paam-a wã wakata, a sã n tags t’a na n wa saame zabda sũurã. T’a sã n sɩd wa sa n bas-a bɩ namsd-a.

La tẽrã sõgen-koambã yembr n ra yeel maam, tɩ m kõ-a tãm a nu t’a kõ-m bũmb ning fãa mam sẽn rata, gom-kãngã weksgo: Yaa tɩ wʋm-noodã la rɩ-noodã ninsaalã sẽn paamd ne a halaalã tʋʋmã, bũmb ning sãri sẽn kõ sora pʋga, yaa bũmb sẽn sek a wʋm-nooga maaneg la a vʋʋsgo, a ka bas bũmb sẽn sek f kẽ haraam pʋgẽ n bao ye.

Fo me tõe n weksa sẽn kellã.

Masaal-zulung a naas n soabã:

Ad dũni-kẽeng kãngã pʋgẽ, ninsaalã yaa valeng wʋsg wala bi-pԑԑlga, n tar pãn-kẽeng a valengã pʋgẽ, la tõ-bedr a pãn-komsmã pʋgẽ. Bal b noma bõn-naandsã fãa gill ne a valemsgã pãngã la a pãn-komsmã tõogã n kõ-a.

Lat tɩ ninsaalã sã n bãng t’a yaa valenga, n kos Wẽnnaam ne zɩlemd la alhaale, la a bãng t’a yaa pãn-koamsa, n bao sõngr la a pʋʋs bark ne b sẽn nom bũmb ning n kõ-a wã, a na n paama segl-sõng ne a bõn-raabã, b na n le noma a bõn-baoodsã n kõ-a, bũmb ning a mengã pãng sẽn ra ka tõe t’a paam a sẽn pʋɩ koabg yembra. La sasa ninga, a mi n tudgame n rɩk bũmb ning a sẽn kos ne alhaal zɩlemdã n paama, n yeel tɩ ya a mengã pãnga.

[1] Tẽrã soak a yembr fãa la b boond tɩ voagʋ.

Bilgri: ad yaa pãng ning sẽn solg no-bilã valemsgã pʋga, la sẽn kɩt tɩ no-yãangã pigd bõyeegã. La bõye-bilã sẽn nan rog paalmã nomda bõyeegã sẽn yaa koamdgã n kõ a menga, n rɩt n tɩgda, la a bas bõyeegã t’a kẽnd ne kom.

Sã n yaa woto, bɩ f ges yel-solem-pãng ning sẽn be valemsgã pʋga, la yolsgã tagems ning sẽn be a pʋgẽ n sõmb ne gũusga.

Sẽn mik tɩ bi-bilf paamda a bõn-baoodgã ne kʋkʋm bɩ kosga, pa rẽ bɩ ne a sũ-sãang alhaala, tɩ b nom pãnsã rãmb n kõ-a wã, tɩ sã n yaool n yaa mengã pãn-kɩdgã yĩng bɩ a pa tõe n paam a tusr pʋgẽ yembra, ba t’a pãngã sã n paas noor tusra, rat-n-yeelame tɩ valemsgã la pãn-komsmã sẽn rãmb ninbãan-zoeerã la gũudmã a yĩnga, kɩtame t’a nomd pãnsã rãmb n kõt a mengã, ne a nug-bi-kɩdgã rãmbg bala. La marsã, bi-bilf wala bi-kãngã sã n tõdg ninbãan-zoe-kãngã la a rõd gũusgã, n maan waoog-m-meng la yalemd n yeel tɩ: “mam nomda nin-kãnsã ne m meng pãnga” sik ka be t’a na n reega pԑk ye.

La woto bala, ninsaalã sã n ka sak t’a be a Naandã yolsgã pʋgẽ, la a ka sak  t’A sẽn maana yaa bũmb sẽn zemse, n maan sõm-zɩɩlem ne A neema wã, n yeel wala a Kaarʋʋn sẽn yeela tɩ:

“ad b kõo maam arzԑk m minmã yĩnga” (Sʋʋrat Alkasas: 28\78)

﴿إِنَّمَۤا أُوتِيتُهُ عَلَىٰ عِلْمٍ﴾ (سورة القصص: ٢٨/٧٨)

Rat-n-yeel tɩ yaa mam minim la m pãng yĩng la m sẽn paam-a wã, sik ka be t’a segda ne namsg pԑk ye.

Ad ninsaalã naamã, la ninbuiidã developma wã, la nin-pukrã galʋ-tẽnsã developma wã yãmb sẽn ne wã, pa b pãng la b baoob la b nidg-pãng yĩng ye. Ayo, ya b sẽn yaa valemsã yĩng la b nom n kõ-ba. La b pãn-komsmã yĩng n kɩt tɩ b sõng-ba. La b talemdã yĩng me la b sẽn maan-b neer ne woto wã. La b leems-b bãng-kãngã b zɩɩlmã yĩnga. La b le kõ-b woto b tʋlsmã yĩnga.

Ad naam kãngã sababa, pa bãngrã pãngã la a tõogã ye, ayo, ad sababã yaa Wẽnnaam naamã ninbãan-zoeerã la a lomsgã, la Wẽnnaam naamã yolsgã la a maan-tɩ-zemsã, ne a sẽn nom bũmbã fãa gill n kõ ninsaalã.

Yaa sɩda, ad bũmb ning sẽn kɩt tɩ ninsaalã paamd harɩɩrã fuug sẽn yit zũnzu-kɩdgã pʋg n yeelgdẽ wã -ned ning bõn-yãnemdg wala nangã sẽn ka tar nina, la waanfã sẽn ka tar naoã sẽn tõe wã- la bũmb ning sẽn kɩt t’a paamd sɩɩdã sẽn yit bõn-yɩgdg sẽn tar zẽnem pʋga, pa a mengã pãngã ye, ad yaa Wẽnnaam nomb la Wẽnnaam yolsgã kũun ning sẽn yaa ninsaalã pãn-komsmã tɩ-bila.

Yaa foo ninsaalã, sẽn mik tɩ woto la yellã hakɩɩka, bɩ f bas nin-mengrã la belg-m-mengã, la f vẽneg f pãn-komsmã la f valemsgã Wẽnnaam taoor ne sõngr kosg zɩlemde, la f vẽneg f talemdã la f tʋlsmã ne fĩuunug la kosg zɩlemde, la f vẽneg f yemdmã, la f yeel tɩ:

“Tõnd sekd yaa Wẽnnaam, la Wẽnnaam boblg yɩ neema” (sʋʋratʋ Aalɩ Ĩmraan: 3\173),

﴿حَسْبُنَا اللّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ﴾ (سورة آل عمران: ٣/١٧٣) n paam n develop n kẽng taoore.

La f ra yeel gom-kãnsã buud ye: “Mam ka ba a fʋɩ ye. Mam bee yԑ n sek a Bʋʋd-minim-ka-tԑk-naaba na n yãk a yam n nom bõn-naandsã fãa gill n kõ maama, la A baood bark-pʋʋsg sẽn gũbg mam nengẽ”? bal hakɩɩk pʋgẽ, d sã n na n sɩd ges fo mengã la f sʋʋrgã wԑԑngẽ, fo yaa wala zaalem, la d sã n na n ges fo tʋʋmdã la f ziirã wԑԑngẽ, fo yaa wala bõn-naand-bԑd-kãnsã seet sẽn yaa yam soaba. Fo le yaa wala bõn-naands-kãnsã fãa gill sẽn tar hɩkma wã zɩlemd sẽn mi goam gãnegre, la dũni-kãngã gafã karem-biig sẽn fasemde,  la bõn-naads-kãnsã sẽn yɩlgd Wẽnnaam yʋʋrã gũusd la b yel-gԑt sẽn yaa yel-solemd-maand ne-ba, la bõn-naands-kãnsã sẽn yaa wẽn-tũudba karen-saam-kẽeng sẽn yaa bãngr mogre.

Yaa foo ninsaalã, ad fo yĩn-tãndã sẽn yaa wala bõn-bundgã wԑԑngẽ, la fo rũmlum yõorã wԑԑngẽ, fo yaa gɩrg sẽn yaa kɩdga, la bogr sẽn paoode, la bõn-naandg sẽn yaa talga, la rũng sẽn yaa valenga, ne sẽn mik tɩ fo bee bõn-naandsã fãa gill sẽn zoet ne tʋʋlmã ko-liung pʋgẽ n lengdẽ la f niimdẽ wã. La sã n yaa nedengã wԑԑngẽ, nedeng ning sẽn pit ne liimaoongã nuura ning sẽn tar Wẽnnaam nonglmã, la sẽn pita ne lislaoongã wubrã sẽn tar nuura wã, fo yaa naaba, ba ne f sẽn yaa yamba. Fo le yaa bũmb sẽn yaa mumdi, ba ne f sẽn yaa bogra. Fo le yaa dũni, ba ne f sẽn paooda. Fo le yaa gũusd la yel-gԑta, ba ne f sẽn paooda. Fo gesgã la f gũusgã tiir yalmame, fo le tara zĩ-bedre, hal tɩ fo tõe n yeel tɩ: “Ad mam soabã sẽn yaa Yolsg-naaba maana dũni wã, tɩ yaa mam zak la m gãag-zĩiga. N maan wĩntoogã la kiuugã tɩ yaa mam zak-kãngã limyԑԑre. N maan sig-noorã tɩ yaa tɩ-puud laoko. N maan tʋʋlgã[1] tɩ yaa neemã rɩɩb-taable, n maan rũm-muksã tɩ yaa sõgen-damba, tɩ bõn-bundɩ wã yaa mam zak-kãngã nag-teedo”.

[1] Bũmb ning sẽn kɩt t’a yeel tɩ tʋʋlgã yaa neema rɩɩb-taablã, yaa tɩ bala, waoodã tẽmsã, tɩɩsã ka tõe n wom waoodã sasã ye, bala neesã lut-b-la gill tɩ b lebg wala tɩ-kɩɩmse. Yaa tʋʋlgã wakat la tɩɩsã tõe n wome. Rẽ n kɩt t’a yeel tɩ tʋʋlgã yaa neema rɩɩb-taabla. Bal yaa wakat kãnga la nebã paamd tɩ-biisã kõbg toor-toor n dɩtẽ. A bilgr yaa wala tõnd me kaanẽ bõn-bɩʋʋngo. (lebgdã).

La gaomã kõogre: yaa tɩ fo sã n kelg yõorã la a soԑtãana, fo na n lʋya tẽngr rãmbã tẽngre, la f sã n kelg sɩdã la Alkʋr’aana, fo na n rʋwa daragԑ-bԑdã zʋgẽ, n lebg bõn-naandsã fãa gill sẽn yɩɩda ne naaneg sõmblem.

Masaal-zulung a nu n soabã:

Ad b tʋmsa ninsaalã dũni-kãngã pʋgẽ, t’a yaa tʋʋm-tʋmd la sãana, la b kõ-a soglg sẽn tar pãng wʋsgo, n rogl-a tʋʋm-bԑd sẽn zemsd ne sogl-kãnsã, la b yԑԑs-a ne nug-sõog-rãmb sẽn tar rabeem, la b le kẽes-a yamle-teed nonglem, sẽn na yɩl t’a tʋm tʋʋm-kãnsã, la sẽn na yɩl t’a paam bõn-baood-kãnsã.

La d na n tigma nedengã la tũudmã tʋʋmdã yẽgrã, d sẽn ra vẽneg zĩis a taaba, n gom koԑԑg-koԑԑg kaanẽ, sẽn na yɩl tɩ d tõog n fasem “naaneg sẽn tẽeg-tɩrgã” võore. Ninsaalã sẽn wa dũni wã poore, a tara tũudum sẽn tar nens a yiibu.

Pipi nengã: yaa tũudum la tagsgo, sẽn wat n ka be ne taab wakato.

Neng a yiib n soabã: yaa tũudum la yẽosgo, sẽn wat n be ne taab wakato.

Pipi nengã: ya a sẽn na n getẽ la a gũusd Wẽnnaam naamã pidbã la a neermã sẽn be dũni-kẽengã zuga ne yel-solemd maanego, la a sɩdg-a ne tũubu, la a vẽneg naanegã neermã sẽn yaa Wẽnnaam yʋyã tagemsã la b daliil-rãmbã, n wilg ned fãa t’a ges n tagse. Rẽ poorẽ t’a pees Wẽnnaam yʋyã bul nins yembr fãa sẽn yaa sãnem-baoor sẽn solga ne bãngrã baskɩlle, la a wilg a ziirã sẽn yaa to-to ne waoor la yel-solemd maanego, ne pelg-m-pʋg n pʋʋs-bark ne A sẽn maan-a neera. Rẽ poorẽ bɩ a karem bõn-naandsã seb-vãadã, la tẽngã la saagã karaas nins yembr fãa sẽn yaa Wẽnnaam tõogã gaf-rãmbã. La a tags b zug ne yel-solemd maanego. Rẽ poorẽ bɩ a maan nonglem ne bõn-naand-kãnsã Naanda sẽn yaa neerem soaba bãngre, ne a sẽn na n seed b nagsgã la b naanegã sẽn yaa sõma wã, ne yel-solemd maaneg ne b sõmblmã, la a maan nonglem ne b Naanda sẽn yaa pidb naaba taoor yalsgo, la A yolsgã paoongo.

Neng a yiib n soabã: yaa Wẽnnaam taoora la A gomd-n-taarã, ne a sẽn na n tik tagemsã n paam tagemsã soaba, n bãng tɩ Naand sẽn yaa Na-wagell n be n rat n wilg a mengã ne A naanegã muugiza-rãmbã. Tɩ yẽ me reeg-a ne liimaoog la bãngre.

Rẽ poorẽ t’a bãng tɩ Soab sẽn yaa Yolsg-naab n be, n rat n kẽes A mengã nonglem bõn-naandsã nengẽ, ne A yolsgã sẽn be neera tɩ-biisi. Rẽ poor bɩ yẽ me bao a mengã nonglem A nengẽ, A naam zẽk yã, ne a sẽn na n rɩk a nonglmã la a tũudmã gill n kõ-A.

Rẽ poorẽ t’a bãng tɩ Neemd sẽn yaa Kũun-naab n be, t’A neema-noodã sẽn solgã la sẽn vẽnega gubg yẽ menga. Rẽ poorẽ tɩ yẽ me seg neema wã ne bark-pʋʋsg la wẽn-pẽk la soeesgo, ne a tʋʋmã la a alhaalã la a goamã. Pa rẽ bal ye, a sã n tõe bɩ a pʋs n maan ne a yĩn-wʋmdsã la a masĩn-dambã fãa gilli.

Rẽ poorẽ t’a bãng tɩ Na-wagell sẽn yaa neerem-naab n vẽnegd A bedlmã la A pidbã la A waglmã la A neermã, bõn-naand-kãnsã minwoaar-rãmbã pʋgẽ, n takd gesgã n tʋgd A mengã. Rẽ poorẽ tɩ yẽ me maan suguud ween-vɩʋʋgã pʋgẽ ne yel-solemd la nonglem n yetẽ: “Allaahʋ akbar” “Sʋbhaanallaahɩ”.

Rẽ poorẽ t’a bãng tɩ Sek-m-meng-sẽn-ka-tԑk-naab n vẽnegd A laog la A rɩtl mangas-rãmb sẽn ka-tԑk ne kũun sẽn ka-tԑka. Rẽ poorẽ tɩ yẽ me seg-a ne waoor la soeesgo, n kos-A la a bõos-A ne tʋlsem tԑk-tԑka.

Rẽ poorẽ t’a bãng tɩ Naanda sẽn yaa Na-wagella naana tẽngã, tɩ yaa teed vẽnegr zĩiga, n vẽnegd A te-kʋdã sẽn ka wԑ wã. Rẽ poor tɩ yẽ me reeg-a ne waoogr n yetẽ tɩ “maa saa Allahʋ”, la ne manegre, n yetẽ tɩ “Baarakallaahʋ” la yel-solemd maanego, n yetẽ tɩ “Sʋbhaanallaahɩ” la ne sõmblem yel-solemd maanego, n yetẽ tɩ “Allaahʋ akbar”.

Rẽ poorẽ t’a bãng tɩ Yemblem-naab sẽn yaa Na-yԑnga ninga yemblmã tãmpõ-rãmbã la a tagemsã bõn-naandsã fãa sẽn be dũni-kẽeng kãngã etaasã pʋga zuga, ne A tagems ning sẽn ka tõe n tũnug n maana, la A tãmpõ-rãmbã sẽn welg zalla, la A tagemsã sẽn welga, la A naamã yԑlã sẽn welga, la A gʋlsd wẽn-yembgã aaya-rãmbã b zugu, la A lugund wẽn-yembgã tap-kaoorã dũni wã ween-vʋɩɩsã fãa pʋgẽ, n vẽnegd A sobendã. Rẽ poor bɩ yẽ me reeg-a ne sɩdgr la vẽnegr la wẽn-yembgo, la ne gãneg-m-meng la kaset maaneg la tũudum.

Yaa ne tũudum kãngã la tags-kãngã buudu, la ninsaalã tõe n lebg ninsaal sɩd-sɩda, n vẽneg n wilg t’a bee naaneg sẽn tẽeg-tɩrg pʋgẽ, n lebg tẽngã ledsd sẽn yaa bas-m-yam soab sẽn sõmb ne bobellã, ne liimaoongã albark sababo.

Yaa foo ninsaal sẽn yaa yam-yaalyaal soaba, b sẽn naan-a soab naaneg sẽn tẽeg-tɩrg n be neer pʋga, la sẽn lood n rabda tẽngr rãmbã tẽngr ne a yam-yãk yooka! kelg neere:

Roog n ges hakɩɩkã wals a yiibã (b sẽn gʋls-b rãmb sebrã nens 112 – 113, sẽn be gomd piig la a yopoe n soabã makaam a yiib n soabã pʋga), la f ges wãn-wãn la mam ra get dũni wã nengã sẽn ka togl laahra tɩ yaa yooka, la mam sẽn ra tẽed-a soab tɩ yaa neera, wakat ning mam sẽn wa n nek n yi rasãndã suub pʋgẽ nin-kẽoongã yibeoogã sasa wã, la a neng ning sẽn togl laahra sẽn yaa neera, wakat ning mam sẽn wa n get dũni wã t’a yaa lomlom n be neera, tɩ mam yaa sẽn maand yam-yaalyaal rasãndã noogã la a suubã pʋgẽ wala fo bilgra.

Pipi walgã sʋʋrdame la a sɩfd yam-yaalyaalã rãmb dũni wã hakɩɩka sẽn yaa to-to, mam sẽn ra yãnd-a soab hal kʋdg ne yam-yaalyaalã ludgã, wala menengã rãmb sẽn ne-a to-to wã, la mam pa su ye.

Walg a yiib n soabã gomda kãndgrã la yĩn-yõgenegã rãmb dũni wã hakɩɩka sẽn yaa to-to, mam kell n bas-b-la wala m sẽn ra gʋls-b pĩnda to-to, b yaa wala gasɩɩd la b ka gasɩɩd ye.

سُبْحَانَكَ لاَ عِلْمَ لَنَا إِلاَّ مَا عَلَّمْتَنَا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيمُ الحْكِيمُ

رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَانِي يَفْقَهُوا قَوْلِي.

اَللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى الذَّاتِ المُحَمَّدِيَّةِ اللَّطِيفَةِ الأَحْمَدِيَّةِ شَمْسِ سَمَاءِ الأَسْرَارِ وَمَظْهَرِ الأَنْوَارِ وَمَرْكَزِ مَدَارِ الجَلاَلِ وَقُطْبِ فَلَكِ الجَمَالِ.

اَللَّهُمَّ بِسِرِّهِ لَدَيْكَ وَبِسَيْرِهِ إِلَيْكَ آمِنْ خَوْفِي، وَأَقِلْ عَثْرَتِي، وَأَذْهِبْ حُزْنِي وَحِرْصِي، وَكُنْ لِي، وَخُذْنِي إِلَيْكَ مِنِّي، وَارْزُقْنِي الفَنَاءَ عَنِّي، وَلاَ تَجْعَلْنِي مَفْتُونًا بِنَفْسِي مَحْجُوبًا بِحِسِّي، وَاكْشِفْ لِي عَنْ كُلِّ سِرٍّ مَكْتُومٍ، وَارْحَمْنِي وَارْحَمْ رُفَقَائِي، وَارْحَمْ أَهْلَ الإِيمَانِ وَالْقُرْآنِ.

آمِينَ يَا أَرْحَمَ الرَاحِمِينَ، وَيَا أَكْرَمَ الأَكْرَمِينَ

وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلهِ رَبِّ الْعَالمَِينَ.