Ramadaana masaalle
NAVIGATION
50. Page
BUK A YIIB N SOABÃ
YAA YẼ LA MASAALL A YIIB N SOABÃ
SẼN GOMD
RAMADAANA SẼN YAA KIU-ZƖSGÃ YELLE
D ra goma lislaoongã tagems-rãmbã yell bilfu, pipi bukã baasgẽ wã. Rẽ yĩng kɩtame tɩ buk a yiib n soabã pʋga, yaa Ramadaana sẽn yaa kiu-zɩsgã no-loeerã yõodã sãnda la d na n togse, no-loeer kiuug ning sẽn yaa lislaoongã tagems-rãmbã sẽn yɩɩd ne vẽeneg la zɩslma. La buk-kãngã tigma “masaal-zulums a wԑ” sẽn vẽnegd “yõod a wԑ” sẽn be Ramadaan kiu-zɩsgã no-loeerã yõodã pʋgẽ.
بسم الله الرحمن الرحيم
)شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ القُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الهُدَى وَالفُرْقَانِ((البقرة:185)
Bɩsmillaahɩr rahmaanir rahɩɩmi
“No-loeerã kiuugã la kiuug ning b sẽn sik Alkʋr’aan a pʋgẽ tɩ yaa kãndgr ne nebã, la vẽnegr sẽn yi kãndgr pʋgẽ, la gaf sẽn welgd sɩd la ziri” (Bakara: 185)
Pipi masaal-zulungã: Ad Ramadaan kiu-zɩsgã no-loeerã yaa zeng-raoog sẽn be lislaoongã zeng-raad a nu wã pʋgẽ, a le bee lislaoongã tagems-bԑdã pʋgẽ.
Ramadaan kiu-zɩsgã no-loeerã tara yõod sẽn tar tõk ne Sɩd-naab a Wẽnnaam sobendã, A naam zẽk yã, la ninsaalã zĩid-n-taar vɩɩmã, la ninsaalã mengẽ vɩɩmã, la yõorã wubrã, la Wẽnnaam neema wã Baraka pʋʋsgã.
Yõod a yembr sẽn yi yõod ka-tԑk ning sẽn be no-loeerã pʋgẽ n tar tõkr ne Wẽnnaam sobendã, A naam zẽk yã, la woto:
Ad Sɩd-naab a Wẽnnaam naana tẽngã nen-laagã tɩ yaa wala neema rɩɩb-taable, n yaool n yadg neema wã kõbg toor-toorã ninsaal sẽn pa tẽeda fãa gilli, rɩɩba taabl-kãngã zugu, sẽn na yɩl n tall rẽ n vẽneg A sobendã pidbã, la A yols-gũbgdgã la A yols-welgdgã pidbã.
51. Page
La bʋko, yam-yaalyaalã la sabab-rãmbã ludgã luda nebã ninã, tɩ b ka le ne hakɩɩk-kãngã sẽn be yel-kãngã pʋga ye, tɩ mi n kɩt tɩ b yĩm a yell sasa ninga. La Ramadaan kiu-zɩsgã pʋgẽ, vugr yell bala, liimaoongã rãmb lebgda wala soda-sull sẽn maneg n tũnugi. Tɩ Magribã noore, yaa wala b zĩ n kollda saglg koԑԑga –tɩ b yaa sẽn be tũudum pʋgẽ- sẽn na n wa yeel-b tɩ “bisimilla, sɩng-y-yã”. Tɩ yaa wala b bool-b-la Kʋdlem-na-kẽengã waliima pʋgẽ, tɩ b reegd Ninbãan-zoeer-naaba yols-kẽengã sẽn gũbga, ne tũudum sẽn yaa yaoleng n yaa bedr sẽn maneg n tũnugi. Togs-m wԑ! Yalla sakdame tɩ b bool ned ning sẽn pa lagma tũudum-kẽeng kãngã la waoor-kẽeng kãngã pʋga tɩ ninsaala?
Masaal-zulung a yiib n soabã: Yõod a yembr sẽn yi yõod ka-tԑk ning sẽn be Ramadaan albark-kiuugã no-loeerã pʋgẽ n tar tõkr ne Wẽnnaam neema wã baraka pʋʋsgã la woto:
Ad rɩ-rãmb nins te-yadgdã sẽn tall n wa sẽn yi Na-kẽengã ragendã pʋga rata yaoodo, wala sẽn be “Rẽenem gomdã” pʋga. La wala d sẽn mi tɩ ned sã n maan sõm-zɩɩlem ne neema-kẽeng kãngã neemdã, n pa ning a yamẽ tɩ yaa neema-kẽenga, n yaool n baood waoor-kũun n kõt teedã yadgdã, wala d fãa sẽn mi tɩ woto yaa yalemd meng-menga, ad woto bala, Sɩd-naab a Wẽnnaam –A naam zẽk yã- yadga neema kõbg toor-toor sẽn ka-tԑk tẽn-gõngã zug n kõ ninbuiidã. La neema kãnsã yaood yĩnga, A baoodame tɩ b pʋʋs-barak neema wã yĩnga, tɩ baraka pʋʋsgã rɩk ligdã yaoodã zĩiga. La sabab-rãmb nins sẽn wat ne neema wã, la neema wã zãadbã, bãmb yaa te-yadgdba. La tõnd kõta te-yadgdbã ligd la d ket n be b tãasgã pʋgẽ, pa rẽ bɩ tõnd pʋs n kõt-b-la waoor la barak-pʋʋsg n yɩɩd sẽn segda ne barak-pʋʋsgã la waoorã, tɩ yaool n ra segdame tɩ b pʋʋs neema kãnsã Neemdã hakɩɩka n yɩɩd sabab-rãmbã sõma noor ka-tԑka. la neema kãnsa Neemda baraka pʋʋsgã, ya d sẽn na n bãng tɩ neema kãnsa yi A nengẽ, la d le waoog neema wã, la d tall tʋlsem ne neema wã.
La Ramadaan kiu-zɩsgã no-loeerã yaa barak-pʋʋs-yɩleng meng-meng sẽn gũbg kʋlen-bila, bal neb nins sẽn pa be vɩ-kԑgeng pʋgẽ tɩ tõe n yɩ sabab tɩ kom yõk-ba, nin-bãmbã rãmba, kom sɩd-sɩd sã n pa yõk-ba b ka tõe n bãng neema wʋsg sãnda ziir ye. Ned sẽn tɩg ka tõe n bãng neema ning sẽn be bur-koԑԑngã pʋga ziir ye, pa gomd a sã n yaa rakãagre. La muumin noorã noosmã yaool n seet n wilgda no-kaoorã wakato, tɩ bur-gɩr-koԑԑng yaa neema meng-meng sẽn tar ziiri, rẽ yĩng kɩtame tɩ nebã fãa gilli, sẽn sɩng ne naab n tɩ tãag sẽn yɩɩda nebã ne talemd pʋʋsda barak yam pʋgẽ, ne b sẽn bãng neema kãngã ziirã yĩnga, Ramadaana kiu-zɩsgã pʋga.
52. Page
Sẽn le paasde, ad ninsaalã, b sẽn gɩdg-a ne wĩndgã rɩɩba yĩnga, a na n yeelame: “ad neema kãngã pa mam soolem ye, mam le ka so m meng a rɩɩba pʋgẽ ye. Sã n yaa woto, yaa bũmb a to soolem la a neema, rẽ n kɩt tɩ mam zĩ n kolld a sagellã”. Yaa ne woto la a tõe n paam la a bãng neema wã ziirã, la a waoog-a, la a pʋʋs-barak sõma, yam pʋgẽ. Tɩ yel-kãngã yĩng kɩt tɩ no-loeerã lebg baraka pʋʋsgã kʋlen-bila, barak-pʋʋsg ning sẽn yaa tʋʋmd meng-meng n rog ninsaalã ne nems wʋsga.
Masaal-zulung a tãab n soabã: Yõod a yembr sẽn yi yõod ka-tԑk ning sẽn be Ramadaan albark-kiuugã no-loeerã pʋgẽ n tar tõkr ne ninsaalã zĩid-n-taarã vɩɩmã la woto:
B naana nebã tɩ b yõs-taab b rɩtlã wԑԑngẽ, la yõs-taab kãnga yĩng kɩtame tɩ Sɩd-naab a Wẽnnaam sagend rakãtbã tɩ b sõng talsã. La sã n pa no-loeerã komã yĩnga, rakãtbã ka na n tõog n bãng alhaal-kԑgeng ning pʋg talsã sẽn be tɩ b segd n yols-b la b zoe b ninbãanega ye. B le ka na n tõog n bãng kom ning sẽn be ne-ba ye. La no-loeer sã n ka be, tõe tɩ rakãtb nins sẽn pʋgd b yõyã yamleoogã ka tol n bãng kom la talemd zablem sẽn ya a soab ye. B le tõame n ka bãng talsã sẽn tar tʋlsem ne yolsgã la ninbãan-zoeerã sẽn ta to ye. La yolsg ning sẽn be ninsaalã pʋgẽ t’a segd n rɩk n yols a ninbuiidã, yaa yel-yẽgr sẽn be barakã pʋʋsgã meng-mengã pʋgẽ. La ned buud fãa, a sẽn wa n ya a soaba, a na n yãnda ned talemd sẽn yɩɩd-a zĩig ni, wakat kãnga, yaa tɩlԑ ne yẽ me t’a yols-a.
La bũmb sã n ra ka be sẽn na n modg yõorã t’a lemb komã, ned ba a yembr kõon n tõog n kõ sõngrã la maan-neerã yolsg ning sẽn be a nengẽ wã b sẽn rogl-a t’a maana ye. Ba t’a sã n tõog n kõ me, ka na n yɩ wala sẽn segd ye. Bala a ka bãng alhaalã bãngr sɩd-sɩd a mengẽ wã ye.
53. Page
Masaal-zulung a naas n soabã: Yõod a yembr sẽn yi yõod ka-tԑk ning sẽn be Ramadaan albark-kiuugã no-loeerã pʋgẽ n tar tõkr ne yõorã wubrã la woto:
Ad yõorã tẽedame tɩ yẽ so a menga, n sɩd ning a mengã soog-m-meng soab zĩigẽ. Hal t’a mengã yalɩ wã pʋga, a rata yalemd sobendo, n rat n tʋm wala a sẽn rate, la a ka rat n tags tɩ b wubd-a-la ne neema sẽn ka-tԑk ye. Sẽn tɩ yɩɩda, sã n mik t’a tara arzԑk la tõog dũni wã pʋgẽ, tɩ yam-yaalyaalã sõng-a, a venda Wẽnnaam neema wã wala neema-rũmsã, tɩ yaa wala a fãadame la a zuud-b fãa gilli. La Ramadaana kiu-zɩsgã pʋgẽ, yõor buud fãa bãngdame, sẽn sɩng ne rakãagr n tɩ tãag talga, t’a pa so bũmb ye, b pʋs n soo yẽ menga. A na n le bãngame t’a yaa yamb sẽn ka so a meng ye. A na n le bãngame tɩ sã n pa b sagl-a lame a ka tõe n tʋm tʋʋm-kɩdg bɩ tʋʋm-faag ye, a pʋs n ka tõe n tẽeg a nug n bao koom ye, tɩ yɩ sabab t’a yalemdã sobendã yi n bas-a, t’a rɩk tũudmã n tʋke, n yik n yals ne barakã pʋʋsgã sẽn ya a tʋʋmdã meng-menga.
Masaal-zulung a nu n soabã: Yõod a yembr sẽn yi yõod ka-tԑk ning sẽn be Ramadaan albark-kiuugã no-loeerã pʋgẽ n tar tõkr ne yõorã zʋglga, la a gɩdgr n yi a yemleoogã tʋʋmã la woto:
Ad yam-yaalyaalã kɩtame tɩ ninsaal yõorã yĩmd a mengã yelle, tɩ kɩt t’a ka tõe n yãnd a pãn-komsmã sẽn ka-tԑka la a talemdã sẽn ka tar saabã ye, la a koeegrã ka-tԑka sẽn be a yalɩ wã pʋga ye, n pʋs n ka rat n yãnd-a ye. La a pa tagsd a valemsgã sẽn ta to-to wã, la a sẽn be loogr pʋga, la mosɩɩb-rãmbã sẽn baood-a wã yell ye. La a pa tagsd t’a yaa nemd la kõb sẽn sãamd tao-tao ye. La a baood dũni wã baoob meng-meng la a modgd n rat n soog-a. Tɩ yaa wala yẽ yĩngã maana ne kud-kԑgenga, tɩ yaa wala a tẽedame t’a yaa bõn-ruudg sẽn pa kiid ye. N zoet n pʋgd dũni wã, n rɩkd a mengã n kõt dũni wã ne yãbeed la velemd sẽn tar pãnga, la bobl-m-meng la nonglem sẽn tar pãng ne dũni wã. La a bobend a mengã la a loet a mengã ne bũmb sẽn noom la a tar nafa buuda fãa, n yĩmd a naand ning sẽn wubd-a ne yolsg la ninbãan-zoeer tԑk-tԑka yelle. La a pa tagsd a dũni vɩɩmã baasg sẽn na n yɩ to-to, la a laahr vɩɩmã sẽn na n yɩ to-to ye, n be zʋg-yoodã pʋgẽ n leebdẽ.
54. Page
La Ramadaana kiu-zɩsgã no-loeerã tẽegda nebã sẽn tɩ yɩɩda ne yam-yaalyaal la tõdgra soab a valemsgã la a pãn-komsmã la a talemdã yelle. Tɩ komã sabab kɩt tɩ b ned fãa tagsd a pʋgã yelle. la a bãngd tʋlsem ning sẽn be a mengã pʋga, la a tẽeg a yĩn-valengã zangã la pãn-komsmã yelle. La a bãng a sẽn tar tʋlsma ne yolsgã la ninbãan-zoeerã sẽn ta to-to. La a zãag a meng ne yõorã fɩr’aon tʋʋma, n bãng t’a tara tʋlsem ne lebs-m-meng Wẽnnaam nengẽ ne pãn-komsem la talemd tԑk-tԑka. La a sogl a meng n koks yolsgã rignoorã ne yam pʋgẽ barak-pʋʋsgã nugu, tɩ yam-yaalyaalã sã n nan pa kʋ a yamã.
Masaal-zulung a yoob n soabã: Yõod a yembr sẽn yi yõod ka-tԑk ning sẽn be Ramadaan albark-kiuugã no-loeerã pʋgẽ n tar tõkr ne Alkʋr’aana sẽn-bʋ-n-manegã sigbã, la Ramadaan kiu-zɩsgã sẽn yaa wakat sẽn zems ne a sigbã la woto:
Sẽn mik tɩ Alkʋr’aana siga Ramadaana kiuug pʋga, sẽn na yɩl tɩ d reeg saasẽ goamã ne reegr sẽn be neere, ne a sigbã wakat sẽn gilg n wa wã, d segd n zãaga d mensã ne yõorã yamleo-yaalsã, la bũmb ning sẽn ka pak ninsaalã Ramadaana kiu-zɩsgã pʋgẽ. La d bas rɩɩbã la yũubã n wõneg d mensã ne malԑksã, la d karemd d Alkʋr’aan kãngã la d kelgd-a tɩ yaa wala a sẽn nan sig paalem. La d kelg Wẽnnaam goamã sẽn be a pʋgẽ wã, tɩ yaa wala ninsaalã kelgd-a-la a sigbã wakato. La a kɩll a tʋbr n kelg-a wala a kelgd-a-la tẽn-tʋʋm-wagellã nengẽ, Wẽnnaam yolsg la A tɩlgr be a yĩnga, pa rẽ bɩ yaa wala a kelgd-a-la malԑk a Gibriil nengẽ, Wẽnnaam tɩlgr be a yĩnga. Pa rẽ bal ye, pʋs n yaa wala a kelgd-a-la Goam-goamda sẽn yaa Na-kʋdgã nengẽ. Yaa ne tʋʋm kãnga la ninsaalã tõe n paam alhaal sẽn tar ziiri.
Yaa sɩda, lislaoongã tẽmsã lebgda wala misr Ramadaana kiu-zɩsgã pʋgẽ, ne sẽn mik tɩ Alkʋr’aana rʋlsdb n be mis-kẽeng kãngã pẽk fãa pʋgẽ n karemd Alkʋr’aana tɩ nebã kelgdẽ wã, la b vẽnegd aayar-kãngã: «شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيَ أُنْزِلَ فِيهِ القُرْآنُ» (Ramdaana kiuugã la kiuug ning pʋgẽ b sẽn sik Alkʋr’aana) Ramadaan fãa pʋgẽ ne vẽnegr sẽn tar nuura n yaa vẽeneg fasɩ. La b sɩdgd n wilgdẽ t’a yaa Alkʋr’aan kiuugu, la zãma-kẽeng kãngã nebã sãndã kelgda Alkʋr’aana rulsdbã ne gãneg-m-mengã, tɩ b sãndã karemd-a b toore.
Sẽn mik tɩ yõorã yamleo-yaalsã pʋgbã la nuura alhaal-kãngã basba ne rɩɩb la yũub mis-yɩleng kãngã pʋga yaa bũmb sẽn pa sõma wã, tɩ zãma ning sẽn be mis-kãngã pʋga kis-a wã, ad woto bala, neb nins sẽn yõsgd no-loetbã Ramadaana kiu-zɩsgã pʋga na n paama sãbsg la paoogr lislaoongã tẽms fãa gill pʋgẽ.
55. Page
Masaal-zulung a yopoe n soabã: Yõod a yembr sẽn yi yõod ka-tԑk ning sẽn be Ramadaana kiu-zɩsgã no-loeerã pʋgẽ n tar tõkr ne yõod ning ninsaal ning sẽn wa dũni wã pʋga sẽn baood a laahrã koobã la a tolbã pʋga la woto:
Ramadaana kiu-zɩsgã pʋgẽ, tʋʋm-sõmsã yel-sõmd a yembr fãa paasdame n tɩ tãag tusri, tɩ Alkʋr’aana gʋls-bil a yembr fãa kaoreng tar yel-sõm piiga, wala sẽn be hadiisã pʋgẽ vẽenega, tɩ b geend yel-sõma piiga, t’a paam arzãn tɩ-biis piiga. Ramadaana kiu-zɩsgã pʋgẽ, Alkʋr’aana gʋls-bil a yembr fãa tara yel-sõm piiga, a pʋs n tara yel-sõm tusri. Aaya sãndã, wala aayatʋl kursɩ wã, gʋls-bil a yembr fãa tara yel-sõm tusa, la yel-sõma wã sõor paasda Ramadaan arzuma rasem-rãmbã pʋgẽ, tɩ kuidgã yʋngã yel-sõmd yaa yel-sõm tus-pis-tã.
Yaa sɩda, ad Alkʋr’aan wagell ning gʋls-bil a yembr fãa sẽn womd yel-sõm tɩ-bi-ruumds tus-pis-tã wã, lebgda wala Tuubaa tɩɩgã, n tar nuura, ne sẽn mik tɩ muumin-dambã paamda tɩ-bi-ruumds kãnsã Ramadaana kiu-zɩsgã pʋga. Wa ges tolb-ruumdg kãngã sẽn yaa yɩleng n tar yõoda, la f maag f yĩng n ges sõma la f tagse, tɩ f na bãng tɩ neb nins sẽn pa waoogd gʋls-bi-kãnsã bee bõn-kẽeng sẽn ka-tԑk pʋgẽ. La woto bala, Ramadaana kiu-zɩsgã yaa wala teed yadg-n-wilg zĩiga, la laahr tolb raag sẽn tar yõodo. A le yaa wala tẽng sẽn sakd laahr koob sõma. A le yaa wala tʋʋl-nif kiuug sa-koom, tɩ-tobendã wakato, tɩ tʋʋm-sõma wã paasdẽ. A yaa wala tig-kẽeng ninbuiidã sẽn na n vẽneg b tũudmã ne Wẽnnaam sobendã la a wẽnnaamdmã n wilgi.
Yaa woto yĩng n kɩt tɩ b rogl ninsaalã no-loeerã, sẽn na yɩl tɩ yam-yaalyaalã ra wa kɩt t’a lʋɩ yõorã rumlum yamleoogã pʋgẽ ne rɩɩb la yũub ye, la sẽn na yɩl t’a ra wa lʋɩ yԑl nins sẽn yikd yõorã yamleoogã la yԑl nins sẽn pa tar yõoda pʋgẽ ye. Tɩ yaa wala wakat kãnga, ninsaalã yita rumlmã alhaalã pʋgẽ n lebg wala malԑka, pa rẽ bɩ a lebg wala laahr neda, la yõor sẽn tar yĩng vẽenega, ne a sẽn bas dũni wã yԑlã wakat-bilf n kẽ laahrã tolbã pʋga. Yaa ne woto la no-loeerã sabab kɩtd tɩ ninsaalã lebg wala Wẽnnaam tõogã minwoaare.
56. Page
Yaa sɩda, ad Ramadaana tara yõor sẽn ruumdi, la vɩ-ruumdga, n paamd-a dũni-satg kãngã pʋgẽ, la yõ-satgã la vɩ-koԑԑgã pʋgẽ.
Yaa sɩda, ad Ramadaan a yembr tõe n kɩtame tɩ f paam yʋʋm pis-nii tɩ-biisi. La kuidgã yʋngã yel-sõmdã sẽn yɩɩd kiuug tusr tũudmã, wala Alk’aana sẽn togs vẽenega, yaa daliil-vẽeneg sẽn sɩdgd yel-kãnga.
Wala naab sẽn mi n yãk daar a naamã wakat n maan tɩ yaa tigr-daara, pa rẽ bɩ yʋʋmd fãa pʋga, wala naama reegrã daarã, pa rẽ bɩ a naamã wakat ra-bԑdã yembra, tɩ rasem-kãnsa pʋgẽ bɩ a ka tʋmd ne a poorẽ rãmbã ne naamã lallʋwa-rãmbã, ayo, n wẽnemsd a neng n togl a poorẽ rãmbã sẽn yaa sɩd rãmbã tɩ yaa waoor ne-ba, la a maand-b neera, n kɩt tɩ b wa zĩ a taoor tɩ lill ka be b sʋka, la a kõt-b waoor kũuna, t’a tʋʋmã ra-kãng raarã yõsgd ne rasem-damb a taabã. Woto bala, ad Na-kẽenga sẽn yaa Na-wagella, naab ning sẽn yaa zamaan tus-piig la a nii naaba, n yaa naab sẽn ka tar sɩngr la saaba, sɩd-la-hakɩɩka A sika Alkʋr’aana sẽn-bʋ-n-manega –yãmb gaf-kẽeng ning sẽn wẽnems n togl n get dũni-rãmb tus-piig la a nii wã- Ramadaana kiu-zɩsgã pʋgẽ. Ad albark-kiu-kãngã sẽn yaa wala wẽnnaamdem tigr la sobendem vẽnegr la yõy-yɩlem zĩiga, yaa hɩkma meng-meng n be beenẽ. La sẽn mik tɩ yaa Ramadaana la tig-kãnga wã, yaa tɩlԑ tɩ b sagl nebã tɩ b loe-noore, sẽn na yɩl n gɩdg-b n yi rũmlmã tʋʋmã bilfu.
La no-loeer sẽn yɩɩd ne sõmblem la pidbu, yaa ninsaalã sẽn na n loe-noorã ne a yĩn-wʋmdsã la a yin-wilã fãa gilli. Wala ninã la tʋbã la sũurã la yamã la tagsgã, wala a sẽn loet-noora ne a pʋgã. Rat-n-yeel tɩ ninsaalã segd n gɩdga a yin-wilã n yi haraamã la yel-yaals nins sẽn ka pak-a wã, n kɩt tɩ b yembr fãa yals ne tũudum ning b sẽn rogl-a wã.
Bilgri: ninsaal sã n na n loe-noor ne a zɩlemde, ya a sẽn na n gɩdg-a n yi ziri la wɩdg la gom-yoodo. La a rogl-a tʋʋm wala Alkʋr’aana kaoreng la zɩkr maaneg la sʋbhaanallaahɩ maanego, la nabiyaamã sallgo, Wẽnnaam yolsg la A tɩlgr be a yĩnga, la Astagfɩrʋllaahɩ maanego. La a kẽes a yĩn-wʋmsdã la a yĩn-wilã sẽn kellã fãa gill no-loeerã pʋgẽ. Bilgri: wala a sẽn na n gɩdg a ninã n yi haraamã gesgo, la a gɩdg a tʋbã n yi gom-yoodã kelgre, la a rɩk a ninã n ges ne tagsgo, la a rɩk a tʋbã n kelg gom-sɩdã la Alkʋr’aan wagellã. La sẽn mik tɩ pʋ-roogã n yaa lozĩnd-kẽengã, no-loeerã sabab sã n kɩt tɩ tʋʋmã sẽn be a pʋga yalse, lozĩnd-bõonesã la yĩn-wil a taabã na n pʋg-a-la faag-faaga.
57. Page
Masaal-zulung a ni n soabã: Yõod a yembr sẽn yi yõod ka-tԑk ning sẽn be Ramadaana kiu-zɩsgã no-loeerã pʋgẽ n tar tõkr ne ninsaalã mengẽ vɩɩmã la woto:
No-loeerã yaa laafɩ n kõt ninsaalã yĩn-nemsã la yõorã, wala tɩɩm sẽn tɩ yɩɩd nafa, A yaa tɩp-tɩɩm gũudum, wala d sẽn mi tɩ ninsaal yõorã sã n maan a sẽn rat rɩɩbã la yũubã pʋgẽ, na n yɩɩ sabab n wa ne bãas n kõ ninsaalã yĩngã, ad woto bala, a sã n rɩ bũmb ning fãag a sẽn paame, n ka bao n na n welg haraamã la halaalã, a na n ninga a vɩ-soalgdgã zẽnem, tɩ lebg toog ne yõ-wẽngã wakat kãng t’a tũ sũurã la yõ-sõngã, a na n reega salbrã n ning a nugẽ, tɩ lebg yẽ n zao ninsaalã zugu, tɩ ninsaalã ka le tõe n zomb-a ye.
La Ramadaana kiu-zɩsgã pʋgẽ, no-loeerã sabab kɩtdame t’a minim yõk-m-mengã, n kẽnd n tʋmd tʋʋm nins sẽn kõt-a wub-sõngã, la a zãmsd saglsã tũubu, tɩ yɩ sabab t’a ka pidsd a pʋgã ye, pa rẽ bɩ a tõg rɩɩbã taab tɩ yɩt sabab n wat ne bãas n kõt pʋ-roogã sẽn yaa miskɩɩn n yaa valengã ye.
Sagellã tũub yĩng sẽn kɩt t’a basd halaalã meng rɩɩba, kɩtame t’a tõe n kelg la a tũ sagls nins yamã la sari wã sẽn kõt-a t’a zãag a meng ne haraamã, t’a yikd n nidgd pãng sẽn na yɩl n ra sãam a vɩ-soalgdgã ye.
Rẽ poore, ad sõor waoog b sẽn zarbd nebã wʋsg ne komã, rẽ n kɩt tɩ b tar tʋlsem ne komã la minungã, sẽn kɩtda tɩ ninsaalã minim sugrã la tõog-m-mengã. Ramadaana kiu-zɩsgã no-loeerã yaa sugr-maaneg la tõog-m-meng ne kom ning sẽn rɩkd lԑԑr piig la a nu, pa rẽ bɩ lԑԑr pisi la a naas tɩ sugr-rɩɩb sã n pa zĩnda, a le yaa minung la zãmsgo. Sã n yaa woto, ad sugrã la tõog-m-mengã kaalma tɩɩma, la rabeemã la yԑԑsgã sẽn kɩtd tɩ ninsaalã mosɩɩbã lebg mosɩɩb a yiiba tɩɩma, yaa no-loeerã.
58. Page
Rẽ poore, ad pʋ-roogã lozĩndã tara tʋʋm-tʋmdb wʋsgo, la ninsaalã tara masĩn-damb wʋsg sẽn tar tõkr ne-ba, la yõorã sã n pa yals a tʋʋmã kiuug a yembr pʋgẽ wĩntoogo, a na n yĩmsa lozĩndã tʋʋm-tʋmdbã la a masĩn-dambã b tũudum ning sẽn rog b ned fãaga, n maan-b soagl ne a mengã, n rɩk-b n ning a soolem pʋgẽ, n tar-b n maand a sẽn rate, tɩ lozĩnd-soalgdg kãngã teedã kẽna yalsgã la a bug-zõosã yɩ sabab tɩ ninsaalã masĩn-damb a taaba sẽn kellã tʋʋmã sãame, n wẽnems b gesgã fãa tɩ lebg yẽ la b get wakat fãa. Tɩ yɩ sabab tɩ b yĩm b tʋʋm-bԑdã yell wakat kãnga. Rẽ n kɩt tɩ hal wakat-kʋdgo, waliimbã ka bak n minimsd b yõyã ne zʋglg la rɩɩb la yũub boogr ye, sẽn na yɩl n ta pidbã zĩigẽ. La Ramadaana kiu-zɩsgã no-loeerã kɩtdame tɩ lozĩnd-kãngã tʋʋm-tʋmdbã bãng tɩ b ka naan-b lozĩnd-kãngã yĩng bal ye. B le bãngdame tɩ yĩngã masĩn-damb a taabã sẽn ra paamd wʋm-noog ne lozĩn-kɩdgã, Ramadaana kiu-zɩsgã pʋgẽ b paamda wʋm-noog ning malԑksã la raohaani-rãmbã sẽn tara, n likd n yãt-ba. Yaa rẽ n kɩt tɩ muumin-dambã paamd sũ-noog la nuura la neema sẽn solg Ramadaana kiu-zɩsgã pʋgẽ tɩ yɩɩd taaba, ne ned fãa daragԑ sẽn yaa to-to wã. Ad yĩn-wilã wala sũurã la yõ-sõngã la yamã la minim-soalgdgã paamda taoor-kẽnd la alfayd-rãmb wʋsgo, ne albark-kiu-kãngã no-loeerã sababo. Tɩ b sũur noome tɩ yell ba a yembr ka pak-b ye, wakat ning pʋ-roogã sẽn wat n be nintãm pʋga.
Masaal-zulung a wԑ n soabã: Yõod a yembr sẽn yi yõod ka-tԑk ning sẽn be Ramadaana kiu-zɩsgã no-loeerã pʋgẽ n tar tõkr ne yõorã soben-yaalgã saasgã, la a pãn-komsmã vẽnegrã, la a le tẽegd-a a tũudmã, yẽ la woto:
Ad yõorã ka rat n bãng a soabã ye, a mengã pʋs n rata sobendã ne fɩr’aodem tʋʋmã. La ba b sẽn nams-a to-to, gĩind kãng ka bakd n ket n be be ye. La komã n tõe n kʋ gĩind kãnga. La woto bala, Ramadaana kiu-zɩsgã wakata, no-loeerã wẽeda yõorã fɩr’aodmã zĩigẽ n sẽege, n vẽneg a pãn-komsmã la a valemsgã la a talemdã t’a bãng t’a yaa yamba.
59. Page
Sɩd-la-hakɩɩka, waa toagsg sãnda pʋgẽ, tɩ Wẽnnaam goma ne yõorã n yeel-a: «Maam la ãnda, tɩ foog la ãnda?» tɩ yõorã yeele :« mam ya maam, fo ya foom », tɩ Wẽnnaam nams-a n rɩk-a n lob bugmã pʋgẽ, n lebg n sʋk-a, t’a yeele: « mam ya maam, fo ya foom », tɩ Wẽnnaam nams-a ne namsg kõbg toor-toore, t’a ka tol n bas a nand-m-mengã ye. Rẽ poorẽ tɩ Wẽnnaam nams-a ne komã, rat-n-yeel tɩ Wẽnnaam bas-a lame t’a sõs-kom, n lebg n sʋk-a tɩ Maam la ãnda tɩ foo la ãnda? T’a yeele: « Fo yaa mam soab sẽn yaa Yolsg-naaba, tɩ mam ya fo yamb-valenga »
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ صَلاَةً تَكُونُ لَكَ رِضَاءً وَلِحَقِّهِ أَدَاءً بِعَدَدِ ثَوَابِ حُرُوفِ القُرْآنِ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ وَسَلِّمْ
سُبْحَانَ رَبِّكَ رَبِّ العِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ وَسَلاَمٌ عَلَى المُرْسَلِينَ وَالحَمْدُ للهِ رَبِّ العَالَمِينَ،
آمين!
Maan-y-m yaafa: buk a yiib n soab kãngã gʋlsa ne yãgbo, minit pis-naas pʋgẽ, wakat kãng tɩ maam ne gʋlsda fãa yaa bãad-rãmba, rẽ yĩnga, koeegr la yԑl sẽn pa vẽeneg tõe n wa be a pʋgẽ. Rẽ yĩnga d kota d ma-biisã tɩ b ges-a ne bas-tɩ-loog gesgo, b sã n le yãnd bũmb sẽn segd manegre, b tõe n manegame.


