 Masaall a tãab n soaba

8. Page

MASAALLÃ TÃAB N SOABA

Yell sẽn tar tagsg-n-gԑsg gilbu, b sẽn vẽneg “kom-bɩɩs toagendã” pʋgẽ

Mam da zĩnda tẽngã tigr daare, Aski-sahir bãns-roogã pesem-lԑԑgã noore, tɩ kom-pug-bԑdã be lise[1] wã sẽn be bãns-roogã neng taoorã samandẽ n saoodẽ la b laadẽ, la zĩig pʋgẽ bala, mam yãnda b alhaalã sẽn na n yɩ to-to yʋʋm pis-nu poore, tagsg sĩnma pʋgẽ, tɩ mam yãnd tɩ pis-naas bɩ pis-nu sẽn yi kom-pugli wã la karem-bi-pogsã pis-nu wã bɩ pis-yoobã pʋga, lebga tẽng-tom n be yaoogã pʋgẽ, tɩ b namsd-b beenẽ, tɩ piig sẽn yi b pʋgẽ ta b yʋʋm pis-yopoe bɩ pis-nii wakato, tɩ b neermã sa, tɩ b lebg pʋg-rao-wẽnse[2], tɩ b alhaal ning b sẽn tẽed nonglem a pʋgẽ wã lebg n namsd gԑtbã, b sẽn ka yõk b mens b rasãndã wakata yĩnga. Mam yãnda woto yã-vẽenega, tɩ b alhaal-kãngã sẽn da sõmb ne yolsg la lomsga kɩt tɩ mam ning nin-tãm, tɩ mam zo-rãmbã sãnda sẽn be bãns-roogã pʋga wʋm mam kʋkʋmã n wa sʋk maam, tɩ mam yeel-ba: kẽng-y la y bas-m ne m yalɩ wã nanda.

Yaa sɩda, ad mam sẽn yãnd bũmb ninga yaa hakɩɩka, a ka zãmsd ye. La wala tʋʋlgã la tɩ-sʋʋgrã wakata poor sẽn yaa waoodã n wata, ad woto bala rasãndã tʋʋlgã la nin-kẽoongã tɩ-sʋʋgr poore, yaa yaoogã la barzaha waood n wate.

Sĩnma sã n da be n yiisd yԑl nins sẽn na n wa yɩ yʋʋm pis-nu poora, wala b sẽn yiisd yԑl sẽn maan yʋʋm pis-nu sẽn looga rũnda sĩnma wã pʋga, tɩ b vẽneg n wilg menengã la yalemdã rãmb b alhaalã sẽn na n lebg to-to yʋʋm pis-nu bɩ pis-yoob poora, lat tɩ b na kũm tɩ b yaa sẽn kis b mensã, tɩ b rũnda-rũnda laadã la b wʋm-noogã maanegã ne bũmb ning sẽn ka segda lebg n namsd-ba.

La mam sẽn wa n be Askisahir bãns-roogã pʋgẽ n maand soagl ne ges-kãnga wã, zĩi-pʋgẽ bal la soԑtãan sẽn nagsd yalemdã la menengã wa n sʋʋr a mengã mam taoora wala ninsaa-n-soԑtãana, n yeel maam:

Ad tõnd dat n lembame la d lemb d taabã wʋm-noogã kõbg fãa gilli, la vɩɩmã wʋm-noogã, bas tõnd ne d yԑlã, la f ra kẽes f noor tõnd yԑlã pʋg ye.

Tɩ mam yeel-a: sẽn mik tɩ wʋm-noogã la lembgã yĩng kɩtame tɩ fo ka tẽegd kũumã yellã, n talld f mengã n kẽesd menengã la yalemdã pʋga, bɩ f bãng vẽeneg tɩ wakat sẽn loogã fãa gilli, fo menengã sabab yĩnga, a yaa kɩɩngã, la bũmb-sẽn-ka-be, la rabeem yaoogo, tɩ kũ-rãmbã sãam a pʋgẽ.


[1] “Lycée” ne Farende

[2] Pag sẽn ka neere

9. Page

La wala nedengã tõk-n-taarã la menengã sora tũub yĩng sẽn kɩt tɩ welgrã sẽn ka-tԑka la f zo-rãmb ka-tԑka kũumã sẽn wat ne sũ-sãams ka-tԑk n kẽesd fo yamã la f sũurã –tɩ b sã n ket n vɩ- yaa sabab n yẽesd wʋm-no-gɩrg ning fo sẽn paamd wakat-koԑԑgã suub pʋga, woto bala, zãmaan sẽn watã yaa bũmb-sẽn-ka-be, n yaa lik n yaa kɩɩnga, n le yaa rabeem zĩiga, fo sɩd-kũuna kaalem yĩnga, tɩ miskɩɩmbã sẽn yit-b beenẽ n watẽ wã, la sẽn tẽegdb b zut n tʋgd belem dũni pʋga, la sẽn pɩʋʋgdb rũnda zãmaanã, b fiuusda b zutã ne kũum sʋʋgã, n loabd-b kaalem pʋgẽ, woto yĩng kɩtame t’a kiigd yԑԑsg sẽn ka tar tԑk sẽn zabde, foog a ka-tar-liimaoongã soab zug wakat fãa, yamã sẽn maand soagl ne-a wakat fãa wã yĩnga, t’a sãamd f yalem-wʋm-no-gɩrga.

Fo sã n bas menengã la yalemdã, la f kẽ tẽeg-tɩrgã pʋgẽ ne sɩd-sɩd liimaoongo, fo na n yãnda ne limaoongã nuura:

Tɩ zãmaan sẽn loogã ka bũmb-sẽn-ka-be ye, a le ka yaoog me tɩ bũmb fãa põogdẽ la a sãamd a pʋgẽ ye, ayo, fo na n bãnga vẽeneg t’a yaa dũni sẽn be, la bũmb sẽn yaa nuura, sẽn lebg n tɩ be zãmaan sẽn wat pʋgẽ, fo na n le bãngame t’a yaa kolleg zaka, yõy-ruumdsã sẽn na n tũ n kẽ  zu-noog etaas-rãmba sẽn be zãmaan sẽn watã pʋgẽ, rẽ yĩng n kɩt t’a ka wat ne zablem-dãmba, ayo, a  tõe n lemba Arzãn wʋm-noog sẽn solga dũni wã pʋgẽ, ne a liimaoongã alkadr tԑka.

Yaa woto bala, la ninsaalã ne ne liimaoongã sĩnmã, tɩ zãmaan sẽn watã ka dũni sẽn tar rabeem la lik ye, ayo,  b nee ne limaoongã gesgo, tɩ hakɩɩka b yԑdga zu-no-ruumdgã etaas-rãmb pʋgẽ, Rahmaan la Rahɩɩm Naabã sẽn yaa Na-zẽkdg la Na-wagellã rɩɩb-laase, sẽn tar yolsg la kũun sẽn ka-tԑka, la sẽn naana tɩ-tobendã wakatã la tʋʋlgã wakatã fãa tɩ yaa rɩɩb-laaga, n pids-b ne neema wã, la A pak A maan-neera gesg-zĩis b yiibã pʋgẽ, tɩ b peegd nebã zãma-zãma n dabd beenẽ, woto yĩng kɩtame t’a wʋmd-noog bilf-bilf ne dũni paadgã wʋm-noodã, ne a liimaoongã alkadr tԑka.

Sã n yaa woto, ad hakɩɩk wʋm-noog ning zablem sẽn ka tol n naag-a soaba, ad-a bee liimaoongã bal pʋgẽ, b ka tõe n paam-a rɩlla ne liimaoongã.


10. Page

La d na n vẽnega ne bilgri –b sẽn gʋls tɩ yaa welsgo “kom-bɩɩs toagendã” pʋgẽ, sẽn zems ne gomd-zu-raoogã b sẽn togsã- yõod la wʋm-noog a yembr sẽn yi yõod tus pʋgẽ, liimaoongã sẽn kõt-a soab hal ba dũni ka wã, la rẽ me la sẽn wata:

BILGRI: wakat ning fo bi-yԑngã fo sẽn nong-a soab ne nonglem-kԑgengã sẽn wat n namsd ne kũum nen-soabã, tɩ fo tagsdẽ tɩ f yaa sẽn wãag f tẽeb tɩ f ka na n le yã-a abada wã, tɩ zabd fooga, la zĩig pʋgẽ bal la logtor sẽn wa, wala d zu-soaba Hadar bɩ a Lʋkmaan Alhakɩɩm, n leems-a tɩɩm wala rõose, tɩ fo bi-nongrã puk a ninã, n tɩlg n yi kũumã, fo na mik tɩ alhaal-kãnga kõta foog sũ-noog la kɩdeng sẽn ka-tԑka.

La woto bala, wakat ning neb minyõ-rãmb nins fo sẽn nong wala fo bi-kãnga wã, la f tar tõk-kԑgeng ne-ba sã n wa sãamdẽ la b halakd zãmaan sẽn loogã yaoog pʋgẽ, fo nif-gesg pʋgẽ, zĩig pʋgẽ bal la liimaoongã hakɩɩkã sẽn tʋms vẽenem n yi sũurã pʋgẽ -wala a Lʋkmaan Alhakɩɩm- n tʋg yaadẽ wã, b sẽn tẽed-a soab t’a yaa kũ-kẽeng zĩiga, tɩ kũ-rãmbã sẽn sɩng ne b pipi-rãmb n tɩ tãag b yaoolem-dãmba fãa vʋʋg ne vẽenem kãng sababo, la b yeel ne b alhaal zɩlemd tɩ: Ad tõnd ka ki ye, d ka na n tol n ki me, la d na n le sega taab yԑsa. Ad liimaoongã sɩdgdame n wilgdẽ  -ne a sẽn tʋmsd sũ-noogã la kɩdeng sẽn ka-tԑk ning fo sẽn paam-a soab b koԑԑga pʋga, hal ba dũni ka wã- tɩ liimaoongã hakɩɩka yaa tɩ-bil-yamre, t’a sã n dɩk yĩng sʋʋrgo, lat tɩ Arzãn zall na yi a pʋgẽ, la lat tɩ tɩ-bil-yamr kãnga na lebg tuubaa tɩɩgã.

La mam sẽn yeel tõtrã woto poora, la a sẽn lebg n yeel maam:

D na n vɩɩma ne yalemdã la reemã tɩ d ka bao n tags yel-zulums kãnsã yell ye, sẽn na yɩl n vɩɩmd vʋʋsg la wʋm-noog pʋgẽ, ba na yɩ wala rũngã.

Tɩ mam yeel-a: Ad fo ka tõe n yɩ wala rũng ye, bal rũng ka tagsd sẽn loog la sẽn wat ye, a ka wʋmd zablem ne sẽn looga me, sũ-sãang me ka paamd-a ye, la zãmaan sẽn wat me pelen-yɩk la a yԑԑsg ka paamd-a ye, rẽ yĩng t’a paamd wʋm-noog tԑk-tԑka, la a vɩ ne laafɩ t’a pԑleng gãe, la a pʋʋsd a soabã bark-barka, ayo, hal ba ne rũng ning b sẽn gãneg n na n kodga ka wʋmd baa fʋɩ, rɩlla sʋʋgã wãagr wakat bal la a tõe n wʋm-zablma, la zablem kãnga wʋmbã me na n sa n bas-a lame yԑsa, t’a tɩlg n yi zablmã.


11. Page

Sã n yaa woto, ad Wẽnnaam yolsgã la A nin-bãan-zoeerã sẽn yɩɩd bedlem yaa Wẽnnaam sẽn ka vẽneg yel-soaandɩ wã n wilg tõnda, la A sẽn lud bũmb ning sẽn maanda, la woto yaa vẽeneg sõma, sẽn tɩ yɩɩda rũmsã pʋgẽ.

La yaa foog a ninsaalã, ad fo ka tol n tõe n paam rũng vʋʋsgã sẽn be yel-soaandɩ wã ludg pʋga buud ye, bal yamã yĩnga, fo zãmaan sẽn loogã la sẽn watã ka tolg n solg zãng ye.

Ad sũ-sãamsã la welg-taabã kõbg ka-tԑkã sẽn zabdã, sẽn yit zãmaan sẽn loogã pʋga, la yԑԑsgã la pelen-yɩkã kõbg toor-toora sẽn yit zãmaan sẽn watã pʋga yẽesda fo wʋm-no-gɩrga[1], tɩ wʋm-noogã pʋgẽ, rʋngã yɩɩda foo noor koabga.

Sẽn mik tɩ hakɩɩkã ya a woto wã, sã n yaa woto, ĩmmaa tɩ f na n yiisa f yamã n lobge, la f lebg rũnga, zɩɩb sẽn ka be a soab zuga, pa rẽ bɩ f lebg n wa f sɩdã zug ne liimaoongã, la f kelg Alkʋr’aana tɩ f na paam wʋm-nood sẽn yaa yɩlengã, n yɩɩd rũng wʋm-noogã noor koabga, hal ba dũni kãngã sẽn yaa satã pʋgẽ. La yaa ne woto la m tõog-a.

Tɩ tõtrã le lebg n yeele: sã n yaa woto, d na n vɩɩmda ba na yɩ wala ɩfrẽng[2] sẽn ka sak-b Wẽnnaam belma.

Tɩ mam leok-a n yeele:

Fo ka tõe n yɩ wala Ɩfrẽng sẽn yaa wẽn-kɩɩsdba ye, bal bãmba, ba b sã n tõdg nabiyaam sẽn yi nabiyaam-dãmbã pʋg me, ad b kõta-sɩd ne nabiyaam-dãmbã sẽn kella, tɩlgr be b yĩnga, ba b sã n le ka kõt sɩd ne nabiyaam-dãmba me, ad b tõe n kõta sɩd ne Wẽnnaam belmã, la ba b sã n le ka kõt sɩd ne Wẽnnaam me, ad b tõe n tarã zʋgd sãnda sẽn yaa nedeng zʋgdo.


[1] Yaa Wʋm-noog ning tõnd sẽn maand ne dũni teedã, a ka wʋm-no-ruumdg ye, yaa wʋm-noog sẽn sate. Yaa wala sẽn be Hamsʋʋna Farɩɩda pʋga: “dũni yaa wala waafo, a saagr yaa bʋgsg t’a zẽnma yaol n kʋʋda, Ãdem-biig yama sẽn wat n gãan ne-a t’a sũura noome, la a sẽn pẽsgd-a n kẽes sũ-sãams pʋgẽ”(lebgdã)

[2] Yaa nansaan-dãmba.




12. Page

La lislaam sã n tõdg zãmaan-yaoog nabiyaamã, sẽn yaa nabiyaam-dãmbã pidsda, la sẽn yɩɩda ne zɩslem la dĩin la kãndgr gũbgra –yolsg la tɩlgr be b yĩnga- n pidg a wĩirã n bas a yublã, ad woto wilgdame t’a ka sak nabiyaam ba a yembr sẽn yi nabiyaam-dãmba pʋg ye, ayo, a pʋs n ka sak Wẽnnaam belmã ye, bal yaa ne nabiyaamã sabab la a bãng Wẽnnaam la nabiyaam-dãmba fãa gill pidb-sɩf-rãmba, yolsg la tɩlgr be a yĩnga, a sã n ka kõ-sɩd ne Nabiyaamã, yolsg la tɩlgr be a yĩnga, Wẽnnaam la nabiyaam-dãmbã la zʋg-sõmsã ka paad a sũurã pʋgẽ ye, la yaa woto yĩng la nebã yit dĩin toor-toor pʋgẽ n kẽed lislaoongã pʋgẽ, hal zãmaan kʋdgo, la lislaam ka tõe n yɩ yahuud bɩ nansaara[1] bɩ rʋb-tũud sɩd-sɩd ye, ayo, a na n yɩɩ wẽnd-belem-kɩɩsda, n sãam a zʋgdã, n lebg zẽnem n namsd tẽngã la ninbuiidã.

Sɩd la hakɩɩka mam tabend n wilg-a-la woto fãa gilli, tɩ bũmb ka le kell tõt-kãnga sẽn yaa koko-kԑgeng soaba sẽn tõe n tik n kɩɩs ye, t’a loog n menem n kẽng gԑhɩɩm[2] bugmẽ.

La yaa yãmb m zo-rãmb sẽn be Yʋʋsʋf karen-do-kãngã pʋgẽ n karemdẽ, sẽn mik tɩ hakɩɩkã ya a woto wã, la Rasaa’ɩlʋn Nuura me sɩdga hakɩɩk-kãnga ne sɩdgr sẽn yaa vẽeneg wala wĩntoog vẽenmã, n tãag daragԑ ning a sẽn tõe n wã tõt-ba tõdgrã, la a kẽes-b liimaoongã zak pʋgẽ hal yʋʋm pisi sẽn looga, yaa tɩlԑ ne tõnd me tɩ d rɩk liimaoongã la tẽeg-tɩrgã sorã, sẽn yɩɩda ne nafa la yolyol la tɩlgr ne d dũni wã la d beoogã la d laahrã la d tẽngã la d ninbuiidã yĩnga, la d dɩk d wakat vɩɩda n karem Alkʋr’aana sʋʋr-rãmb nins tõnd sẽn duls la d mi n wã, la d zãms a maana wã d zo-rãmb nins sẽn mi-a wã nengẽ, la d bas saag-rãmba la tags nins sẽn namsd neda, la d yao wakat a nu nins tõnd sẽn ka kõ-b rãmb b wakatẽ wã, la d naf ne taab zʋg-sõma, tɩ d wẽnems bãns-ro-kãngã tɩ lebg wala albark-yãgr n yiisd tɩ-sõma a pʋgẽ. La yaa tɩlԑ ne-d yԑs tɩ d yals ne tʋʋm-sõms-kãnsa, sẽn na yɩl tɩ bãns-roogã taoor-dãmb ned fãa, la sẽn yãs-b ne a yellã ned fãa lebg karen-saamb sẽn tẽeg-tɩrga, la wubd sẽn yaa nin-bãan-zoԑtã, b sẽn dɩk-b rãmb tʋʋm Arzãn koamb sogl tʋʋmd pʋga, la b wubr yell gesg pʋga, yʋʋsʋf Karen-doogẽ wã, la b ka namsg tʋʋm-tʋmdb ye, wala zabaaniyat[3] koambã sẽn namsd nin-wẽnsã la nin-kʋʋd-ba ye.


[1] Neb nins sẽn tũud a Zeesi wã.

[2] Yaa bugum door yʋʋre.

[3] Yaa malԑgs nins sẽn tusd bugum-koamba n kẽesd bugmẽ wã