 Masaall a wԑ n soaba

61. Page

MASAAL A WԐ N SOABA

 

بسم الله الرحمن الرحيم

﴿ آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ

(سورة البقرة: 285) [1]إلى آخر الآية.

“Tẽntʋʋmã kõo sɩd ne bũmb ning a Soabã sẽn sik n kõ-a wã, la muumin-dambã fãa gill me kõo sɩd ne Wẽnnaam la A malԑksã la A gaf-rãmbã la A tẽntʋʋmbã, d ka welgd A tẽntʋʋmbã ne taab ye”

(Albakara: 285) n tãag aayarã baasgo.

 

Ad sʋkr sẽn solg n tar rebeem la Wẽnnaam neema-kẽenga vẽnegr alhaala yɩɩ sabab tɩ b na n vẽneg masaal-zulung sẽn gũbg n yaa bedr sẽn be aaya-kãnga masaal-zulumsã pʋgẽ. La rẽ yaa tɩ sʋkr n wa mam yamẽ wã, tɩ yaa bõe yĩng tɩ ned ning sẽn tõdga liimaoongã hakɩɩk a yembr lebgd kɩfre?

La bõe yĩng tɩ ned ning sẽn ka sak-a ka tõe n yɩ lislaama?

La d yaool n miime tɩ sɩd-kũuna ne Wẽnnaama la Laahrã segd n yãka lik-kãnsa n bas wala wĩntoogã sẽn yiisd liksã!

Rẽ poore, bõe yĩng tɩ ned ning sẽn tõdga zeng-raoog sẽn yi liimaoongã zen-raadẽ, la hakɩɩk sẽn yi a hakɩɩk-rãmbã pʋgẽ yaa ned sẽn tar n yi dĩina?

La bõe yĩng t’a lʋɩt kɩfend sẽn ka-tԑk pʋgẽ?

la yaa bõe yĩng tɩ ned ning sẽn ka sak b yiibã yit lislaoongã pʋgẽ?

Tɩ d yaool n mi t’a sã n yaa sɩd-kɩt ne liimaoongã zeng-raad a taaba, sɩd-kũun kãnga segd n tɩlg-a lame n yi kɩfend sẽn ka-tԑka?

Leokrã: Ad liimaoongã yaa wẽn-yembg hakɩɩk sẽn yit zeng-raad a yoob pʋgẽ, la a ka sakd welgr ye. A yaa bũmb sẽn yaa gill n ka sakd welg-taab ye. La bõn-gill sẽn ka tõe n pʋɩ. Bala, liimaoongã zeng-raoog a yembr fãa sɩdgda a to wã ne a daliil-rãmb nins a sẽn tar sɩdgd a mengã, la a yembr fãa lebgda daliil-kẽeng n sõngd a tõ wã, la a kengd-a.


[1] “Tẽn-tʋʋmã kõo sɩd ne bũmb ning a Soabã sẽn sik n kõ-a wã, la muumin-dãmbã fãa gill me kõo sɩd ne Wẽnnaam la A malԑgsã la A gaf-rãmbã la A tẽn-tʋʋmbã, d ka welgd A tẽn-tʋʋmbã ne taab ye” (Albakara: 285) n tãag aayarã baasgo.




62. Page

Sã n yaa woto, ad tags-yook ka tõe n miim zeng-raadã fãa gill ne a daliil-rãmba fãa gill ye. La hakɩɩk pʋgẽ me, a ka tõe n sãam bɩ a kɩɩs zeng-raoog a yembre, pa rẽ bɩ hakɩɩk a yembr sẽn yi a hakɩɩk-rãmbã pʋgẽ ye, ayo, tõe t’a lʋɩ tõdgr kɩflem pʋgẽ, ne a sẽn mum a nina n tɩ wũg “tõdgrã” lill poora, n lʋɩt kɩflem sẽn ka-tԑka pʋgẽ bilf-bilfu, t’a nedengã tar yẽesgo, t’a lʋɩt Gԑhanma pʋgẽ, vẽeneg la yam pʋgẽ.

Ad zĩ-kãngã, tõnd na n vẽnega masaal-zulung sẽn yaa bedre, masaala a yoob pʋgẽ ne fazlaka[1] sẽn yaa gilli, la gilb sẽn yaa koԑԑga, ne Wẽnnaam sõngre, A naam zẽk yã, wala d sẽn vẽneg zĩ-kãnga pʋgẽ ne nug-tԑԑsg sẽn yaa koԑԑg wʋsga, la wala d sẽn vẽneg Alkɩyaoom yikrã sɩdgr pʋgẽ “Tɩ-bil masaallã” pʋgẽ, ne gilb sẽn yaa koԑԑg wʋsga, tɩ sɩd-kũunã zeng-raad a taabã sɩdgda Alkɩyaoom yikrã me yԑsa.

Pipi masaallã: Ad sɩd-kũuna ne Wẽnnaama daliil-rãmba sɩdgda zeng-raad a taabã, la a sɩdgd sɩd-kũunã ne Laahrã. La d vẽnega woto vẽnegr meng-meng “masaall a yopoe n soaba” pʋgẽ, sẽn be “Tɩ-bil masaallã” pʋga.

Yaa sɩda, ad sobendã na-kʋdgã sẽn ka sata, la Wẽnnaam bʋʋd-minma sẽn duumda wã, bũmb ning sẽn kẽnesda bõn-naandsã sẽn ka-tԑka, wala etaas bɩ galʋ-tẽng bɩ tẽn-tõra, la bũmb ning fãa sẽn be a pʋgẽ la a tʋlsem-dãmba, la  A kẽnesd-a magb la tũnugr sor pʋga, n palemsd-a la A tedgd-a ne bʋʋd-minma, la A sogend zarat-rãmbã la planet-rãmbã[2] la zõosã la ãdsã, n kẽnesd-b fãa gill wala sodaas sẽn tũnug taaba, la A rãmbd-b n kẽesd-b yĩn-yẽeslem ne zãmsg la tʋʋma, farmasõ-bԑdã pʋsa, A sagellã la A raabã tiir pʋga, la A kẽnesd-b la A gilgd ne-b n peegd-b n tʋgd A tõogã wilgr-zĩigã, la Wẽnnaam tũudum gõobã pʋga… Mam yetame tɩ yalla tõeme, bɩ yalla sakda ne yam, bɩ yalla bee tẽeb pʋgẽ tɩ Laahrã zak ka na n zĩndi, zak ning sẽn yaa zĩndg-zĩig sẽn ka sata, la zĩig sẽn duumda, la vẽnegr zĩig sẽn ka saaba, ne naam sẽn duumd n ka tar saaba?! Woto yaa bũmb sẽ zãr noor tusri.

Sã n yaa woto, ad Sɩd-naaba naamã la A sobendã la A yʋyã wʋsga la A belma tɩlԑ wã daliil-dãmba maanda kaset ne Laahrã n baood-a, wala b sẽn vẽneg “masaall a yopoe n soaba” pʋga.

[1] Yaa gom-biis nins sẽn mi n wat aaya-rãmba baasgẽ wã t’a maana wã tigimd aayara fãa gill maana wã (lebgdã).

[2] Ãd-bԑdã



63. Page

Bɩ f tag-n-ges la f bãng n wãag tɩ liimaoongã yẽg-kãngã yaa tikr zĩig sẽn tar pãnga, la f kõ-sɩd ne-a tɩ yaa wala f ne-a lame.

Rẽ poore, ad sɩd-kũuna ne Wẽnnaam, A naam zẽk yã, sẽn paasd ne a sẽn yaa bũmb sẽn ka tõe n yɩ tɩ Laahrã sã n ka be wã, woto bala –la wala b sẽn vẽneg “gomd piig n soaba” pʋg koԑԑg-koԑԑga, yalla segdame, a sẽn wa n yaa neng ning fãa, bɩ yalla sakda ne yamã, Sɩd-naaba sẽn yaa soab b sẽn tũud ne sɩda hakԑ pʋgẽ, soab ning sẽn naana dũni-kẽeng kãngã tɩ yaa Wẽnnaam gaf sẽn tar yĩnga, A wẽnnamdmã la A sobenda vẽnegr yĩnga, bala, seb-neng buud fãa sẽn yi a pʋgẽ tara maana sẽn tar yõod wala sẽn be gaf-tõr fãa pʋga, la a rulg a yembr fãa vẽnegda maana sẽn ta wala maana ning sẽn be seb-neng fãa pʋga, la A maan-a t’a yaa alkʋr’aan sẽn yaa yɩleng n tar yĩnga, bal aayar buud fãa sẽn gomd naanega yella, la gom-bil buud fãa, pa rẽ bɩ tẽk buud fãa la gʋls-bil buud fãa sẽn be a pʋgẽ yaa wala muugiza[1], n le maan-a t’a yaa misr sẽn yaa yols-kẽeng zĩiga, n nags-a ne aaya-rãmba sẽn ka-tԑka, la tagems sẽn tar maana sẽn ka-tԑka, bal a wԑԑng fãa pʋgẽ, zãma ka-tԑk n be a pʋgẽ n tũud b yalɩ tũudum kõbg toor-toore... Mam yetame, yalla segdame, a sẽn wa n yaa neng ning fãa, pa rẽ bɩ yalla sakda ne yamã, tɩ Wẽnnaam sẽn yaa soab ning b sẽn tũud ne sɩda, ka tʋms karen-saam-dãmb sẽn yaa tẽn-tʋʋmb tɩ b wa karem nebã gaf-kẽeng kãnga maana-rãmã, la tẽn-tʋʋmb sẽn yaa vẽnegdb tɩ b wa wels alkʋr’aan-kãnga sẽn tar pãnga aaya-rãmba?! La yalla sakda ne yam t’A ka yãk limaamb n kõ neb nins sẽn be mis-kẽeng kãngã pʋg n tũud tũudum kõbg toor-toora?! La A bas karen-saam-kãnsã la vẽnegdb-kãnsã la limaam-kãnsã n ka kõ gaf-rãmba?! Woto yaa bũmb sẽn zãr noor tus-koabga, woto yaa bũmb sẽn zãre.

Rẽ poorẽ, ad Naandã sẽn yaa Yolsg-naaba la Kũun-naaba, naab ning sẽn naana dũni-kẽengã tɩ yaa sãamb reegr zĩig la A tõoga vẽnegr zĩig la peemsg zĩiga, la A sɩd pids-a ne neema kõbg toor-toor sẽn ka-tԑk n yaa nooga, la minim kõbg toor-toor la te-neeb ka-tԑk sẽn ka sata, A naana dũni wã n na n vẽneg A yolsgã neerem la A ninbãan-zoeerã sõmblem, la A sobendã pidb n wilg yamã rãmbã, la a peeg-b n tʋg bark-pʋʋsgã la pẽgrã pʋgẽ. Yalla segdame, pa rẽ bɩ yalla sakda ne yamã, t’A ka na n gom ne bõn-naands nins sẽn yaa yamã rãmb n be sãand-zak-kãngã pʋga?! La A ka na n tʋms tẽntʋʋmb tɩ b wa wilg nebã neema-kãnsã sẽn dat bark-pʋʋsg ninga, la b le wa wilg-b Wẽnnaam nonglmã la A yolsgã sẽn dat tũudum ninga?! Ad woto yaa bũmb sẽn rig-n-zãag noor tusa, woto yaa bũmb sẽn rig-n-zãage.

[1] Yaa yel-soalem buud fãa Wẽnnaam sẽn kõ tẽn-tʋʋmba tɩ ned ba a yembr ka tõe n togs-a n wa ne a buud ye (lebgdã)




64. Page

Rẽ poore, ad Naand ning sẽn nong a naanega, la a rat tɩ neb a taabã me  nong-a wã nagsa dũni-kẽeng kãngã ne naaneg la nagsg sẽn be neer n  zemse,  sẽn na vẽneg n wilg t’a ratame tɩ b reeg A neema wã ne waoor la pẽgre, t’a sẽn gũ noyã noosem tɩ b tõe n welg rɩ-rãmb buud toor-toor fãa gill noosma, yaa daliil n wilgd rẽ, la a rat n rɩk a bõn-naandsã n tall n wilg a menga zaata[1], la a kẽes A menga nonglem b nengẽ, la a le vẽneg a neerma sẽn solga me bilfu, Yalla sakda ne woto fãa gill t’A ka gom ne ninbuiidã nin-bԑd sãnda, tɩ ninbuiidã n yaool n yaa bõn-vɩɩsã taoor-rãmb dũni kãngã pʋga, la a ka tʋms tẽntʋʋmbã b nengẽ, t’A naanega sõmblmã kell n pa n ka paam waoogd la noanga, t’A yʋ-yɩlmã sẽn yaa bԑda kell n pa n ka paam waoore, t’A mengã wilgrã la A mengã nonglmã kẽesga me kell n pa n ka tall leokre?! Ad yaa bũmb sẽn rig-n-zãag noor tus-koabga, woto yaa bũmb sẽn rig-n-zãage.

Rẽ poore, ad Goam-goamdã sẽn yaa Minim-naaba, sẽn reegda vɩɩm dãmbã fãa gill kosgã b sẽn kot n dat n pids b yalɩ tʋlsma, ne A neema wã la a maan-neerã sẽn ka-tԑka b zuga, la a reegd b kosgã la b yamleedã fãa gill b sẽn togsd ne b alhaal zɩlemda, n reegd b kosgã wakat sẽn zems pʋga, la ne nagsg sẽn nags ne yam-yãkr la raaba, la A sɩd gomd ne-b vẽeneg la solgra. La yalla segdame, pa rẽ bɩ yalla sakda ne yam, tɩ Wẽnnaam gom ne bõn-vɩɩsã fãa kɩdg vẽeneg la solgr pʋga, la A wʋmd a kʋkʋma, ne a sẽn kõt-a bũmb ning sẽn pidsd a tʋlsmã, la A ne a tʋlsmã n mi-a, la A yaool n ka tar tõkr ne ninbuiidã zut-rãmbã hakɩɩka, neb nins sẽn yaa bõn-naandsã yõoda yẽgra, la tẽngã ledsdbã, la tẽngã zug bõn-naandsã wʋsga taoor-rãmbã?! La A ka gom ne-b gomd bɩ goam wala A sẽn gom ne bõn-vɩɩsã fãa gill vẽeneg la solgr pʋga?! La A ka tʋms b nengẽ gaf-rãmba?! At woto yaa bũmb sẽn rig-n-zãag  noor ka-tԑka, woto yaa bũmb sẽn rig-n-zãage.

Sã n yaa woto, ad sɩd-kũunã ne Wẽnnaama sɩdgda "وبكتبه ورسله" (sɩd-kũunã ne A gaf-rãmbã la A tẽntʋʋmbã) hakɩɩka. Rat n yeele, t’a sɩdgda sɩd-kũunã ne nabiyaam-dãmbã, tɩgr be b yĩnga, la b gaf-rãmbã, ne sɩdgr sẽn yaa vẽeneg wala a menga sẽn yaa vẽenega, la ne daliil-dãmb sẽn ka-tԑka.


[1] Yalɩ




65. Page

Rẽ poore, yalla segdame, a sẽn wa n yaa neng ning fãa, pa rẽ bɩ yalla sakda ne yam, t’a nabi Mohammad –yolsg la tɩlgr be a yĩnga- ka yɩ Wẽnnaam bõn-naandg A sẽn tũusi, A naam zẽk yã, la A nabiyaam-dãmbã sẽn yɩɩda ne waoore, la A tẽntʋʋm sẽn yɩɩd ne zɩslem?!  Tɩ yaool n yaa yẽ la ned ning sẽn bãng yãmb Naanda, A naam zẽk yã, bãngr sẽn pidi –soab ning sẽn dat n wilg a mengã la a maan a mengã nonglem nebã nengẽ ne a bõn-naandsa fãa gilla, la a baood bark-pʋʋsg b nengẽ vẽeneg la alhaal pʋga- ne Alkʋr’aana hakɩɩk ning sẽn pid dũni wã  n rãmbdẽ wã, la a wilgd nebã Wẽnnaam la a pʋʋsd-A bark la a kɩt tɩ neb a taaba me pʋʋsd-A barka, la a noang-A la a kɩt tɩ b noang-A, la a kɩt tɩ tẽnga yetẽ tɩ

و "الحمد لله" و "الله أكبر" ) "سبحان الله"“sʋbhaanal laahɩ” la “Alhamdʋ lillaahɩ” la “Allaahʋ akbarʋ”(  hal tɩ saasã wʋme, la ned ning sẽn tõog n tigim ninbuiidã pʋɩɩr a nu yembre, sõor wԑԑngẽ,  la ninbuiidã pʋɩ-sʋka, yõod wԑԑngẽ, yʋʋm tusr la kobs-tã pʋgẽ, n tɩ ta alhaal tɩ sẽn be koomẽ la sẽn be yɩng[1] fãa maand yel-solemde, la a reeg yãmb Naanda sobenda tagemsã fãa gilli, a naam yɩ yɩleng n zẽke, ne tũudum sẽn gũbg n yaa gilli, la a zẽk a koԑԑg n bool dũni-kẽengã la zãmaan-dãmba, n karem-b la a wilg-b la a kãnd-b ne Alkʋr’aana sʋʋr-rãmb n tʋg Wẽnnaam sẽn dat fãa pʋgẽ, A naam yɩ yɩleng n zẽke, la ned ning sẽn vẽneg ninsaalã waoorã la a ziirã la a tʋʋmdã, la ned ning b sẽn sɩdg ne a muugiza-rãmb[2] tusra?! Ad woto yaa bũmb sẽn rig-n-zãag noor tus-koabga.

Sã n yaa woto ad "أشهد أن لا إله إلا الله" (mam tabenda m sũurẽ ne hakɩɩk tɩ soab sẽn na tũ ne sɩd ka be sã n pa Wẽnnaam) hakɩɩkã sɩdgda "أشهد أن محمدا رسول الله" (mam tabenda m sũurẽ t’a Mohammad yaa Wẽnnaam tẽntʋʋma) hakɩɩkã, ne a daliil-dãmbã fãa gilli.

Rẽ poore, yalla sakdame tɩ dũni-kẽengã naanda maan A bõn-naandsã tɩ b gomd ne taab ne zɩlma tus-kobse, t’A wʋmd b goama la A mi-ba, t’a mengã yaool n ka gomde?! Ad woto yaa bũmb sẽn rig-n-zãage.

Rẽ poore, yalla sakda ne yam, tɩ Wẽnnaam ka na n togs A raaba dũni-kẽeng kãngã pʋgẽ ne A gaf-rãmba, tɩ la A ka na n sik gaf wala Alkʋr’aana, gaf ning sẽn vẽnegda bũmb ning sẽn solg dũni-kẽengã pʋga, la a leokd leokr sẽn yaa sɩda, sʋks-kegems a tãabã sẽn gũbga, sẽn yaa: Yaa yԑԑnẽ la bõn-naandsã yita? La yaa yԑԑnẽ la b rabda? La yaa bõe yĩng la b wat kaanẽ zãma zãma n pʋgd taaba, n wat n zĩndid bilf la b loogdẽ? Ad woto yaa bũmb sẽn rig-n-zãage.

[1] sẽn be koomẽ la sẽn be yɩnga: rat n yeelame tɩ bũmb ning fãa sẽn be dũni wã, (lebgdã)

[2] Yaa yel-soalem-dãmb nins Wẽnnaam sẽn kõ nabiyaam-dãmbã, tɩ ned ba a yembr ka tõe n togs n wa ne a buuda (lebgdã)




66. Page

Rẽ poore, yalla sakdame, tɩ Alkʋr’aana sẽn yaa yel-soalem-vẽeneg soaba, gaf ning sẽn vẽneg sԑkl piig la a tãaba, la gaf ning sẽn paamd waoogr wakat fãa pʋgẽ ne zɩlma minyõ-kobsa, la gaf ning b sẽn gʋls Alkʋr’aan rulsd-b minyõ-rãmb sũyẽ wã, la gaf ning sẽn kẽnesda nebã wʋsg alhaala ne a lallʋwa-rãmba, la a wub b yõyã la b sũyã la b yamã, la a pek-b n yɩlg-b la a wilg-ba, la gaf ning b sẽn sɩdg a muugiza-rãmbã nems toor-toor pis-naas Rasaa’ɩlʋ Nuura pʋga, la gaf ning b sẽn vẽneg a muugiza-rãmbã sẽn yaa wagl n tar yel-soalma “Maktʋʋb piig la a wԑ n soaba” pʋga, gaf ning sẽn yãk a yel-soalmã kõbg toor-toor a yembr n vẽneg n wilg zãma-rãmb sõor sẽn ta pis-naasa, la a le vẽneg n wilg nebã kõbg fãaga, tɩ b le sɩdg sɩdg-vẽeneg t’a yaa Wẽnnaam goam sẽn yaa sɩda, la a le vẽneg n wilg t’a nabi Mohammad, yolsg la tɩlgr be a yĩnga, ne a muugiza-rãmbã fãa gilli, yaa Alkʋr’aana muugiza-rãmb tusra pʋgẽ yembra, mam yetame tɩ: Yalla sakdame, a sẽn wa n yaa neng ning fãa, tɩ Alkʋr’aana sẽn yaa muugiza vẽenega ra yɩ yãmb Goam-goamd kãngã sẽn yaa kʋdga, la Naanda sẽn yaa ruumda goam la A gafo?! Ad woto yaa bũmb sẽn rig-n-zãag noor tus-koabga.

Sã n yaa woto, ad sɩd-kũuna ne Wẽnnaama tabendame tɩ Alkʋr-aana yaa Wẽnnaam goam ne a menga daliil-dãmba.

Rẽ poore, yalla sakdame, tɩ Pãng-naaba sẽn yaa Na-wagella bas saasã la ãdsã vɩʋʋgo, tɩ yaool n yaa Yẽ n pidsd tẽngã nen-laaga wakat fãa ne bõn-vɩɩse, la a met tõnd tẽnga ne yam rãmba, sẽn na yɩl n wilg A menga, la sẽn na yɩl tɩ b tũ-a la b yɩlg-A?! Yalla sakdame t’a ka naan zĩidb sẽn zemsd ne saasã la ãdsã tɩ b zĩnd beenẽ?! La yalla sakdame t’a bas A sobendã naam A na-zak-kẽengã pʋgẽ tɩ sõgen-dãmb la naam-zɩsgr la tʋʋm-tʋmdb la tẽntʋʋmb la yel-gԑtb la kaset rãmb la tũudb la gũudb ka be?! Ad woto yaa bũmb sẽn rig-n-zãag noor wʋsg wala malԑksã sõore.

La yalla sakdame, a sẽn wa n yaa neng ning fãa, tɩ Bʋ-kaooda la Bʋʋd-minim-naaba, la Minim-naaba, la Yolsg-naaba, naab ning sẽn gʋls dũni-kẽengã wala gafa, la A ning tɩɩg buud fãa vɩɩm yԑl a tɩ-bila pʋga, la A ningd moog la tɩ-puug buud fãa vɩɩm tʋʋm a biisã pʋga, la A bĩngd bõn-vɩɩsã vɩɩma fãa gill yԑla b pʋtẽ-kɩdg ning sẽn yaa wala goandg bila pʋgẽ ne bĩngr sẽn be neera, la A gũusd tʋʋmd buud fãa la yell buud fãa sẽn maan A soolma la A naama tiir pʋga, n dɩk b foto-rãmb ne fot-yõgds toor-toora, la A naan Arzãn la bugum la sɩraat[1] la miizaan[2] sẽn bedma, sẽn na yɩl n vẽneg la A sɩdg tẽeg-tɩrgã la bʋʋd-minmã la yolsgã, bũmb ning sẽn yaa sobendã yẽg-kẽenga..

[1] Yaa Arzãna sor sẽn gãngd bugmã n kẽnge.

[2] Yaa tʋʋm-geelg zĩiga.




67. Page

Mam yetame tɩ: Yalla sakdame, a sẽn wa n yaa neng ning fãa, tɩ yãmb Bʋ-kaood kãngã sẽn yaa Bʋʋd-minim-naaba la Minim-naaba la Yolsg-naaba ka gʋls nebã  tʋʋma sẽn tar tõkr ne dũni-kẽengã?! La A ka gʋls b tʋʋma, namsg la yolsg rolb yĩnga?! La A ka gʋls b yel-wẽnã la b yel-sõma wã kordgã walg pʋga?! Woto yaa bũmb sẽn rig-n-zãag zãrem sõor sẽn ta gʋls-biisã sẽn be kordgã laohʋl mahfʋʋz[1] walga pʋga sõore.

Sã n yaa woto, ad sɩd-kũuna ne Wẽnnaama hakɩɩkã, A naam zẽk yã, tabenda sɩd-kũuna ne malԑksã la sɩd-kũuna ne kordgã hakɩɩkã yԑsa, ne a meng daliil-dãmbã, tabendg sẽn yaa vẽenega. La sɩd-kũuna zeng-raada fãa gill sɩdgda taab wala wĩntoogã sẽn wilgd wĩndg-vẽenmã, tɩ wĩndg-vẽenmã me wilgd wĩntoogã belmã.

Masaall a yiib n soabã: ad bũmb ning fãa saasẽ gaf-rãmbã sẽn wa ne wã fãa gilli, sẽn tɩ yɩɩda Alkʋr’aana, la bũmb ning nabiyaam-dãmbã sẽn wa ne wã fãa gilli, sẽn tɩ yɩɩd a nabi Mohammad –yolsg la tɩlgr be a yĩnga- gomda yel-yẽg a nu bɩ yoob yelle, n nidgd-pãng wakat fãa ne yẽg-kãnsã wilgr la b tabendgo. La ad daliil-dãmb nins fãa sẽn maand kaset ne b nabiyaamdmã la b sɩdã, gomda yẽg-kãnsã yelle, tɩ paasd b sɩdã pãnga.

Ãmmaa yẽg-kãnsã: Yẽ yaa sɩd-kũuna ne Wẽnnaam, la sɩd-kũuna ne laahr-daarã, la zeng-raad a taabã fãa gilli. Sã n yaa woto, ka segd tɩ b welg limaoongã zeng-raad a yoobã ne taab ye, a yembr fãa sẽn yi b pʋgẽ sɩdgda a taabã fãa gilli, n kɩtdẽ t’a belmã ya tɩlԑ. Ad zeng-raad a yoob kãnsã yaa mumdi, n le yaa gilli, b ka sakd welg taab ye, b pʋɩɩba toor-toora me yaa bũmb sẽn ka tõe.

Wala sẽn mik tɩ tɩɩg sã n beẽ, wala Tuubaa tɩɩga bilgri, t’a yẽgã be saasẽ wã, t’a will fãa la a tɩ-bil fãa la a vãoog fãa tik tɩ-kẽeng kãngã sẽn yaa vɩɩm sẽn ka sat soaba n vɩ, ad ned ning sẽn ka tõe n tõdga vɩɩm kãngã sẽn tar pãng n yaa vẽeneg wala wĩntooga, a ka tõe n tõdg tɩ-kãngã vãoog a yembr vɩɩm ye, hal ba t’a sã n tõdge, ad tɩɩgã na n yags-a lame la a wil-a ne a wilsi wã la a tɩ-biisã la a vãadã sõore. Yaa woto bal la liimaoongã me zeng-raad a yoobã, yẽ me yaa wala alhaal kãngã.


[1] laohʋl mahfʋʋz yaa walg ning pʋg b sẽn gʋls bũmb ning Wẽnnaam sẽn kord bõn-naandsã zuga.




68. Page

Mam ra rɩka niyã n na n vẽneg liimaoongã zeng-raad a yoobã masaal-zulums pis-tã la a yoob pʋgẽ, masaal-kãngã sɩngrẽ wã, wala masaala a yoobe, tɩ masaall a yembr fãa tar masaal-zulums a nu, la m ra ratame n leok sʋk-kԑgeng ning sẽn wa tɩʋʋsgã pʋga ne welsgo, la yԑl-sãnda n gɩdg tɩ ka tõog ye.

La mam tẽedame tɩ tʋlsem ka le ket sẽn dat vẽnegr paasg yam-zulumsã rãmb nengẽ ye. Bala, pipi masaallã yaa mak-n-gԑsg sẽn seke, d le bãnga sõma yԑsa, tɩ lislaam sã n tõdg hakɩɩk a yembr sẽn yi liimaoongã hakɩɩk-rãmbã pʋgẽ, a na n lʋɩɩ kɩfend sẽn ka-tԑk pʋgẽ. Bala, vẽnegr sẽn pid n wa hakɩɩk-kãnsã zug lislaoongã pʋgẽ, n yaool n wa mumd-mumd dĩin-dãmb a taabã pʋgẽ, tɩ zeng-raad kãnsã tõk taab wala sԑll-biisi, la lislaam ning sẽn ka sak t’a Mohammad, yolsg la tɩlgr be a yĩnga, yaa tẽntʋʋma, n ka kõ-sɩd ne-a, a soab ka na n bãng Wẽnnaam ne a sɩf-rãmbã ye, a le ka na n bãng laahra me ye.

Ad lislaam liimaoong tika daliil-kegems ka-tԑk sẽn ka niimdi, tɩ padeng ba a yembr meng ka be a sẽn na n tik n kɩɩs ye, tɩ yaa wala yaa tɩlԑ ne yamã t’a sak liimaoongã.

Masaal a tãab n soabã: vugr la mam zoe n yet tɩ “alhamdʋ lillaahɩ” rẽ poorẽ tɩ mam gẽes neema sẽn wõnd a maana wã yalma sẽn ka-tԑka, la zĩig pʋgẽ bal la gom-bi-kãnsã sẽn wa mam yamẽ wã:

 "الحمد لله على الإيمان بالله، وعلى وحدانيته، وعلى وجوب وجوده، وعلى صفاته وأسمائه حمدا بعدد تجليات أسمائه من الأزل إلى الأبد"

(Pẽgr be ne Wẽnnaam sɩd-kũunã ne Wẽnnaama zugu, la A yemblmã zugu, la A belmã waagibendã zugu, la A sɩf-rãmbã la A yʋyã zugu, d pẽgd-A-la pẽgr sõor sẽn ta A yʋyã tagems sõore, sẽn sɩng hal kʋdg n tɩ tãag abada)

Tɩ mam ges n mik t’a maana wã zemsda ne “"الحمد لله (Alhamdʋ lillaahɩ) wã sõma, wala sẽn wata.


69. Page

TƖ-BIL MASAALLÃ PƲGẼ MASAALL PIIG N SOABA

EMIRDAG[1] TƖ-PUUGU

Leokr sẽn tar pãnga, sẽn kẽed ne zãngr nins sẽn wa Alkʋr’aana aaya-rãmba yɩlemgã pʋga.

Yaa yãmb m ma-bi-zɩsd sẽn yaa sɩd rãmbã!

Ad ba ne yaamsã sẽn kɩt tɩ masaal-kãngã ka le yaa vẽeneg-fas mam nengẽ wã, ad mam mii vẽeneg tɩ yel-soalem-zɩsd kõbg toor-toor sẽn yaa wʋsg n be gom-bi-kãnsã pʋgẽ, la bʋko, mam ka tõog n na n vẽneg-a n togs ye, la ba a gom-biisã sẽn solg to-to, ad-a yaa tũudum sẽn yaa tagsg tũudum, la tʋk-yɩleng sẽn pɩnda, a sẽn yaa Alkʋr’aana soolma yĩnga, bɩ d ges sãnem-pԑԑlg ning a sẽn zãada, la d bas te-kʋd ning a sẽn yera, sã n mik t’a zemsame bɩ y maan-a “masaal piig n soaba”, sã n ka rẽ bɩ y rɩk-a n maan y taab-pʋʋsg masaalle.

La hakɩɩka, yɩɩ tɩlԑ ne maam tɩ m gʋls-a ne nagsg la koeegr tԑk-tԑka, raar a yembr bɩ yiib pʋgẽ, no-loeer kiuug pʋgẽ, rẽ tɩ mam yaa bãada, n le be alhaal sẽn yaa komsg pʋgẽ, leb n yaa wakat mam sẽn ra ka tõe n rɩ sõma, rẽ n kɩt tɩ m kẽes hakɩɩk-rãmba wʋsga la daliil-dãmb bʋg-bʋga, gom-bil a yembr pʋgẽ, rẽ yĩnga, m kotame tɩ y sak m padenga, la y bas-tɩ-looge[2]. La a yaa “Emirdag” la kiu-zɩsg kãngã sẽn yaa no-loeer-kiuugã tɩ-pu-kɩdg sẽn tar nuura, ad-a yaa “masaall piig n soaba” sẽn be Denizli bãns-roogã “tɩ-bil masaallã” pʋgẽ, n yẽesd menengã rãmb tags-yoodã sẽn tar zẽnma, ne a sẽn vẽneg hɩkma a yembr sẽn be Alkʋr’aana aaya-rãmbã yɩlemgã hɩkma-rãmbã pʋga.

[1] Yaa departma sẽn pʋgd “Afɩyoon” galen-tẽnga, sẽn be Turki wã.

[2] Sor beeme tɩ y tõe n maneg-a. Wels-y gom-biisã tɩ b fasemga lebg nana (walldã).