 Masaall a yoob n soaba

18. Page

Masaal a yoob n soaba

Vẽenem bilf sẽn na n wilg daliil a yembr sẽn yi daliil tusa pʋgẽ, sẽn wilgd kõ-sɩd ne Wẽnnaama zẽng-raooga, sẽn tar vẽneg-rãmb la daliil-kegems sẽn ka tar tԑk zĩis wʋsg pʋgẽ, sẽn be Rasaa’ɩlʋn Nuur pugẽ.

Lise wã karen-biis n kaag maam kastamunu[1] pʋga, n yeel maam:wilg-y tõnd d naanda, bala tõnd karen-saam-dãmba ka gomd wẽnnaam yell ye”.

Tɩ mam yeel-ba: bãng-y tɩ bãngr buuda fãa yãmb sẽn karemda gomda wẽnnaam yell wakat fãa ne yẽ me zɩlemde[2], la a wilgd Wẽnd sẽn ya a soaba, bɩ y kelg-a la y bas karen-saam-dãmbã.

Bilgri: Wala d sẽn mi tɩ farmasi sẽn be neer n pid ne butԑl sã n beẽ, tɩ tɩp-tɩɩm la rõos be butel fãa pʋgẽ, sẽn mag ne baskɩlls sẽn yaa sõma n tar pãnga[3], sik ka be t’a wilgda nansaar-tɩ-maand sẽn yaa mita, la simi[4] bãngd la mag-mit yell ye.

Woto bala, ad tẽn-gõnga farmasĩ wã wilgda -hal ba ne zoensã fãa- Bʋʋd-minim-naaba sẽn yaa Na-kẽenga sẽn yaa farmasĩ wã soaba yelle. La a wilgd A yalɩ wã sẽn yaa soaba, ne a bedlma la bãngr ning sẽn be a pʋgẽ wã, n yɩɩd farmasĩ ning sẽn be raagã pʋga sẽn wilgd tɩ-maandã, tɩ d sã n na n ges sẽn be tɩp-tɩɩmã bãngrã pʋgẽ. Bala a tara tɩp-tɩɩm sẽn sogle, la tɩp-tɩɩm-rãmb kõbg tus-kobs-naas sẽn be tɩɩsã la rũmsã tʋgd pʋsẽ.

La bilgri: Wala lozĩnd sẽn yaa sõma n be neere, n talld bõn-bil a yembr n wʋgd fũ-pogd kõbg toor-toor tusa, sẽn teesd la a wilgd a soaada la a bãngra yalɩ sẽn yaa soab tɩ sik ka be wã. Woto bala, ad masĩn-kẽnd-kãngã sẽn yaa Wẽnnaam masĩnã, b sẽn boond-a soab tɩ tẽn-gõnga, sẽn tara zut tus-kobsa, tɩ zug a yembr fãa tar lozĩn-rãmb sẽn yaa sõma n be neer tus-kobsa, ad a bedlmã la a sõmblmã la a pidbã sẽn ta to-to wã teesdame la a wilgd a Soaba la a Soaada, n yɩɩd nebã lozĩndã sẽn wilgd a soaada, wala sẽn be masĩn-dãmba bãngrã yãmb sẽn karemda pʋga.


[1] Yaa Turki tẽng a yembr

[2] Bãngr fãa gomda Wẽnnaam yell ne yẽ me zɩlemd alhaal sẽn yaa soaba.

[3] Yaa baskɩl rãmb tɩ hal ba ya pemsem bilf n kẽ a pʋgẽ, la a pĩima sẽn niimdi

[4] Yaa yẽ la b sẽn boond ne nansaaremr tɩ “chimie”.




19. Page

La bilgri: Mangas la baoor la butik sẽn pid pidb tԑk ne rɩbd sã n beẽ, tɩ b maneg n dɩgl rɩɩb kõbg tusr la a yembr a pʋgẽ n naag taab ne tũnugri, b sẽn n tigm-a soab n yi zĩis toor-toora poora, sik ka be t’a wilgda rɩɩbã la rɩtlã soab la a tʋʋm-tʋmdbã sẽn yaa soab ye. Woto bala, ad Rahmaan-naab magazẽ kãngã sẽn yaa rɩɩb la rɩtl magazẽ wã, la kogl-kãnga, sẽn yaa Yɩlemd-naaba koglgã, sẽn tara zãma tus-kobs n kẽnd yʋʋm tus pisi la a naas kẽnd yʋʋmd a yembr pʋgẽ ne tũnugra, tɩ zãma fãa tar tʋlsem ne a rɩtl zalla, la sẽn pɩʋʋgda yʋʋmdã sasa-rãmba a gilgrã pʋgẽ, n pidsd sig-noorã ne rɩɩb kõbg toor-toor tusa wala tẽr-bedra, sẽn talld n wat bõn-vɩɩsa nengẽ, sẽn ya b keelem rãmb la miskɩɩmbã, neb nins rɩtl sẽn sa hal waooda sasa wã. Mangas-kãngã, la butik-kãngã sẽn yaa Wẽnnaam soolma, sẽn zãada masĩn-dãmb la teed la arzԑk la rɩ-kẽtem tʋgd kõbg toor-toor tusa, ad yẽ ne a bedlmã la a neermã teesdame la a wilgd tẽngã magazẽ wã Soaba la a Kẽnesda, la a kẽesd a nonglem bõn-naandsã nengẽ, n yɩɩd butiks nins b sẽn togs bilgrã pʋga, wala sẽn be rɩɩbã bãngr ning yãmb sẽn karem pa rẽ bɩ y na n karma pʋga.

La bilgri: wala sodaas zãma sã n be sẽn tigimd sodaas sul tus-kobs-naase, tɩ soda-sul fãa tar a rɩtl toor zalle, la a zab-teed toor zalle, la a fu-yerdem toor zalle, La a zãmsg toor zalle, la a tʋʋm-saab toor zalle, tɩ b taoor-soabã sẽn tar yel-solemd sẽn wẽnd muugiza wã, kõt sull fãag b rɩtlã toor-toor zalle, la b zab-teed la b fu-yerdɩ wã la b masĩn-dãmb kõbg toor-toora a toore, n ka tol n yĩmd b ned ba a yembre, tɩ bũmb ba a yembr me pa yãgem bɩ gẽdem a zugu. Mam yetame tɩ sik ka be tɩ soda-kãnsã la sodaara zak-kãnga teesdame la a wilgd a taoor-soabã sẽn yaa nin-zɩsga yel sẽn ya a soab ye, la a kẽesd a nonglem nebã nengẽ, tɩ b maand yel-solemd ne-a la b waoogd-a.

La wala sẽn be bilgrã pʋg kԑpɩ, ad Wẽnnaam sẽn yaa Zɩslem-naaba yõgenda tɩɩsã la rũmsã zãma kõbg toor-toor kobs-naase, sẽn be Wẽnnaam sẽn yaa Yɩlemd-naab sodaasã pʋgẽ, b sẽn yeelgd-b rãmb paal yԑsa, tẽnga sodaara zak pʋgẽ sig-noor wakat fãa pʋgẽ. La a kõt zãma fãag b futã la b rɩtlã la b zab-teedã, la b zãmsgã la b tʋʋm-basgã toor-toora sẽn yõs-taaba, ne manegr la pidb la tõgen-taab tԑk-tԑka, n ka yĩmd b ned ba a yembr ye, tɩ gẽdgr la yãgemg me pa kẽ a pʋgẽ ye.


20. Page

Bãng tɩ sodaara zak-kãnga sẽn yaa tẽn-gõngã, ne a pidbã la a bedlma daragԑ wã, sẽn yaa ãdem-biir sodaas la ãdem-biir sodaar zakã, wilgda netbã la yama rãmba, wala sẽn be sodaara bãngrã pʋgẽ yãmb sẽn na n karem-a soaba, tẽn-gõnga Bʋʋda la a Kẽnesda la a Soaba la a Taoor-soaba sẽn yaa Yɩlemd-naaba yelle, n maand yel-soalem ne-A la a yɩlgd-A, la a kẽesd A nonglma bõn-naandsã nengẽ, ne wẽn-pẽk la yɩlgre.

Bilgri: Kʋʋrã bugum sẽn tar pãng sã n be galʋ-tẽng pʋgẽ, n gilgd zĩig fãa galʋ-tẽngã pʋgẽ, t’a bõn-widgdgã ka satẽ, sik ka be tɩ kʋʋrã bugum wala woto, la bug-kãnsa yẽgrã zĩig wilgda kʋʋra-maanda yell ne daliil-vẽeneg la yel-solemde ye, n pʋʋsd-a ne a tʋʋm-neere, la a kẽesd nebã a nonglma n yetẽ “Wẽnd na kaoos-fo! Wẽnd na kaoos-fo!”. La a wilgd tɩ kʋʋra-maanda sẽn tar yel-soalem wala tẽn-tʋʋmb muugiza, la kʋʋrã mit sẽn tar tõog n be n kẽnesd kʋʋrã wã, la a maand bug-gԑla sẽn be zĩig zãnga, la a lugund kʋʋra wã maanegã zĩigã la a wat ne bõn-widgsã.

La wala sẽn be bilg-kãngã pʋga kԑpɩ, ad ãdsa bug-gԑla sẽn be dũni kãnga galʋ-tẽngã pʋga, la dũni etaasã beoongã tẽngra, ba ne gɩrg a yembr sẽn yi a pʋgẽ bedlem sẽn yɩɩd tẽnga noor tusrã, la a zoet ne tʋʋlem sẽn yɩɩd misil noor pis-yopoe wã, wala ãds-bãngrã sẽn wilga, ad a sora tũnugra ka sãamd ye, b le ka fãood taaba, b bugma me ka kiidi, b bõn-widgdgã me ka sat ye.

Ãds-bãngrã yãmb sẽn karemda wilgame tɩ wĩntoogã bedlem sẽn yɩɩda tẽnga noor minyõ wã, n sɩng n vɩ hal yʋʋm sẽn yɩɩd minyõ wã, n yaa bug-gell la wɩngda, Yolsg-naab sãanda zaka pʋga, sẽn na yɩl tɩ d wĩnto-kãngã widb kẽng taoor raar fãa, yaa tɩlԑ tɩ d paam bõn-widgdg waooglem sẽn ta tẽngã bug-walma, la bug-saal sẽn ta a tãmsã, la raad sẽn ta tẽnga noor tusri, sẽn na yɩl tɩ wĩntoogã ra ki ye.

Ad kʋʋra wã bug-gԑlã sẽn be dũni etaasã pʋgẽ dũni-kẽeng kãnga pʋga, n teesd ne nug-biis sẽn tar nuura n wilgd tõog la pãng sẽn ka sat ning sẽn widgd wĩntoogã la ãd-bԑd a taaba, tɩ pa yɩ ne bõn-widgdg la raad la bug-saala, la a ka basd-a t’a ki wã, n kẽnesd-b ne tʋʋlem la a ka basd-b tɩ b fãood taaba, ad bug-gԑl kãnsã ne b zɩslma la b bedlma la b neerma sẽn ta to-to wã -sẽn yɩɩda kʋʋrã bug-gԑl nins b sẽn togs bilgrã pʋga, t’a yaa sẽn dɩk ãdsã sẽn tar nuura wã tɩ yaa kaset-rãmba- la b yԑlã gesgã wilgda naanega vẽnegra zĩ-zɩsga Naaba, la a Nuurda la a Yel-kẽnesda la a Naanda, wala sẽn be kʋʋra bãngrã yãmb sẽn karma pa rẽ bɩ na n karmame wã pʋga, la a kẽesd A nonglma neba nengẽ, ne soeesg la yɩlgre, sẽn ta tũudum zĩigẽ.


21. Page

La bilgri: Gaf sã n beẽ, tɩ mik tɩ b gʋlsa gaf tõr a sʋʋr-toadg a yembr fãa pʋgẽ, ne nug-gʋlsg sẽn be neere. La b gʋls Alkʋr’aan sʋʋra a gom-bil fãa pʋgẽ ne kaal-moog sẽn yaa sõma, ad gaf-kãngã sẽn tar yel-soalem la maana-rãmb wʋsga, tɩ masaall fãa kengd a to wã, la a wilgd t’a gʋlsdã la a walldã yaa bãng-kẽeng soab la tõog soaba, sik ka be tɩ gaf sẽn tar yel-soalem wala gaf-kãngã, la a sõmblmã la bãngr ning sẽn be a pʋgẽ wã wilgda a gʋlsdã la a walldã vẽeneg-vẽeneg wala wĩntoog ye, la a teesd-a, la a takd waoor buud fãa n kõt-a ne gom-bi-kãnsã: “Maasaa Alaahʋ wa baaraka Alaahʋ”.

Wala sẽn be bilgrã pʋga bal kԑpɩ, ad tõnd nee ne d ninã, tɩ kaal-moog n tʋmd dũni-kẽeng kãngã gafã pʋgẽ, la a gʋlsd tẽn-gõngã sẽn yaa dũni-kẽengã gafã seb-vã-neng a yembra zugu, la a ningd tɩɩs la rums zãma tus-kobs-tã, sẽn yaa gaf-rãmb tus-kobs-tã, sig-noorã sẽn yaa gafã seb-vã-nengã bogrã pʋgẽ, tɩ b yaa toor-toore- sẽn kẽ taaba, ne manegr la tũnugri, tɩ yĩmb la tudgr ka kẽ a pʋgẽ ye, tɩ yãgeng la gẽdgr me ka kẽ a pʋgẽ ye. Tɩ sasa ning bɩ a gʋlsd gasɩɩd sẽn yaa tɩɩga, gom-bil a yembr pʋgẽ. La a gʋlsd gaf-buk tɩ-bi-beell tẽk a yembr pʋgẽ.

Mam yetame tɩ y bãng tɩ dũni-kẽeng kãngã gafã sẽn yaa Alkʋr’aan sẽn tar yĩngã, n tar maana-rãmb sẽn ka tԑka, la sẽn zãada maana-zulums wʋsg a gom-bil a yembr fãa pʋga, ad gaf-kãngã ne a bedlmã la a zɩslmã la a sõmlmã, la a maana-rãmbã la a maana-zulumsã sẽn yɩɩd gaf ning b sẽn n togs bilgra pʋga, woto fãa gill  wilgda dũni-kẽengã gaf-kãngã Yõagda la a Gʋlsda ne a pidbã sẽn ka tԑka, sẽn zemsd ne geel-yalmsã, la nin-getɩ wã sẽn yaa ges-zulumsa sẽn be maana-zulums-bãngr ning yãmb sẽn karemda pʋga, la Kaoreng la gʋlsg minim ning yãmb sẽn be a soab zuga, karen-dooga pʋga, la a wilgd-A ne yɩlgre, la a maand-A nonglem ne “sʋbhaanallaahɩ” la “alhamdu lillaahɩ”.

D sã n dɩk makr ne bãng kãnsã, ad bãngrã kõbg toor-toorã sẽn ka tԑka, a yembr fãa wilgda dũni kãnga Naanda sẽn yaa Na-kẽenga ne A yʋyã la A sɩf-rãmbã la A pidba sẽn ta to-to, ne a geelgã sẽn yalma, la a nin-gԑtgã, la ne a nifra sẽn wẽnda nin-getɩ zulunga, la a gesgã sẽn tar tagsgã.


22. Page

Mam yeela kom-bɩɩsã sẽn yaa karem-biisã, tɩ Alkʋr’aan sẽn yaa yel-soalem-vẽeneg soaba wilgda tõnd d Naanda noor wʋsgo, wakat wʋsg pʋgẽ, ne a aaya-rãmbã, wala aaya-kãnsã: Saasã la tẽngã soaba﴿رَّبُّ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ

La “A naana saasã la tẽngã” ﴿خَلَقَ السَّمَاوَات وَالأَرْضَ  

Sẽn na yɩl n karem neba Wẽnnaam yemblmã la A zɩslmã daliil-vẽenesã sẽn togsa.

La bãmb me sakame la b kõ-sɩd sõma la b yeele: D pẽgda d soaba pẽgr sẽn ka tԑka, ne kaorengã la hakɩɩk ning tõnd sẽn paama, Wẽnd na yar-fo.

Tɩ mam yeel-ba:

Bãng-y tɩ ninsaalã yaa masĩn-vɩɩga, sẽn tõe n wʋm noosem la zablem kõbg toor-toor tusa. A yaa bõn-naandg sẽn yaa miskɩɩna, n tar bԑԑb ka-tԑk sẽn solg la sẽn vẽnege, t’a pãn-komsmã yaool n ka tԑk ye. La a tar tʋlsem ka-tԑk sẽn solg la sẽn vẽnege, t’a talemdã yaool n ka tԑk ye. A le yaa bõn-naandg sẽn be keelem pʋgẽ, n reegd kũumã la welgrã pegs wakat fãa. La a sã n dɩk a mengã n tõk ne Pãng-naaba sẽn yaa Na-wagella ne liimaoong la tũudum, a na n paama tikr-zĩig la sõngr zĩig a bԑԑbã fãa taoore, t’a tõe n tik zĩ-kãng n pids a tʋlsmã fãa gilli.

Ãnda sũ-noog la a bark-pʋʋsg n le ta nin-kãngã soabã, la ãnda pugb n le ta-a bark-pʋʋsg pʋgẽ -wala ned fãa sẽn pugd ne a zu-soabã ziirã la a naamã- t’a sã n tõk naab sẽn yaa pãng la yolsg sẽn ka tar tԑk soaba ne liimaoongo, la a sõgen-a ne tũudum, la a wẽnems kũuma moonega tɩ lebg tʋʋm-saab biye a nengẽ! bɩ y mag n gese.

Wala m sẽn yeel karem-bɩɩsã, m le yeta bãns-roogã koambã b sẽn zarb-b rãmba me yԑsa:

Ad ned ning sẽn bãnga Wẽnnaam la a tũ-A, a yaa zu-noog soaba, ba t’a sã n be bãns-ro-sẽkẽ, la ned ning me sẽn yĩma Wẽnnaam yelle, a bee bãns-ro-sẽk pʋgẽ, la zu-beed pʋgẽ, ba t’a sã n vɩ etaas-rãmb pʋgẽ.


23. Page

Zu-no-ned a yembr meng b sẽn wẽg n yeel wẽgdba sẽn yaa zu-be-neba a kʋʋba wakato: “Ad yãmb ka kʋʋd maam ye, ayo, ad ya m tʋʋm n sa tɩ m loogd n dabd sũ-noog zĩigẽ. La bãng-y tɩ m na n maan-y lame n lebse, bal mam neame tɩ b bʋʋda yãmb zug ne kʋʋb sẽn duumdi”. Rẽ poorẽ t’a kõ a yõorã ne sũ-noogo, t’a yaa sẽn yet tɩ “laa ɩlaaha ɩllallaahʋ”.


سبحانك لا علم لنا إلا ما علمتنا إنك أنت العليم الحكيم

Yɩlemd be ne Foo Wẽnnaam, tõnd ka tar minim n zʋʋg bũmb ning fo sẽn wilg tõnda ye, Foo Wẽnnaam la Minim-naab la Bʋ-mita