Masaalla yiib n soaba
NAVIGATION
4. Page
MASAALL A YIIB N SOABÃ GILBU
Wala d sẽn vẽneg “kom-bɩɩs togendã” pʋg sẽn be Rasaa’ɩlʋn nuura pʋgẽ venegr sẽn be neera, Ad kũumã yaa sɩda, a belmã me yaa bũmb sẽn yaa sɩda, n yaa vẽeneg pay t’a na n paama tõndo, wala d sẽn mi tɩ rũnda zĩiga na n sobgame wã, la d sẽn mi tɩ waoodã kiuug na n waame wã.
La wala bãns-ro-kãngã sẽn yaa gãag-sobend zĩig sẽn tar tԑk ne neb nins sẽn kẽed a pʋgẽ la b yit wakat fãa wã, ad woto bala, tẽngã nen-laagã me yaa sig n vʋʋs la loog zĩig sẽn be so-kẽnd-yãgdb sor zuga.
Ad kũum ning sẽn vaagd tẽng fãa gill neb n kẽnd n kiigd yaadẽ wã noor koabga, sik ka be t’a rat n kõo tõnd bũmb sõmblem sẽn yɩɩd tõnd vɩɩmã ye, la hakɩɩka Rasaa’ɩlʋn Nuura welsame la a vẽneg hakɩɩk-kãnga yel-solgdgã sẽn yaa bedr n tar pãnga.
Yel-kãngã gomd gilb koԑԑg-koԑԑg la sẽn wata:
Sẽn mik tɩ kũumã ka bũmb sẽn tõe n kʋ wã, la yaoogã noor me ka pagda, tɩ sor yaool n be sẽn tõe n tɩlg-f n yi yõor-saabã la yaoogã pʋg yemblem bãns-roogã, sik ka be tɩ yel-kãng la yel-bedr la yɩɩr sẽn pak ninsaalã n yɩɩd ye, t’a yella yɩɩd bũmb fãa gill a nengẽ.
Yaa sɩda, ad-a tara tɩɩm, la ad Rasaa’ɩlʋn nuura sɩdga tɩ-kãnga ne Alkʋr’aana maana solgdgã, sɩdgr sẽn tar pãnga, wala yiib sẽn yɩlem yiib lebgda naase, la sẽn wata yaa tɩ-kãngã yell gomd gilb sẽn yaa koԑԑga:
Ad kũumã, ĩmmaa t’a yaa kʋʋb sẽn duumdi, la luulg zĩig sẽn luund-a la a zo-rãmbã la a pẽt-n-taasã, pa rẽ bɩ a yaa tʋʋm saab biye, sẽn na n tall n kẽng dũni a to sẽn yaa paab zĩiga, la sẽn na n tall n kẽ zu-noog etaasẽ, ne liimaoongã sebre.
Ãmmaa yaoogã, ĩmmaa t’a yaa yemblem bãns-roog sẽn yaa like, la bog-zulung sẽn ka-tԑka, pa rẽ bɩ a yaa rignoor sẽn pakd n yit dũni-kãngã bãns-roogẽ n tʋgd sãand zakẽ, la sadĩng-rãmb sẽn ruumd n tar nuura, la “kom-bɩɩs toagendã” sɩdga yel-kãngã ne bilgri.
Bilgri: Hakɩka b lugla luulg zĩig bãns-roogã samandẽ, sẽn na n luul nebã, la b lugl lotori tãoob zĩ-kẽeng lalg ning luulgã zĩig sẽn della poore, tɩ dũni wã nebã fãa gill lagem a pʋgẽ, la b na n boonda tõnd kobs-nu wã sẽn be bãns-roogã pʋga yembr-yembre, n tʋgd zĩ-kãng la samand kãng pʋgẽ, ned ba a yembr ka na n pa ye, yiib zĩig me ka be ye.
5. Page
La b moond n boond zĩig fãa n yetẽ: “wa reeg kʋʋbã sebr n rʋ luulgã zĩiga, pa rẽ bɩ f wa reeg yemblem bãns-roogã sẽn duumda sebre, la f tũ rignoorã sẽn paka n kẽ”.
Pa rẽ bɩ b yetẽ tɩ: “sũ-noogr be ne foog, fo paama paoong-sebr sẽn na n kɩt tɩ f paam leera ligd minyõ-rãmba! Wa reeg-a!”.
La wakat ning tõnd sẽn wa n ne-b tɩ b rʋʋd luulgã zĩig yembr-yembra, tɩ tõnd ne tɩ b luund-ba, la d mi tɩ b sãnda dɩka luulgã zĩig n maan roadg sẽn na n dʋ n tʋg kũunã reegrã zĩiga –tɩ yaa wala tõnd ne-b-la vẽenega– ne kibay sẽn yaa sɩd sẽn yi tʋʋm-tʋmd-bԑdã nengẽ wã, tʋʋm-tʋmdb nins sẽn yaa sɩd rãmb la nedeng rãmbã sẽn be beenẽ wã, la ne lingr bala, la zãma a yiib sẽn ta n kẽ tõnd bãnsã roogẽ, zãma a yembrã zãada reem-teed la saoog-teed la rã-rãmb la bõmbõm sẽn noom wʋsgo, n dat tɩ tõnd mog-a, la ninsaan-soԑtãamb n yaool n ning zẽnem bõmbõma pʋgẽ.
La zãma a yiib n soaba zãad wubr gaf-rãmb la sԑb la rɩ-rãmb sẽn yaa halaale, la bõn-yũudɩ sẽn tar barka, tɩ b kõt-b tõnd, la b naag taab noor a yembr n yet tõndo, tɩ b yaa sẽn be b sɩd zugu: “Yãmb sã n deeg kũun-dãmb nins pipi zãma wã sẽn kõ yãmba n dɩ -bũmb ning tɩ hakɩɩk pʋgẽ yaa sẽn dat n bugs yãmb n gesa- b na n luul-y-la wala b sẽn luul nin-bãmba yãmb taoora”.
La yãmb sã n deeg kũun-dãmb nins tõnd sẽn wa ne yãmb nengẽ ne gaf sẽn yi tẽngã naab nengẽ wã, la y karem bũmb ning sẽn be gafã la sԑbã pʋga, sẽn yaa doos la wɩrd-dãmba, la y bas pipi zãma wã rẽnda n ka reege, ad y na n tɩlgame n yi luulgã. La y loe n wãag ne bãng-wãaka -wala wĩntoog vẽenem- tɩ yãmb ned fãa na n reega teed soolem sebr sẽn na n kɩt t’a paam leera sẽn yaa sãnem minyõ-rãmba, kũunã reegrã zĩigẽ, tɩ yaa kũun zall sẽn yi naabã nengẽ.
La y sã n mog bõmbõm-kãnsã sẽn yaa haraamã, n yaa gẽdem-gẽdem n tar zẽnma, ad zẽnem-kãng na n yɩɩ sabab tɩ pʋ-zab nams-y wakat ning y sẽn wat n dʋʋd luulgã zĩiga.
Ad tõnd sẽn togsd yãmba yaa naabã saglse, d togsda yãmb ne toagsg sẽn yaa sɩda, sẽn ka tar no-koeemre.
6. Page
Wala sẽn be bilg-kãnga pʋga, nabiyaam-dãmbã tus-koabg la pisi la a naasa –tɩlgr be b yĩnga- sẽn zãad yel-soalem sẽn ka-tԑk b nusẽ, tɩ ya b sɩdã tagemsa, n naag taab noor a yembr n togsd tõnda, la waliimb sẽn yɩɩd minyõ koabg la pisi la a naasa sẽn yaa nin-sõmsã (wẽnd na yɩlg b yõya), neb nins sẽn sɩdgd kibay nins nabiyaam-kãnsã sẽn togsa –b sẽn maan-kaset poor ne bãngr la minma- wala sẽn be sĩnma wã pʋga, la b tikd nug a zuga n naag taab noor a yembr n togsd tõnda, la bãngdb milyaar-rãmb sẽn yaa hakɩɩk rãmb[1] la nidg-pãng rãmb la sɩd rãmb nins sẽn loogã, la neb nins sẽn sɩdg –tɩ b yaa sẽn seg-taaba- ne yam daliil-rãmb sẽn yaa sɩda, la daliil-rãmb sẽn tar pãng ne tagsga, la ne bang-n-wãaka, ne sɩdgr sẽn yaa bang-n-wãak sɩdgra, bũmb ning sull-kãnsã b yiibã sẽn togsa, sẽn yaa neb sẽn yɩɩd ne piuuga, la b kõ-a sɩd la b tik-nug a zuga, zãma-kãnsã fãa gill n naag taab noor a yembr n togsd tõnd tɩ soolem-sebr n na n vẽneg n yi adem-biisã bõn-baoodsa lotori wã pʋg sẽn be lagԑlã luulgã zĩig ning tõnd sẽn ne wakat fãa wã lalga poore, n wa kɩt tɩ liimaoongã rãmb la tũudmã rãmba paam sãnem-baoor sẽn dũumd n ka sãtẽ –tẽeb koabg pʋgẽ koabga gilli- ne sẽn na n mik tɩ b baasa baas-neere. La b togsd tõnd tɩ neb nins sẽn ka kõt sɩda, la b duumd yalemdã la haraamã la dĩin-yiibã pʋga, b sã n ka tuub n lebs b mens Wẽnnaam nengẽ, b na n sega kũum sẽn duumdi (ne neb nins sẽn ka kõt-sɩd ne laahrã), pa rẽ bɩ yemblem bãns-roog sẽn duumd n yaa lik boolg sebre, la zu-beed sẽn duumdi (ne neb nins sẽn kõ-sɩd ne yõorã paaba la ne rẽ fãa tɩ b ket n duumd reemã pʋga), ne tẽeb sẽn yaa sɩd sẽn ta pis-wԑ la a wԑ koabg pʋgẽ.
La sik ka be tɩ ned ning sẽn ka kelga bũmb ning zãma-kãngã sẽn naag taab noor a yembr n togs ne tawaatʋr la b tik gaf-rãmba, sẽn yaa zãma-bԑd a tãaba –zãma ning sẽn yaa nin-buiida wintood la b kiuus la b ãdsã- la sull-kãnsã a tãabã sẽn yaa hakɩɩkã rãmba, la zãma-bԑd kãnsã b tãaba -neb nins sẽn yaa nebã taoor-rãmb sẽn yaa nin-yɩlma- la sik ka be tɩ ned ning me sẽn ka rɩka so-tɩrgã sẽn tẽega n tʋgd zu-noog sẽn ka tar saaba, sor ning b sẽn togend-a soaba, la ned ning sẽn ka ning a toog ne mosɩɩb-kẽenga, mosɩɩb ning belma tẽeb sẽn ta pis-wԑ la a wԑ koabg pʋga, -la a yaool n basd sor kibar-kɩt a yembr koԑԑg sẽn yeel tɩ “Ad yel-wẽng n be so-kãnga zugu” yĩnga, la a rɩk sor a to woglem sẽn yɩɩd-a wã- tõnd yetame tɩ nin-kãnga soab alhaal yaa wala sẽn wata:
[1] Ad nin-kãnsã rãmb yembr yaa Rasaaɩlʋn Nuura, ne a sẽn tõog tɩ filozofɩ bãngdbã la Wẽnd-ka-be wã rãmb sẽn yaa tõtbã mum b noyã hal sẽn ta yʋʋm pisi wã, tɩ segd tɩ ned buud fãa karem-a, la ned ka be sẽn tõe n kɩɩs-a ye. (Walldã).
7. Page
Ad-a tũusda sor sẽn yɩɩda ne rabeem la mosɩɩb la woglem, sẽn tara n dabd gԑhanem bãns-roogẽ la zu-beed sẽn duumd pʋga, ne tẽeb pis-wԑ la a wԑ koabg pʋgẽ, la a basd so-koԑԑgã sẽn yaa yolyolã, sẽn tara n dabd Arzãnẽ wã la zu-noog sẽn duumdẽ wã, ne tẽeb koabga koabg pʋgẽ, wala sẽn be kibay sẽn yaa sɩd pʋgẽ, sẽn yi kibay-kɩtb sẽn ka-tԑk nengẽ, tɩ dũni kiba-kɩt a yembr kibar ying yaool n tõe n kɩt a bas so-koԑԑg n pa rɩka –tɩ kibarã meng yaool n tõe n yaa ziri- tɩ bala mosɩɩb tẽeb sẽn ta yembr koabg pʋgẽ n be beenẽ, la kiuug a yembr bãns-roog tẽebo, la a yãk so-wokã, yõod sẽn ka be a soab pʋga, nong sẽn ka be wã yĩng bala.
Ad nin-kãngã soab bilgr yel-kãngã pʋgẽ yaa wala yalem sẽn yaa zu-be-ned n yaa suuda, sẽn bas dargõ[1] sẽn pigd-a n bas n maand soagl ne zõosã, tɩ yaa zõaaga yell bal n pak-a, tɩ yaa wala b fooga a yamã la a sũurã la a yõorã la a nedengã n bas-a.
La sẽn mik tɩ yellã hakɩɩk yaa woto wã, ad sõmba ne tõnd a bãns-koambã, tɩ d reeg zãma a yiib n soabã kũun-dãmbã sẽn tar albarka, sẽn na yɩl tɩ d maan-n-lebs bãns-roogã mosɩɩbã, rat n yeele, sẽn mik tɩ mosɩɩb-kãnga kẽesa tõnd bãnsã ro-kãngã pʋgẽ yʋʋm piig la a nu bɩ yʋʋm a nu bɩ yʋʋm piiga, bɩ yʋʋm a yiib bɩ a tãaba, minint a yembr pʋgẽ wʋm-noog maan-n-lebsg yĩnga, la minint a wãn pʋgẽ bɩ lԑԑr a yembr bɩ yiib pʋgẽ yalemd wʋm-noog yĩnga, n kɩt tɩ tõnd dũni wã lebg bãns-roog ne tõnda, yaa tɩlԑ ne tõnd me tɩ d nams mosɩɩb kãnga me n lebs sõma, ne pãng la tõdgre, ne d sẽn na n wẽnems wakat a yembr bɩ a yiib sẽn yi bãnsã roog wakat-rãmbã pʋgẽ, tɩ lebg raar a yembr bɩ yiib tũudum, la d sẽn na n wẽnems yʋʋm a yiib bɩ tãab sẽn yi tõnd namsgã pʋgẽ, tɩ lebg ruumg-vɩɩmẽ yʋʋm pisi bɩ pis-tã, ne zãma sẽn tara albarka kũun-dãmba, la d maan d yʋʋm piig bɩ pisi wã namsgã bãns-roogã pʋga, tɩ yɩ sabab tɩ d tɩlg n yi Gԑhanmã bãns-rooga sẽn duumd yʋʋm minyõ-rãmba, n kɩt tɩ d dũni vɩ-satgã kʋkʋma lebg d vɩ-ruumdgã laado.
Sõmba ne tõnd tɩ d yik n yals n wilg nebã tɩ b bãng tɩ bãns-roogã yaa wubr-zaka, la d tʋm sẽn na yɩl n yɩ neb sẽn yã wubr n yaa bas-m-yam-rãmba, n tar nafa ne b tẽngã la b ninbuiidã, hal tɩ bãns-roogã tʋʋm-tʋmdb la a taoor-dãmb bãng tɩ neb nins bãmb sẽn da tẽed tɩ b yaa nin-wẽns la wagda, la nin-yaals la nin-kʋʋdb la yalemb la yõor-yamleoog pʋgdb la tẽngã namsdba, hakɩɩk pʋgẽ, b yaa Karen-biis sẽn be kaoren-doog sẽn tar albark pʋgẽ n karemdẽ, bɩ b pug ne-b la b pʋʋs Wẽnnaam barka, a naam yɩ yɩlenga.
[1] Wag-bԑԑga, yaa we-rũn-kẽenga, t’a zuga yaa wala yẽbg zug t’a menga yaa wala waafo, n le tar pɩgs la no-yẽese.


